Có hay không việc "xe yếu, hao xăng": Chuyên gia nói gì về cách sử dụng xăng E10?

Theo Thông tư 50/2025 xăng sinh học E10 sẽ thay thế xăng A95 để sử dụng cho động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026.

Số liệu về xăng E10 từ phòng thí nghiệm

Chia sẻ với PV Dân Việt, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô (Đại học Bách khoa Hà Nội), là người trực tiếp thực hiện nghiên cứu thực nghiệm về hiệu quả xăng sinh học trên ô tô thế hệ mới tại Việt Nam - phối hợp cùng PetroVietnam BSR và Toyota Việt Nam đưa ra một số thông tin có cơ sở khoa học về loại nhiên liệu mới này.

Nghiên cứu trên mẫu xe Toyota Corolla Cross (bản xăng và hybrid) so sánh trực tiếp RON95, E5 và E10 trong điều kiện phòng thí nghiệm chuẩn và trên đường thực tế tại Hà Nội, bao gồm nội đô giờ cao điểm, thấp điểm và đại lộ Thăng Long.

Thử nghiệm xăng E10 trên Toyota Corolla Cross (bản xăng và hybrid).

Theo kết quả ông Phúc đưa ra, trong nội đô - môi trường vận hành phổ biến nhất của người dùng Hà Nội và TP.HCM, bản xăng dùng E10 tiêu hao giảm 2,3% so với RON95, còn xe hybrid dùng E10 tiêu hao giảm 7,8%. Ở tốc độ cao trên đại lộ (90–120 km/h), E10 cũng cho mức tiêu hao thấp hơn RON95 trên cả hai loại xe.

Kết quả phân hóa theo loại xe về công suất, bản xăng ở công suất tối đa giảm khoảng 6%, còn bản xe hybrid lại tăng công suất 2,15% khi dùng E10. Nguyên nhân là do octane cao của ethanol phát huy hiệu quả khi hệ thống hybrid kiểm soát quá trình đốt cháy.

Về khí thải, xe xăng dùng E10 giảm HC độc hại 10,87% và CO giảm 14,95% so với RON95.

“Đây là lợi ích môi trường rõ ràng và có thể đo đếm được”, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc khẳng định.

Cũng theo nghiên cứu, khi dùng xăng E10, xe có thể gặp một số với các nguyên nhân khác nhau.

Đầu tiên là là do chất lượng nhiên liệu tại điểm bán không đạt chuẩn. Ethanol có những yêu cầu bảo quản khắt khe hơn xăng khoáng thông thường, nhạy cảm với độ ẩm, dễ phân tách pha nếu bồn chứa không kín hoặc không đạt chuẩn kỹ thuật, và cần chu kỳ luân chuyển nhanh hơn để tránh biến chất.

Nếu cây xăng không tuân thủ nghiêm quy trình bảo quản, bồn chứa không đảm bảo, nhiên liệu tồn lâu không được kiểm soát thì xăng E10 đến tay người tiêu dùng có thể đã không còn đạt tiêu chuẩn.

Hàm lượng nước tăng cao trong xăng làm giảm khả năng cháy, gây chạy không ổn định, thậm chí chết máy.

Tiếp theo, nguyên nhân do tính hòa tan của ethanol "kích hoạt" sự cố tiềm ẩn trên xe cũ. Ethanol có tính tẩy rửa cao hơn xăng khoáng. Với những xe đã sử dụng xăng khoáng nhiều năm, cặn bẩn và nhựa đường thường tích tụ dần trong bình xăng, đường ống và lọc nhiên liệu, tồn tại âm thầm mà không gây ra triệu chứng rõ ràng. Khi chuyển sang E10, tính hòa tan của ethanol bắt đầu phân giải lớp cặn này.

Nếu chuyển đổi đột ngột với lượng cặn tích tụ lớn, một lượng cặn đáng kể bị cuốn vào dòng nhiên liệu cùng lúc, dẫn đến tắc lọc xăng hoặc vòi phun, đặc biệt trên xe có tình trạng kỹ thuật kém.

“Cần nói thẳng, đây không phải do E10 gây hỏng xe. Đây là những hư hỏng vốn đã tiềm ẩn, E10 chỉ làm quá trình đó xảy ra sớm hơn và rõ hơn. Nếu không có E10, những xe này cũng sẽ hỏng, chỉ là muộn hơn và khó chẩn đoán hơn. Theo nghĩa đó, E10 còn có tác dụng như một bài kiểm tra sức khỏe hệ thống nhiên liệu”, ông Phúc nói thêm.

Người dùng cần chuẩn bị thế nào?

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc cho biết, việc chuyển đổi xăng E10 có chuẩn bị, không chuyển đổi đột ngột.

Theo ông Phúc, với các xe đời cũ, chủ xe cần vệ sinh bình xăng và bảo dưỡng toàn bộ hệ thống nhiên liệu trước. Các công việc cần phải quan tâm gồm: thay bugi nếu đã lâu, thay lọc xăng, kiểm tra kim phun.

Sau đó chuyển đổi dần, chủ xe cần đổ khoảng 1/4 bình E10 vào lượng xăng RON95 còn lại, chạy đến nửa bình rồi đổ đầy E10, lặp lại một lần. Cách này cho phép ethanol tẩy cặn từ từ thay vì cuốn một lượng lớn cặn vào hệ thống cùng lúc. Các xe phun xăng điện tử (FI) đời mới đều có ECU tự hiệu chỉnh theo loại nhiên liệu, không cần can thiệp thủ công, chỉ cần cho xe có thời gian thích nghi.

Ưu tiên đổ xăng tại cây xăng có lưu lượng bán lớn, nơi nhiên liệu được luân chuyển thường xuyên, giảm nguy cơ E10 tồn lâu bị biến chất. Với xe thường xuyên để lâu không sử dụng, nên chạy gần hết xăng trước khi cất xe.

Cuối cùng, sau vài tuần sử dụng E10, người dùng nên kiểm tra hệ thống nhiên liệu một lần, như: áp suất bơm, tình trạng ống dẫn cao su để xác nhận quá trình chuyển đổi diễn ra bình thường.

Trong khi đó, PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TPHCM nhấn mạnh xăng E10 là bước tiến môi trường cần thiết, nhưng đòi hỏi sự thích nghi từ cả hạ tầng lẫn người dùng.

Với xe đời cũ, vấn đề không nằm ở “xăng xấu” mà ở sự không tương thích giữa công nghệ cũ và đặc tính hóa học mới. Bằng cách hiểu rõ cơ chế khoa học từ hút ẩm, phân pha đến tác dụng dung môi và áp dụng các giải pháp nâng cấp vật liệu cùng thói quen bảo quản đúng đắn, chủ xe hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng mà không lo hư hỏng nghiêm trọng.

Trong tương lai, khi các tiêu chuẩn vật liệu nhiên liệu được nâng cao và phụ gia ethanol cải tiến hơn, nỗi lo của người chơi xe cũ sẽ dần giảm bớt. Hiện tại, sự chủ động hiểu biết và bảo dưỡng chính là “chìa khóa vàng” để xe bền bỉ trên mọi cung đường.

Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, hiện tại, nếu xe đang dùng E10 và cảm thấy “xe yếu, hao xăng”, hãy kiểm tra ECU và remap tại các trung tâm uy tín. Một lần đầu tư nhỏ có thể mang lại trải nghiệm lái xe tốt hơn, tiết kiệm dài hạn và thân thiện với môi trường hơn.

×