Cơ quan, tổ chức có bắt buộc phải cung cấp thông tin cho báo chí?

Luật mới quy định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin cho báo chí

Theo tư vấn của Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn Luật sư TP.HCM, Luật Báo chí số 126/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, đã tiếp tục khẳng định nguyên tắc bảo đảm quyền tự do báo chí, quyền tiếp cận thông tin của công dân, đồng thời quy định rõ hơn trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc phối hợp với báo chí để bảo đảm tính công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý.

Điều 4 Luật Báo chí số 126/2025/QH15 quy định công dân có quyền cung cấp thông tin cho báo chí, phản hồi thông tin trên báo chí, yêu cầu cải chính khi thông tin không chính xác và được tiếp cận thông tin báo chí theo quy định của pháp luật.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, để quyền tiếp cận thông tin của người dân được bảo đảm thì các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cũng phải thực hiện nghiêm trách nhiệm cung cấp thông tin cho báo chí trong phạm vi quản lý của mình. Đây không chỉ là yêu cầu của hoạt động truyền thông mà còn là một nội dung quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của các cơ quan, đơn vị.

Điều 6 Luật Báo chí số 126/2025/QH15 quy định cơ quan báo chí có trách nhiệm tiếp nhận, đăng tải hoặc chuyển ý kiến, kiến nghị của công dân đến cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền để xem xét, trả lời theo quy định của pháp luật. Điều này đồng nghĩa với việc các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm phối hợp, phản hồi các nội dung thuộc phạm vi quản lý khi nhận được đề nghị chính thức từ cơ quan báo chí.

Đối với cơ quan hành chính nhà nước, Nghị định số 244/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định người phát ngôn hoặc người được giao nhiệm vụ phát ngôn phải chủ động cung cấp thông tin cho báo chí thông qua nhiều hình thức như: tổ chức họp báo, trả lời phỏng vấn, ban hành thông cáo báo chí, trả lời bằng văn bản hoặc đăng tải trên cổng thông tin điện tử và các nền tảng số chính thức của cơ quan.

Đáng chú ý, khi xảy ra vụ việc, sự kiện có ảnh hưởng lớn đến xã hội hoặc được dư luận đặc biệt quan tâm, người phát ngôn phải chủ động cung cấp thông tin ban đầu trong thời hạn theo quy định của Nghị định 244/2026/NĐ-CP nhằm bảo đảm thông tin chính thống được công bố kịp thời, hạn chế tin đồn và thông tin sai sự thật trên môi trường mạng.

Luật sư Hoàng Anh Sơn cho rằng, thực tế vẫn còn tình trạng một số cơ quan, doanh nghiệp né tránh, chậm phản hồi hoặc không trả lời báo chí dù vụ việc thuộc phạm vi quản lý. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền tiếp cận thông tin của người dân mà còn có thể làm giảm tính minh bạch, tạo khoảng trống để tin đồn và thông tin chưa được kiểm chứng lan truyền.

Tuy nhiên, nghĩa vụ cung cấp thông tin không có nghĩa là phải cung cấp mọi tài liệu theo yêu cầu. Các cơ quan, tổ chức có quyền từ chối cung cấp đối với những thông tin thuộc bí mật nhà nước, bí mật điều tra, bí mật kinh doanh, bí mật đời tư hoặc các nội dung thuộc diện hạn chế công khai theo quy định của pháp luật. Việc từ chối cũng cần nêu rõ căn cứ pháp lý để bảo đảm tính minh bạch và tránh phát sinh khiếu nại.

Chủ động cung cấp thông tin giúp hạn chế tin giả, tin đồn trên mạng

Cũng theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, Điều 8 Luật Báo chí số 126/2025/QH15 quy định nghiêm cấm các hành vi cản trở trái pháp luật hoạt động báo chí; lợi dụng hoạt động báo chí để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Bên cạnh đó, Luật Xử lý vi phạm hành chính số 88/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tiếp tục hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm hành chính, tạo cơ sở pháp lý để áp dụng các chế tài đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực báo chí, thông tin và truyền thông theo các nghị định chuyên ngành.

Đối với môi trường số, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định nhiều mức xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên mạng. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tăng cường kỷ cương trong hoạt động thông tin trên không gian mạng.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, mặc dù Nghị định 174/2026/NĐ-CP không trực tiếp điều chỉnh nghĩa vụ phát ngôn của cơ quan, doanh nghiệp, nhưng việc chủ động cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ và kịp thời cho báo chí sẽ góp phần hạn chế sự xuất hiện của tin giả, tin đồn thất thiệt và các thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.

Ở chiều ngược lại, cơ quan báo chí và nhà báo cũng phải tuân thủ nghiêm các quy định của Luật Báo chí, bảo đảm nguyên tắc khách quan, trung thực, kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải; đồng thời tôn trọng bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh, bí mật đời tư và các thông tin thuộc diện hạn chế công khai theo quy định của pháp luật.

Luật sư Hoàng Anh Sơn nhận định, trong bối cảnh chuyển đổi số và thông tin lan truyền gần như tức thời, sự phối hợp chủ động giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp với báo chí không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là giải pháp quản trị truyền thông hiệu quả. Việc cung cấp thông tin minh bạch, kịp thời sẽ góp phần nâng cao niềm tin của người dân, hạn chế khủng hoảng truyền thông và tạo môi trường thông tin lành mạnh, chính xác trên không gian mạng.

×