Cuba trồng lúa thành công, giống lúa nào của Việt Nam được Cuba gọi là "Hạt giống hạnh phúc"?

Phim tài liệu VTV Đặc biệt Hạt giống hạnh phúc kể câu chuyện giản dị về giống lúa CT16, phim kể về hạt lúa nhưng lại khái quát nhiều câu chuyện của xã hội, kinh tế và chính trị ngoại giao.

Bình minh trên những cánh đồng lúa Cuba.

Với cách dẫn dắt ngắn gọn, dễ hiểu, bộ phim đưa khán giả đồng hành cùng chuyên gia Việt Nam và người dân Cuba, lắng nghe những góc nhìn khác nhau để tạo nên một bức tranh toàn diện, sinh động.

Trong chuyến thăm chính thức năm 2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã mang món quà đặc biệt đến Cuba, đặt nền móng, mở ra giai đoạn mới cho dự án Hợp tác sản xuất lúa gạo với quyết tâm giúp Cuba đảm bảo an ninh lương thực.

Đó không chỉ là giống lúa có năng suất cao, mà là biểu tượng cho tinh thần sẻ chia của Việt Nam với người bạn thân thiết.

Trong khi ở nơi khác của thế giới gieo xuống bom đạn, thì ở Cuba, những người anh em Việt Nam cùng với bàn tay người nông dân đã gieo xuống những hạt giống và thu hoạch được lúa gạo. Đó là tình anh em, tình hữu nghị.

Cuba đã từng dang tay hỗ trợ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh. Giờ đây, khi đất bạn gặp khó khăn, người Việt lại tìm cách góp sức để bạn bè đứng vững. Đó là ngoại giao không cần lễ đài, không cần những tuyên bố hoa mỹ, mà chỉ là tấm lòng chân thành.

Trong 60 phút, cảm xúc của người xem được dẫn dắt qua nhiều cung bậc: từ niềm vui của một chính sách ngoại giao giữa hai dân tộc anh em có tình hữu nghị thủy chung đặc biệt, đến nỗi lo và thách thức nơi đồng ruộng Cuba khi triển khai dự án trồng trọt; từ sự táo bạo trong thay đổi phương thức canh tác của chuyên gia nông nghiệp Việt Nam, đến niềm vui vỡ òa của nông dân Cuba khi sản lượng mùa gặt vượt ngoài mong đợi...

Cuba đang thiếu điện trầm trọng, gây khó khăn cho sinh hoạt hàng ngày của người dân.

Xen giữa những thước phim trên cánh đồng lúa là những lát cắt đời thường giàu nhân văn: sự kiên trì của chuyên gia Việt Nam xa nhà, khát vọng ổn định cuộc sống của nông dân Cuba, hay câu chuyện của nữ phiên dịch Thu Hương không quản ngại nắng gió, tình nguyện góp sức cho các dự án hợp tác sản xuất lúa gạo...

Câu chuyện xúc động về cuộc sống người dân Cuba

Tháng 7, dưới cái nắng rực lửa của vùng đất đỏ Pinar del Río - miền Tây Cuba, một cánh đồng mới bắt đầu chuyển mình.

Giữa khung cảnh còn ngổn ngang đất đá, những nông dân Cuba cùng với các chuyên gia nông nghiệp của Việt Nam đứng trước bài toán thử thách về tương lai.

Câu chuyện từ hạt lúa không chỉ là kiến thức nông nghiệp mà là là những chặng đường vượt qua sự nghi ngờ của người dân Cuba, giúp họ thay đổi phương thức canh tác và thêm sự tin tưởng, yêu thương người Việt.

Phim cho thấy được có sự khác biệt về tập quán canh tác và lối sống. Dù cách nhau nửa vòng trái đất nhưng sự tin tưởng và yêu thương đã kết nối họ lại với nhau.

Nghiên cứu trồng cây lúa trên mảnh đất đã cải tạo ở cánh đồng lúa Cuba.

Các chuyên gia nông nghiệp Việt Nam và nông dân Cuba làm việc ở nông trường trồng lúa ở Cuba.

Các khu đất đang được nghiên cứu cải tạo để gieo trồng lúa ở Cuba.

Chuẩn bị lúa giống để gieo trên đồng lúa Cuba.

Gieo hạt mầm trên những thửa ruộng đã được bơm nước.

Với dân số hơn 11 triệu người, Cuba mỗi năm cần tới 700.000 tấn gạo để đáp ứng nhu cầu lương thực.

Thế nhưng, suốt nhiều năm, sản xuất trong nước chỉ đạt khoảng 290.000 tấn, chưa đủ một nửa. Phần còn lại, người dân buộc phải chờ vào nhập khẩu - trong bối cảnh đất nước luôn đối mặt với khó khăn kinh tế.

Phút nghỉ ngơi của mọi người giữa cánh đồng lúa Cuba

Các chuyên gia nông nghiệp Việt Nam làm việc giữa cánh đồng lúa Cuba trong thời tiết nắng nóng.

Khi mùa gặt đầu tiên từ giống lúa CT16 đến, những nông dân Cuba đã rưng rưng ôm bó lúa trĩu hạt vào lòng. Với họ, đó không chỉ là thành quả của một vụ mùa, mà còn là sự khởi đầu cho niềm tin mới. Những em bé Cuba chạy chơi trên những cánh đồng vàng ươm, những bữa cơm trắng ngon ngọt bên gia đình. Trong khoảnh khắc ấy, nụ cười hồn nhiên của em như nói thay cho cả một thế hệ: niềm tin vào một cuộc sống no ấm hơn đã bắt đầu.

Những tấm lòng ở Nhà Việt Nam

Ít ai biết, trước khi có được mùa vàng rợp đồng ấy, các chuyên gia Việt Nam đã trải qua vô vàn thiếu thốn trên đất bạn.

Kỹ sư Phạm Ngọc Tú - trưởng nhóm chuyên gia - nhớ lại những ngày đầu: ruộng chỉ là những mảnh đất khô cằn, bùn đóng thành vệt. Người Cuba có truyền thống trồng lúa trên đất khô nên gặp nhiều khó khăn khi thiếu hụt dầu máy để chạy máy cày, những cánh đồng lúa cằn cỗi, nhiều cỏ dại và lúa ma.

Do đó hiệu quả canh tác không cao, người dân thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu lương thực.

Các chuyên gia Việt Nam đã nghiên cứu cải tạo đất, làm hệ thống dẫn nước vào cánh đồng, canh tác theo phương thức lúa nước của Việt Nam. Ban đầu cách làm mới này nhận nhiều sự nghi ngại của nông dân Cuba.

"Chúng tôi nói tiếng Tây Ban Nha còn chưa sõi, nhiều khi không cần dịch cũng hiểu được sự lo lắng trong ánh mắt bà con. Họ không tin lúa Việt có thể mọc lên nơi đất đã bao mùa thất bát", anh kể.

Nhóm chuyên gia Việt Nam dựng lán trại nghỉ trưa, đêm khuya ở tại căn nhà cấp bốn giữa cánh đồng - nơi mà ngay cả những người dân Cuba còn thừa nhận rằng “chỉ có người dân Việt Nam dám hy sinh, dám ra đây mà ở”.

Những bữa ăn giản đơn, thiếu thốn, những đêm dài ghi chép số liệu trong ánh đèn sạc vì thường xuyên mất điện. Xa nhà hàng nghìn cây số, nỗi nhớ gia đình chỉ được san sẻ bằng tình đồng nghiệp và quyết tâm không bỏ cuộc.

Những ngày mưa gió tại Cuba.

Họ tổ chức tập huấn, kiên nhẫn hướng dẫn nông dân từng thao tác. Bàn tay người kỹ sư Việt lấm lem bùn đất, hòa cùng bàn tay người nông dân Cuba.

Và rồi, những mầm xanh nhỏ nhoi xuất hiện, vươn lên từng ngày, để đến khi trĩu hạt vàng, mọi hoài nghi dần tan biến.

Lúa đã trổ bông, tỷ lệ hạt lép của CT16 rất ít.

Chuyên gia nông nghiệp Việt và nông dân Cuba vui mừng với thành quả.

Hạt gạo sản xuất tại Cuba được đóng gói thành phẩm.

Bữa cơm từ gạo CT16 của một gia đình người dân Cuba.

Mùa gặt đầu tiên ấy đã trở thành khoảnh khắc xúc động nhất. Người nông dân Cuba ôm lấy bó lúa CT16 như ôm lấy một niềm tin mới.

Còn những kỹ sư Việt Nam, trong phút chốc, quên hết mệt nhọc, vì thấy rõ công sức của mình đang biến thành hạnh phúc thực sự cho bạn bè bên kia đại dương.

Giống lúa CT16 được gọi là "hạt giống hạnh phúc" - không chỉ vì đây là 

Câu chuyện về hạt giống CT16 được tái hiện một phần trong bộ phim tài liệu Hạt giống hạnh phúc. Bộ phim chọn cách kể giản dị, theo phong cách quan sát trực tiếp, không lời bình, máy quay đi bên cạnh gia đình những nông dân Cuba: ông Lázaro, kỹ sư Phạm Ngọc Tú, những đứa trẻ Cuba... đem đến những khuôn hình chân thực và mộc mạc cho khán giả: tự do đôi khi là một đứa trẻ Cuba được ăn no bằng bát cơm cha mình gieo, còn hạnh phúc là khi người Việt có thể trả lại ân tình xưa, bằng một hành động lặng lẽ mà giàu nhân nghĩa.

Ông Từ Lương, Giám đốc Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh, Trưởng đoàn VTV Đặc biệt, "Hạt giống hạnh phúc" chi biết: "Đây là đoàn phim có ba cái nhất: ít người nhất – chỉ ba người, xa nhất - Cuba, và ngắn nhất - 10 ngày cả đi lẫn về".

Đạo diễn Nguyễn Đức Đệ chia sẻ thêm: "May mắn là chúng tôi có những người bạn đồng hành mang lại năng lượng tích cực, để nhìn thấy những điều vừa gần vừa xa."

×