Cơ cấu Ban Chỉ huy quân sự cấp xã năm 2026 có gì mới, gồm những chức danh nào?

Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng

Theo tư vấn của Luật sư Hoàng Anh Sơn, Đoàn Luật sư TP.HCM, hiện Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP của Chính phủ là căn cứ pháp lý mới nhất quy định về tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu.

Đáng chú ý, cùng với việc triển khai nghị quyết này, Bộ Quốc phòng đang đề xuất sửa đổi đồng bộ 9 luật trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho mô hình Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trong giai đoạn tới.

Căn cứ Điều 5 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được tổ chức gồm các chức danh sau: Chỉ huy trưởng; Chính trị viên do Bí thư Đảng ủy cấp xã kiêm nhiệm; Phó Chỉ huy trưởng; Chính trị viên phó; các trợ lý và nhân viên chuyên môn kỹ thuật.

Đồng thời, khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP quy định Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định về tổ chức, biên chế, nhiệm vụ và các chức danh của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, bảo đảm không làm tăng tổng biên chế theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, điểm mới không nằm ở việc tăng thêm số lượng chức danh mà ở việc chuẩn hóa mô hình tổ chức trên phạm vi toàn quốc.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được tổ chức thống nhất, tạo sự đồng bộ trong công tác chỉ huy, điều hành từ Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh xuống cơ sở.

Bên cạnh cơ cấu nhân sự, Điều 3 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP còn xác định Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và trụ sở riêng. Đây là cơ sở để đơn vị chủ động hơn trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng tại địa phương.

Lần đầu tiên đưa sĩ quan quân đội chính quy về Ban Chỉ huy quân sự cấp xã

Một điểm đáng chú ý của mô hình mới là chủ trương chính quy hóa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, từng bước bố trí sĩ quan quân đội chính quy về cơ sở.

Như Dân Việt đã đưa tin, phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá hồ sơ dự án luật được Bộ Quốc phòng và các cơ quan liên quan chuẩn bị kỹ lưỡng, cơ bản đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa 9 luật được sửa đổi với Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các luật chuyên ngành khác.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc chính quy hóa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, đưa sĩ quan quân đội chính quy về đảm nhiệm các chức danh chỉ huy là một chủ trương lớn, đúng đắn.

Thực tế cho thấy, trong các tình huống thiên tai, lũ lụt, hỏa hoạn và những nhiệm vụ đột xuất tại cơ sở, lực lượng quân đội luôn là một trong những lực lượng đi đầu, trực tiếp hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả và giải quyết khó khăn.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu bố trí chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan chính quy, phù hợp với nguyên tắc một người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên.

Trường hợp chưa thể bố trí ngay, dự thảo luật cần quy định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác của chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã do bí thư cấp ủy kiêm nhiệm.

Bên cạnh đó, việc đưa sĩ quan quân đội chính quy về cơ sở sẽ tác động trực tiếp đến nguồn lực tài chính, nhân lực và điều kiện bảo đảm hoạt động. Vì vậy, Chính phủ cần đánh giá đầy đủ tác động, xây dựng các điều khoản chuyển tiếp phù hợp và khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn sau khi luật được thông qua.

Làm rõ thêm nội dung này, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, trước đây cả nước có 145 ban chỉ huy quân sự khu vực. Các đơn vị này sẽ được giải thể toàn bộ để tổ chức lực lượng theo mô hình mới, gắn với việc đưa quân nhân chính quy về Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

“Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân đội, chúng tôi đưa sĩ quan chính quy về cấp xã”, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, đây là một khái niệm mới, dù truyền thống "ngụ binh ư nông" đã có từ lâu trong lịch sử quân đội.

Với sự thay đổi quan trọng này, Đại tướng đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua nội dung trên trong kỳ họp vào tháng 8 tới.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, nội dung bố trí sĩ quan chính quy tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã đang được xem xét trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng. Dự án luật dự kiến được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, trong tháng 8/2026.

Trong khi đó, Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP hiện là căn cứ pháp lý mang tính chuyển tiếp, quy định về tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 26/1/2026 đến hết ngày 28/2/2027, trong thời gian chờ sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các luật có liên quan.

Luật sư Sơn đánh giá, khi dự án luật được Quốc hội thông qua, chủ trương chính quy hóa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã sẽ có cơ sở pháp lý đầy đủ và ổn định hơn. Việc đưa sĩ quan quân đội chính quy về cơ sở không chỉ góp phần nâng cao năng lực chỉ huy, quản lý lực lượng vũ trang địa phương mà còn tăng cường khả năng ứng phó với thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm quốc phòng, an ninh và xử lý hiệu quả các tình huống phát sinh ngay từ địa bàn cơ sở.

×