Cơ chế "bốc thăm bắt buộc": Đòn đánh thẳng vào nạn đấu giá đất rồi bỏ cọc

Siết bỏ cọc, chống "quân xanh quân đỏ" đấu giá đất

Sau nhiều vụ đấu giá đất gây xôn xao vì hiện tượng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) đang được kỳ vọng sẽ bịt những lỗ hổng pháp lý kéo dài nhiều năm qua. Hàng loạt chế tài mới được đề xuất không chỉ nhằm ngăn chặn tình trạng thông đồng, dìm giá mà còn nâng cao trách nhiệm của người tham gia đấu giá.

Tại Hội thảo lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) do Bộ Tư pháp tổ chức, nhiều ý kiến cho rằng thực tiễn đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thiết lập lại kỷ cương cho hoạt động đấu giá, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai và các dự án có giá trị lớn.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo lần này là quan điểm không can thiệp hành chính vào cơ chế hình thành giá. Theo cơ quan soạn thảo, đấu giá về bản chất là phương thức cạnh tranh để xác định mức giá cao nhất mà thị trường chấp nhận. Vì vậy, thay vì áp giá trần để ngăn việc trả giá quá cao, luật sẽ tập trung siết chế tài đối với các hành vi lợi dụng đấu giá để trục lợi.

Một trong những giải pháp mạnh được đề xuất là nâng mức tiền đặt trước đối với cá nhân tham gia đấu giá đất ở lên tới 50% giá khởi điểm. Đây được xem là "hàng rào tài chính" nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao để tạo hiệu ứng thị trường rồi chấp nhận bỏ cọc.

Không dừng lại ở đó, dự thảo còn bổ sung cơ chế công khai danh sách các trường hợp bỏ cọc trên hệ thống thông tin điện tử và áp dụng biện pháp cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Một điểm mới khác nhận được nhiều sự quan tâm là nguyên tắc người đăng ký tham gia đấu giá được hiểu là đã đồng ý mua tài sản theo giá khởi điểm ngay từ thời điểm đăng ký. Quy định này được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng đăng ký tham gia mang tính đối phó hoặc nhằm mục đích gây nhiễu phiên đấu giá khi ngồi im không trả giá để ép cuộc đấu giá thất bại.

Từ góc độ thực tiễn, bà Đỗ Thị Hồng Hạnh, Tổng Giám đốc Công ty Đấu giá hợp danh Lạc Việt, cho rằng các dự án lớn thời gian qua xuất hiện không ít dấu hiệu bất thường, từ hiện tượng thông đồng, đẩy giá đến việc bỏ cọc sau khi trúng đấu giá.

Đáng chú ý, bà Hạnh cảnh báo thực trạng một số doanh nghiệp mới thành lập đã nhanh chóng tham gia đấu giá các dự án quy mô lớn dù chưa có nhiều kinh nghiệm triển khai.

Sau khi trúng đấu giá, mục tiêu của một số trường hợp không phải phát triển dự án mà là chuyển nhượng qua nhiều vòng để hưởng chênh lệch. Điều này khiến giá trị dự án bị đẩy lên cao nhưng tài sản thực tế lại chậm được đưa vào khai thác, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Bởi vậy, nhiều ý kiến đề xuất cần bổ sung các tiêu chí đánh giá năng lực và kinh nghiệm của nhà đầu tư đối với những dự án có quy mô lớn, nhằm bảo đảm người tham gia thực sự có khả năng triển khai dự án sau khi trúng đấu giá.

×