Có nên tiêm vaccine ngừa RSV cho tất cả trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ?

Thời gian gần đây, tại Việt Nam xuất hiện một sản phẩm mới là kháng thể RSV cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. RSV hay còn gọi là virus hợp bào hô hấp - là một loại virus gây bệnh truyền nhiễm tại đường hô hấp, lây lan rất nhanh, biến chứng cũng rất nhanh. Vậy đối tượng trẻ nhỏ nào nên tiêm kháng thể RSV?

Theo TS Nguyễn Hồng Vũ - chuyên gia nghiên cứu về sinh học phân tử trong Y học, hiện đang làm việc tại Mỹ, RSV (Respiratory Syncytial Virus) lây lan qua giọt bắn và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi họng người bệnh. Sau khi xâm nhập, virus gây phù nề và tắc nghẽn đường thở nhỏ, dẫn đến khó thở, đặc biệt nguy hiểm ở trẻ dưới tháng tuổi và người cao tuổi (trên hoặc bằng dưới 60 tuổi).

Theo dữ liệu WHO 2023, mỗi năm có khoảng 33 triệu ca nhiễm RSV ở trẻ dưới 5 tuổi, trong đó 3,6 triệu trẻ phải nhập viện và trên 100.000 trẻ tử vong, chủ yếu ở trẻ dưới 6 tháng tuổi.

Nghiên cứu vaccine để ngừa RSV đã được nghiên cứu từ lâu nhưng hiện nay chỉ có vaccine cho người lớn mà không có cho trẻ nhỏ.

TS Nguyễn Hồng Vũ cho biết, hiện nay có hai vaccine RSV được FDA phê duyệt để phòng ngừa RSV cho người lớn là:

GlaxoSmithKline – GSK - được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt tháng 5/2023 cho người ≥ 60 tuổi.

Pfizer, được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt lần đầu tháng 5/2023 cho người ≥ 60 tuổi. Sau đó, vaccine này được mở rộng chỉ định cho phụ nữ mang thai ở tuần thai 32‑36 vào tháng 8/2023.

Để bảo vệ cho con trong giai đoạn đầu đời, các tổ chức y tế thế giới khuyến cáo phụ nữ mang thai chích vaccine RSV trong tuần 32–36 thai kỳ để tạo miễn dịch thụ động cho bé ngay khi sinh.

Nói cách khác, kháng thể chống lại RSV từ người mẹ sẽ được truyền sang con và bảo vệ cho con trong những tháng đầu đời.

Trong trường hợp người mẹ không chích vaccine RSV trong giai đoạn tuần 32–36 thai kỳ, một cách khác để bảo vệ trẻ trong thời gian mới chào đời là dùng kháng thể đơn dòng (monoclonal antibody) để tạo miễn dịch thụ động giúp bảo vệ tạm thời.

Hiện nay, có hai loại kháng thể được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt đó là:

Synagis - được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ chấp thuận vào năm 1998, chỉ bảo vệ được khoảng 1 tháng, nên phải tiêm hàng tháng suốt mùa RSV..

Beyfortus - được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt vào năm 2023, thời gian bán hủy kéo dài khoảng 5 tháng, nên chỉ cần 1 liều đủ để bảo vệ cả mùa.

TS Nguyễn Hồng Vũ nhận định, do trẻ em trên 6 tháng, thanh thiếu niên và người trưởng thành dưới 50 tuổi thường mắc RSV chỉ gây triệu chứng nhẹ hoặc cảm lạnh thông thường nên thường nhóm này không cần chích vaccine ngừa RSV hoặc sử dụng kháng thể.

Chỉ cân nhắc nếu có bệnh nền hoặc nguy cơ cao, ví dụ bệnh tim bẩm sinh hoặc mạn tính; bệnh phổi mạn tính (hen nặng, COPD hiếm gặp ở người trẻ); sinh non hoặc các tình trạng nguy cơ cao khác.

"Nói tóm lại, không phải tất cả trẻ sơ sinh đều cần chích kháng thể đơn dòng RSV. Trẻ lớn và người trẻ khỏe mạnh không cần tiêm vaccine hay kháng thể, chỉ nhóm nguy cơ cao mới cần cân nhắc", TS Nguyễn Hồng Vũ nói thêm.

×