Hành vi sản xuất Clip "Tình yêu ba người" với nội dung lệch chuẩn có thể bị xử phạt thế nào?

Ngày 20/1, kênh TikTok mang tên namtriinh đăng tải một clip có độ dài 1 phút 27 giây, chủ đề “Tình yêu ba người”. Trong đoạn video, ba chàng trai trẻ thoải mái trao nhau những cử chỉ tình tứ như ôm, hôn ngay giữa quán ăn đông người.

Ngay sau khi đăng tải, clip “Tình yêu ba người” đã khiến dư luận bất bình, cho đây là hành vi phản cảm, lệch chuẩn.

PV Dân Việt đã có cuộc trao đổi với Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhằm làm rõ những góc nhìn pháp lý xoay quanh các nội dung gây tranh cãi này.

Thưa ông, theo quy định pháp luật hiện hành, những clip TikTok có nội dung thể hiện hành vi thân mật quá mức nơi công cộng, gây tranh cãi về thuần phong mỹ tục như "Tình yêu ba người", có thể bị xem xét xử lý thế nào?

Dưới góc độ pháp luật hiện hành, các hành vi này không chỉ dừng lại ở việc gây tranh cãi về đạo đức mà hoàn toàn có căn cứ để xử lý theo các quy định sau:

Thứ nhất, có thể bị xử phạt hành chính về hành vi cung cấp thông tin trên mạng xã hội. Đây là căn cứ trực tiếp và phổ biến nhất. Theo điểm b khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc sẽ bị xử phạt từ 5-10 triệu đồng đối với cá nhân. Và buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm ngay lập tức.

Thứ hai, có dấu hiệu vi phạm Luật An ninh mạng 2018. Theo Điều 8 và Điều 18 Luật An ninh mạng, pháp luật nghiêm cấm việc sử dụng không gian mạng để đăng tải thông tin có nội dung trái với đạo đức, thuần phong mỹ tục hoặc gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội. Các clip dàn dựng cảnh thân mật quá mức tại nơi công cộng (như quán ăn, công viên) nhằm mục đích câu view được xem là hành vi gây nhiễu loạn thông tin và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường mạng.

Thứ ba, có thể bị xử phạt về hành vi vi phạm nếp sống văn minh nơi công cộng. Nếu hành vi thân mật diễn ra trực tiếp tại nơi công cộng gây phản cảm, có thể xem xét áp dụng Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Điều 8 quy định về vi phạm quy định về trật tự công cộng: Những hành vi có lời nói, cử chỉ thiếu văn hóa, gây mất nếp sống văn minh đều có thể bị xử phạt hành chính.

Thứ tư, có dấu hiệu vi phạm quy định về hoạt động quảng cáo nếu cố tình dàn dựng để quảng bá. Nếu cơ quan chức năng xác định đây là một chiến dịch quảng cáo cho quán ăn, thì theo khoản 3 Điều 8 Luật Quảng cáo 2012, hành vi quảng cáo thiếu thẩm mỹ, trái với truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam là bị nghiêm cấm. Đơn vị kinh doanh có thể bị xử phạt nặng và buộc phải thu hồi sản phẩm quảng cáo.

Pháp luật Việt Nam tôn trọng quyền tự do cá nhân và quyền sáng tạo nội dung. Tuy nhiên, quyền tự do đó phải nằm trong khuôn khổ đạo đức xã hội và trật tự công cộng. Khi một cá nhân chủ động ghi hình và phát tán những cử chỉ riêng tư quá mức lên không gian mạng để trục lợi (câu view, tiền quảng cáo), đó không còn là quyền riêng tư mà là hành vi vi phạm quy tắc ứng xử cộng đồng và quy định pháp luật về quản lý thông tin điện tử.

Khi thương hiệu “ăn theo” nội dung phản cảm để quảng bá, pháp luật có đặt ra trách nhiệm liên đới hay nghĩa vụ giải trình nào đối với đơn vị này hay không?

Đây là một khía cạnh pháp lý rất thú vị và cũng là lỗ hổng mà nhiều thương hiệu đang cố tình lợi dụng để lách luật. Tuy nhiên dưới góc độ pháp lý, quán ăn hoặc thương hiệu không hề vô can nếu bị xác định có liên quan. Tôi xin phân tích 3 điểm chính như sau:

Thứ nhất là trách nhiệm của người quảng cáo. Nếu có bằng chứng cho thấy đây là một hợp đồng quảng cáo (dù là thỏa thuận ngầm), quán ăn sẽ được xác định là Người quảng cáo theo Luật Quảng cáo 2012. Theo Điều 12 Luật Quảng cáo 2012, người quảng cáo có nghĩa vụ chịu trách nhiệm về nội dung quảng cáo.

Nếu nội dung đó vi phạm thuần phong mỹ tục, đơn vị kinh doanh sẽ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP với mức phạt có thể lên tới 100 triệu đồng đối với tổ chức. Quán ăn không thể đổ lỗi hoàn toàn cho TikToker, vì họ là đơn vị hưởng lợi trực tiếp từ việc thương hiệu xuất hiện trong clip.

Thứ hai là nghĩa vụ giải trình trước cơ quan quản lý. Khi một vụ việc gây bão dư luận và có dấu hiệu vi phạm pháp luật xảy ra tại địa điểm kinh doanh, cơ quan chức năng (Sở Thông tin và Truyền thông hoặc Thanh tra văn hóa) có quyền yêu cầu đơn vị kinh doanh có nghĩa vụ phối hợp, cung cấp thông tin, giải trình về việc có hay không sự thỏa thuận dàn dựng clip. Nếu quán ăn không giải trình được sự "vô tình", họ có thể bị kiểm tra toàn diện về giấy phép kinh doanh, điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, và các quy định về biển hiệu quảng cáo như một biện pháp quản lý hành chính thắt chặt.

Thứ ba là trách nhiệm gián tiếp của quán ăn. Dù không trực tiếp thuê nhưng nếu quán ăn biết clip đang được quay với nội dung phản cảm trên mặt bằng của mình mà vẫn đồng ý, hỗ trợ hoặc sau đó sử dụng clip đó để đăng tải lại trên Fanpage của quán để ăn theo thì hành vi này được xem là chia sẻ thông tin vi phạm. Theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP, hành vi chia sẻ thông tin không phù hợp thuần phong mỹ tục cũng chịu mức phạt tương đương với người đăng tải gốc.

Một đơn vị kinh doanh thông minh cần hiểu rằng sự chú ý bằng mọi giá luôn đi kèm với cái giá pháp lý tương xứng. Pháp luật không chỉ xử lý người diễn mà còn xử lý cả người cung cấp sân diễn và người trả tiền cho vở diễn nếu vở diễn đó xâm phạm đến lợi ích chung của cộng đồng và các chuẩn mực đạo đức.

TikTok và các nền tảng tương tự có trách nhiệm pháp lý đến đâu trong việc kiểm soát, gỡ bỏ các nội dung bị cho là độc hại, lệch chuẩn đang lan truyền nhanh chóng?

Đây là một vấn đề pháp lý cực kỳ nóng trong giai đoạn này. Trách nhiệm của các nền tảng xuyên biên giới như TikTok không còn dừng lại ở việc khuyến cáo mà đã được luật hóa rất chặt chẽ. Trách nhiệm của các nền tảng này được xác định qua các quy định pháp lý.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo (Luật số 75/2025/QH15) là văn bản quan trọng nhất vừa chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Luật này có những thay đổi mang tính cách mạng đối với các vụ việc như clip "Tình yêu ba người". Luật chính thức định nghĩa và quy định trách nhiệm của "Người chuyển tải sản phẩm quảng cáo". Nếu TikToker thực hiện quảng cáo mà nội dung phản cảm, sai sự thật, họ phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật.

Điểm mới của Luật này là quy định đơn vị có sản phẩm ( thí dụ như quán ăn) và người quảng cáo (TikToker) phải chịu trách nhiệm liên đới. Quán ăn không còn có thể dùng lập luận "đây là do TikToker tự ý làm" để thoái thác trách nhiệm nếu có bằng chứng về việc thỏa thuận thương mại.

Nghị định 147/2024/NĐ-CP về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng Mặc dù có hiệu lực từ cuối tháng 12/2024, nhưng năm 2025 và đầu năm 2026 là giai đoạn cao điểm thực thi toàn diện Nghị định này. Đây chính là văn bản quy định cụ thể về thời gian gỡ bỏ nội dung. Đối với các thông tin vi phạm pháp luật nói chung (bao gồm nội dung trái thuần phong mỹ tục), sau khi nhận yêu cầu từ Bộ Thông tin và Truyền thông hoặc Bộ Công an, nền tảng (TikTok) bắt buộc phải gỡ bỏ trong vòng tối đa 24 giờ.

Đầu năm 2026 đánh dấu thời điểm không còn kẽ hở cho các nội dung lệch chuẩn. Nếu như trước đây các quy định còn tản mác thì nay với sự kết hợp của Luật Quảng cáo 2025 (về trách nhiệm liên đới) và Nghị định 147 (về kỹ thuật gỡ bỏ và định danh), chúng ta đã có một gọng kìm pháp lý vững chắc để làm sạch không gian mạng.

Nếu TikTok và các nền tảng tương tự để nội dung độc hại, lệch chuẩn lan truyền mà không có biện pháp ngăn chặn hiệu quả, họ sẽ đối mặt với hình thức bị xử phạt hành chính và bị chặn dòng tiền quảng cáo từ các doanh nghiệp Việt Nam đổ vào nền tảng. Nếu tái phạm nhiều lần hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia và đạo đức xã hội, nền tảng có thể bị đình chỉ hoạt động tại thị trường Việt Nam.

Theo ông, các chế tài xử phạt đối với hành vi sản xuất nội dung độc hại trên mạng xã hội hiện nay đã đủ sức răn đe hay chưa? Cần bổ sung hoặc siết chặt ở những khía cạnh nào?

Đây là một câu hỏi rất thời sự và cũng là vấn đề mà giới luật sư chúng tôi thường xuyên thảo luận. Theo tôi thì dù hệ thống pháp luật của chúng ta đã có những bước tiến lớn với Nghị định 147/2024/NĐ-CP và đặc biệt là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo vừa có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, nhưng chế tài hiện nay vẫn chưa đủ sức răn đe tuyệt đối.

Tại sao chưa đủ sức răn đe? Vì chênh lệch giữa tiền nộp phạt và tiền thu lợi quá lớn. Mức phạt hành chính phổ biến từ 5-10 triệu đồng đối với cá nhân hiện nay chỉ bằng một phần rất nhỏ so với doanh thu từ quảng cáo, tiền donate hoặc giá trị thương hiệu mà các nội dung câu view mang lại. Nhiều đối tượng sẵn sàng nộp phạt để được nổi tiếng vì họ xem đó là chi phí marketing rẻ mạt.

Hiện nay việc xử lý hình sự đối với hành vi sản xuất nội dung phản cảm thường chỉ áp dụng khi có dấu hiệu của tội "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ" (Điều 331 Bộ luật Hình sự) hoặc "Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy". Những clip lệch chuẩn ở mức độ trung bình thường chỉ bị phạt hành chính, khiến các đối tượng nhờn luật.

Để làm trong sạch không gian mạng năm 2026, tôi đề xuất tập trung vào 3 hướng chính:

Một là áp dụng mức phạt dựa trên tỷ lệ doanh thu/lượt xem: Thay vì mức phạt cố định, pháp luật nên quy định mức phạt dựa trên số tiền thu lợi bất chính hoặc tổng lượt tiếp cận của clip vi phạm. Ví dụ: Phạt 200% doanh thu quảng cáo phát sinh từ clip đó. Điều này mới thực sự đánh vào mục tiêu kinh tế của kẻ vi phạm.

Hai là cần có cơ chế "Cấm vận kỹ thuật" và "Trục xuất kỹ thuật". Nghĩa là cần luật hóa việc khóa định danh vĩnh viễn đối với các tài khoản tái phạm nhiều lần. Người vi phạm nghiêm trọng sẽ bị đưa vào danh sách hạn chế xuất hiện trên mọi nền tảng số trong một thời hạn nhất định.

Ba là cần hình sự hóa hành vi "Gây rối trật tự công cộng trên không gian mạng" bằng cách bổ sung hướng dẫn cụ thể về việc xử lý hình sự đối với các hành vi dàn dựng, sản xuất nội dung độc hại có tổ chức, gây hoang mang dư luận hoặc ảnh hưởng xấu đến sự phát triển nhân cách của trẻ em trên diện rộng, dù chưa đến mức đồi trụy hay chống phá.

Cuối cùng là phải siết chặt trách nhiệm của nhãn hàng. Cần coi hành vi nhãn hàng xuất hiện trong các clip bẩn là hành vi tài trợ cho vi phạm pháp luật. Khi nguồn tiền từ nhãn hàng bị cắt đứt thông qua cơ chế Blacklist vận hành tự động bởi AI của cơ quan quản lý, nội dung độc hại sẽ tự khắc không còn đất sống.

Cảm ơn những chia sẻ của ông!

×