Cú sốc "Radar bay" A-50: Doanh thu lao dốc, hãng sản xuất "mắt thần" cho quân đội Nga chìm trong thua lỗ

Tổ hợp Khoa học - Kỹ thuật Hàng không Taganrog mang tên Beriev (TANTK Beriev) - công ty duy nhất có khả năng sản xuất và bảo dưỡng máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không A-50 của Nga - đã báo lỗ ròng hơn 5 tỷ ruble (khoảng 65 triệu USD) trong năm 2025, theo báo cáo tài chính. Doanh thu giảm 3,8 lần so với cùng kỳ, xuống còn 49 triệu USD. Nợ phải trả của TANTK Beriev tăng lên 350 triệu USD.

Ngay cả trước chiến tranh, A-50 cũng chỉ được sản xuất với tốc độ không quá một chiếc mỗi hai năm.

A-50 là phiên bản tương đương hệ thống AWACS của NATO: một trạm radar bay có nhiệm vụ phát hiện tên lửa hành trình, điều phối hoạt động tiêm kích và chỉ huy các tổ hợp phòng không. Nga bước vào cuộc chiến toàn diện ở Ukraine với chưa đến 10 chiếc A-50 còn hoạt động.

Kể từ đó, ít nhất hai chiếc đã bị tên lửa Ukraine bắn hạ, ít nhất hai chiếc khác bị UAV FPV tấn công trong Chiến dịch Spiderweb tháng 6/2025, và chính cơ sở sửa chữa – sản xuất của Beriev tại Taganrog cũng đã bị ném bom 4 lần trong hai năm.

Tập đoàn quốc phòng nhà nước Rostec tuyên bố đầu năm 2024 sẽ khởi động lại dây chuyền sản xuất A-50. Tuy nhiên, chính công ty được giao nhiệm vụ này vừa công bố khoản lỗ 65 triệu USD.

Năm 2024, Beriev vẫn có lãi 15,4 triệu USD. Sự đảo chiều diễn ra trong bối cảnh Ukraine nhiều lần tập kích cơ sở Taganrog, phá hủy máy bay thử nghiệm laser A-60 độc nhất vô nhị, nguyên mẫu A-100 thế hệ mới và một nhà chứa dùng nâng cấp oanh tạc cơ Tu-95MS thành máy bay mang tên lửa hành trình.

Khoản phải thu của Beriev giảm một nửa, từ 272 triệu USD xuống 129 triệu USD, trong khi nợ phải trả tăng từ 311 triệu lên 350 triệu USD.

Thời kỳ bùng nổ đã qua

Các ngành liên quan chiến tranh của Nga từng tăng trưởng 20-30% mỗi năm trong giai đoạn 2023–2024. Tuy nhiên, năm 2026 mức tăng dự báo chỉ còn 4-5%. Tăng trưởng GDP giảm từ hơn 4% xuống khoảng 1% năm 2025. IMF dự báo 0,6% cho 2025 và 1% cho 2026. Trung tâm Phân tích Kinh tế Vĩ mô của Nga cảnh báo nền kinh tế đang ở trạng thái “gần như đình trệ và lạm phát”.

Chuỗi cung ứng dễ tổn thương

Beriev không sản xuất A-50 một mình. Một nghiên cứu tháng 11/2025 của RUSI cho thấy khoảng 1.300 công ty liên quan đến sản xuất hàng không quân sự Nga - nhiều công ty chưa bị trừng phạt và nằm trong tầm tấn công của Ukraine.

Khi một nhà máy bị phá hủy, sản xuất không chỉ dừng tại đó mà còn tê liệt toàn bộ chuỗi phía sau.

Sản xuất công nghệ cao là mắt xích yếu nhất

Nga vẫn sản xuất được UAV, đạn pháo và xe tăng tân trang với số lượng đáng kể - những sản phẩm tương đối đơn giản. Nhưng các hệ thống công nghệ cao như máy bay trinh sát, tiêm kích, điện tử chính xác đòi hỏi cơ sở chuyên biệt, linh kiện nhập khẩu và nhân lực tay nghề cao - những yếu tố khó duy trì nhất dưới áp lực tổng hợp.

Cuộc tập kích tháng 11/2025 vào Taganrog không chỉ phá hủy năng lực sửa chữa hiện tại mà còn tiêu diệt nguyên mẫu A-100, khiến Nga mất cả năng lực AWACS hiện tại lẫn lộ trình phát triển thay thế trong tương lai.

Số lượng A-50 hoạt động suy giảm đồng nghĩa với việc khả năng điều phối bom lượn ở tiền tuyến và tên lửa hành trình tấn công các thành phố Ukraine cũng bị suy yếu.

Với Moscow, tình trạng mất khả năng thanh toán của Beriev không chỉ là vấn đề kế toán - mà là một vấn đề chiến lược.

×