Công chức, viên chức vu khống, tố cáo bịa đặt sai sự thật có thể bị buộc thôi việc

Chính phủ ban hành Nghị định số 156/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 31/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nghị định 156 sửa đổi, bổ sung Điều 4 Nghị định số 31/2019/NĐ-CP quy định về rút tố cáo. Đáng chú ý, trường hợp người tố cáo rút đơn thì người giải quyết tố cáo vẫn phải tiếp tục giải quyết tố cáo nếu qua xem xét hồ sơ, tài liệu, thông tin đã thu thập được nhận thấy vụ việc có một trong các căn cứ sau:

Hành vi bị tố cáo có dấu hiệu vi phạm pháp luật; Có căn cứ xác định việc rút tố cáo được thực hiện do người tố cáo bị đe dọa, ép buộc, mua chuộc; Có căn cứ xác định người tố cáo đã lợi dụng việc tố cáo để vu khống, xúc phạm, gây thiệt hại cho người bị tố cáo.

Khi giải quyết tố cáo theo quy định, người giải quyết tố cáo áp dụng biện pháp theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ người tố cáo theo quy định của pháp luật. Đồng thời, xử lý người có hành vi đe dọa, mua chuộc người tố cáo hoặc người lợi dụng việc tố cáo để vu khống, xúc phạm, gây thiệt hại cho người bị tố cáo theo quy định của pháp luật.

Cán bộ, công chức, viên chức tố cáo sai sự thật có thể bị kỷ luật tới mức buộc thôi việc

Song song với đó, Nghị định của Chính phủ cũng sửa đổi, bổ sung Điều 23 về xử lý kỷ luật đối với người tố cáo là cán bộ, công chức, viên chức. Theo đó, hình thức kỷ luật khiển trách áp dụng đối với người tố cáo khi: biết rõ việc tố cáo là không đúng sự thật nhưng vẫn tố cáo; biết vụ việc đã được cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết đúng chính sách, pháp luật nhưng vẫn tố cáo mà không có bằng chứng chứng minh nội dung tố cáo; lôi kéo, kích động, dụ dỗ người khác tố cáo sai sự thật.

Hình thức kỷ luật cảnh cáo áp dụng đối với người tố cáo khi có một trong các hành vi: đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách mà tái phạm; cưỡng ép, mua chuộc người khác tố cáo sai sự thật; sử dụng họ tên của người khác để tố cáo.

Hình thức kỷ luật cách chức áp dụng đối với người tố cáo giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý khi có một trong các hành vi: đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo mà tái phạm; sử dụng họ tên của người khác để tố cáo, làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc gây mất đoàn kết nội bộ.

Hình thức kỷ luật buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm áp dụng đối với người tố cáo khi có một trong các hành vi: đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với người tố cáo giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc cảnh cáo đối với người tố cáo không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý mà tái phạm; lợi dụng quyền tố cáo để tuyên truyền chống Nhà nước, xâm phạm lợi ích của Nhà nước; gây rối an ninh, trật tự công cộng; lợi dụng việc tố cáo để xuyên tạc sự thật, vu khống, tố cáo bịa đặt, đả kích, chia rẽ bè phái, gây mất đoàn kết nội bộ, tố cáo nhiều lần có dụng ý xấu.

Nguyên tắc xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức vi phạm pháp luật về tố cáo

Điều 5 sửa đổi, bổ sung Điều 21 Nghị định quy định nguyên tắc xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm pháp luật về tố cáo như sau:

Người giải quyết tố cáo, người xác minh nội dung tố cáo, người tiếp nhận tố cáo và người tố cáo là cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm pháp luật về tố cáo thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật và quy định tại Điều 22, Điều 23 của Nghị định này hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật và các quy định khác có liên quan được thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Ngoài ra, Điều 4 của Nghị định cũng quy định, người rút đơn tố cáo phải ghi rõ ngày, tháng, năm; họ và tên; địa chỉ của người tố cáo rút tố cáo; cách thức liên hệ; nội dung tố cáo được rút, đồng thời có chữ ký hoặc điểm chỉ của người tố cáo rút tố cáo.

Biên bản ghi nhận ý kiến rút tố cáo do người giải quyết tố cáo hoặc người kiểm tra, xác minh thông tin về người tố cáo và điều kiện thụ lý tố cáo; hoặc người xác minh nội dung tố cáo; hoặc người tiếp nhận việc rút tố cáo lập khi làm việc với người tố cáo rút tố cáo. Biên bản ghi nhận ý kiến rút tố cáo phải có chữ ký hoặc điểm chỉ của người tố cáo rút tố cáo.

Trường hợp nhiều người cùng tố cáo mà có một, một số hoặc tất cả người tố cáo rút tố cáo thì việc rút tố cáo được thực hiện theo quy định nêu trên.

Trường hợp người tố cáo rút tố cáo thì người giải quyết tố cáo vẫn phải tiếp tục giải quyết tố cáo nếu qua xem xét hồ sơ, tài liệu, thông tin đã thu thập được nhận thấy vụ việc có một trong các căn cứ sau:

Hành vi bị tố cáo có dấu hiệu vi phạm pháp luật; có căn cứ xác định việc rút tố cáo được thực hiện do người tố cáo bị đe dọa, ép buộc, mua chuộc; có căn cứ xác định người tố cáo đã lợi dụng việc tố cáo để vu khống, xúc phạm, gây thiệt hại cho người bị tố cáo.

Khi giải quyết tố cáo theo quy định tại khoản 3 Điều 33 Luật Tố cáo, người giải quyết tố cáo áp dụng biện pháp theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ người tố cáo theo quy định của pháp luật; đồng thời xử lý người có hành vi đe dọa, mua chuộc người tố cáo hoặc người lợi dụng việc tố cáo để vu khống, xúc phạm, gây thiệt hại cho người bị tố cáo theo quy định của pháp luật.

×