Cú sốc lớn giáng xuống quan hệ Mỹ-EU

Quan hệ giữa EU và Mỹ đã "chịu một cú sốc lớn" trong tuần qua do những phát ngôn của Tổng thống Donald Trump về Greenland, theo lời người đứng đầu chính sách đối ngoại của khối Kaja Kallas.

Ông Trump đã yêu cầu Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch (một thành viên EU), phải nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ, viện dẫn nguồn tài nguyên khoáng sản và vị trí chiến lược ở Bắc Cực. Đầu tuần này, ông đã thúc giục Copenhagen tiến hành "các cuộc đàm phán ngay lập tức" để chuyển giao lãnh thổ và đe dọa áp thuế đối với những người phản đối động thái này ở châu Âu.

Mặc dù sau đó ông Trump dường như đã nới lỏng lập trường của mình khi tuyên bố hôm thứ Tư rằng ông và Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nhất trí về một “khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai” về Greenland, nhưng ông không cung cấp chi tiết về quyền sở hữu trong tương lai của hòn đảo này trong khuôn khổ đó.

Phát biểu trước cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng châu Âu hôm thứ Năm, bà Kallas ám chỉ rằng Washington muốn vứt bỏ hàng thập kỷ hợp tác với khối này. "Quan hệ xuyên Đại Tây Dương chắc chắn đã chịu một cú sốc lớn trong tuần qua," bà tuyên bố.

Bà Kallas lưu ý rằng các hành động của Mỹ đối với EU ngày càng trở nên khó đoán hơn ngay cả trước khi xảy ra tranh chấp Greenland.

“Tôi nghĩ trong một năm qua, chúng ta đã nhận ra rằng mối quan hệ này không còn như trước nữa… Mặc dù tôi nghĩ mọi người đều cảm thấy nhẹ nhõm với những tuyên bố gần đây của [ông Trump], nhưng trong một năm qua, chúng ta đã phải đối mặt với rất nhiều điều khó lường", bà nói, đồng thời cho biết thêm rằng Brussels vẫn “không muốn vứt bỏ 80 năm quan hệ tốt đẹp” và sẵn sàng nỗ lực vun đắp mối quan hệ này thông qua các cuộc đối thoại trong tương lai.

Quan hệ giữa Washington và Brussels đã trở nên căng thẳng kể từ khi ông Trump trở lại nắm quyền năm ngoái, với những tranh chấp tái diễn về thương mại, quốc phòng, quy định kỹ thuật số và xung đột Ukraine. Ông Trump liên tục sử dụng các mối đe dọa thuế quan đối với EU, đỉnh điểm là thỏa thuận thương mại hồi tháng 7 bị nhiều người ở châu Âu coi là một sự sỉ nhục, và cáo buộc các quốc gia thành viên NATO thuộc châu Âu trốn tránh trách nhiệm trong liên minh. Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2026 của ông tiếp tục chỉ trích khối này, gọi nó là không đáng tin cậy về mặt chiến lược và cảnh báo về "sự xóa sổ nền văn minh".

Lập trường này đã khiến Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo hồi tháng trước rằng kỷ nguyên của cái gọi là “Pax Americana” – trật tự xuyên Đại Tây Dương mà theo đó Mỹ là người bảo đảm an ninh chính cho EU – đã kết thúc.

×