Cú xoay trục bất ngờ của Nga: Mỹ ngỡ ngàng nhìn đồng minh vùng Vịnh âm thầm thành "sân sau" của Moscow

Nếu như UAE từng là tâm điểm thu hút dòng vốn Nga vào năm 2022, thì hiện nay, Vương quốc Oman đang âm thầm nổi lên như một đối tác chiến lược quan trọng hơn trong lộ trình “rời bỏ châu Âu” của Moscow.

"Cửa ngõ" mới của Moscow vào Trung Đông và Châu Phi

Mối quan hệ Nga - Oman không còn dừng lại ở ngoại giao mà đã bứt tốc trên mọi lĩnh vực từ logistics, năng lượng, an ninh lương thực cho đến tài chính và du lịch. Kim ngạch thương mại song phương đã tăng hơn 60% giai đoạn 2020 - 2024. Số lượng doanh nghiệp Nga đăng ký tại Oman tăng vọt khi quốc gia này chủ động định vị mình là cầu nối giữa Vùng Vịnh, châu Phi và Ấn Độ Dương, Eureporter cho biết.

Bộ trưởng Kinh tế Nga Maxim Reshetnikov từng khẳng định: “Oman không chỉ là cửa sổ mới nhìn ra thế giới Ả Rập, mà còn là điểm trung chuyển để Nga mở rộng sự hiện diện tại Tây Á và châu Phi”. Đối với Moscow, Oman sở hữu lợi thế lớn nhờ chính sách đối ngoại trung lập, duy trì quan hệ cân bằng với cả Nga, phương Tây, Iran lẫn Trung Quốc, giúp các mạng lưới thương mại Nga tránh được sự nhòm ngó và trừng phạt từ Mỹ và châu Âu.

Biểu hiện rõ nét nhất cho sự gắn kết này là việc Muscat khai mạc Triển lãm Quốc tế Oman - Nga năm 2026 với khẩu hiệu “Từ Oman ra thế giới”, nhằm thể chế hóa hợp tác đầu tư dài hạn. Ngoài ra, ngành du lịch cũng bùng nổ với các chuyến bay thẳng của Oman Air kết nối Muscat - Moscow và chính sách miễn thị thực song phương, thu hút hơn 44.000 lượt khách Nga trong năm 2024.

Sự giao thoa giữa dòng vốn hoàng gia và mạng lưới hàng hóa Nga

Mối quan hệ hợp tác này mang tính chiến lược sâu sắc, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh lương thực và nông nghiệp – những mặt hàng đã bị chính trị hóa từ sau cuộc chiến Ukraine. Một minh chứng điển hình là thương vụ tái cấu trúc Agribrasil (tập đoàn thương mại ngũ cốc lớn của Brazil) vào tháng 7/2025.

Agribrasil được bán lại cho Solaris Brazil Trading Holding – một công ty thuộc sở hữu của ME Solaris Commodities Holding (trụ sở tại Dubai). Đáng chú ý, cơ cấu cổ đông của Solaris ghi nhận sự xuất hiện của doanh nhân Nga Vladimir Sokolov cùng 3 quỹ đầu tư có liên hệ trực tiếp với Cơ quan Đầu tư Oman (quỹ chủ quyền của quốc gia này).

Sự hội tụ này phản ánh một xu hướng lớn thời hậu Ukraine: Các quỹ chủ quyền vùng Vịnh (bao gồm cả Qatar, Abu Dhabi và Ả Rập Xê Út) vẫn tiếp tục rót vốn và bắt tay với các tập đoàn liên quan đến nhà nước Nga, bất chấp các nỗ lực cô lập kinh tế từ phương Tây.

Bộ máy vận hành từ những "cựu binh" ngân hàng quốc doanh

Bản chất của thực thể Solaris chính là sự tái sinh từ Solaris Commodities SA – một công ty giao dịch Thụy Sĩ bị sụp đổ do các lệnh trừng phạt. Việc doanh nghiệp này chuyển dịch từ Thụy Sĩ sang Dubai là một phần của làn sóng di cư ồ ạt của các tập đoàn hàng hóa Nga sang Trung Đông.

Đứng sau vận hành hệ sinh thái mới này là đội ngũ nhân sự cốt cán cũ của VTB Capital - nhánh đầu tư của Ngân hàng VTB thuộc sở hữu nhà nước Nga (vốn được xem là công cụ tài chính đối ngoại của Điện Kremlin).

Các lãnh đạo cấp cao của Solaris hiện nay như Anatoly Sukhodolov, Alexander Pokrasenko, Oleg Pankratov hay Giám đốc Tài chính Nikolai Lvov đều từng có hàng chục năm kinh nghiệm quản lý tại VTB hoặc Demetra Trading (tập đoàn nông nghiệp Nga có liên kết sâu sắc với ngân hàng VTB).

Nhìn chung, bức tranh tổng thể cho thấy, Nga và Oman đang từng bước xây dựng một cấu trúc kinh tế mới vững chắc: kết hợp giữa nguồn vốn và hạ tầng cảng biển (như cảng Duqm chiến lược của Oman) với năng lực giao dịch hàng hóa lâu năm của Nga.

Đối với các nhà hoạch định chính sách phương Tây, đây là một thách thức lớn. Các lệnh trừng phạt dù đã cắt đứt tuyến giao thương truyền thống của Nga tại châu Âu, nhưng lại đang vô tình đẩy nhanh sự hình thành của một hệ sinh thái tài chính - thương mại thay thế đầy tinh vi tại vùng Vịnh, tờ Eureporter bình luận.

×