Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam nêu giải pháp giúp phát triển hài hoà giữa kinh tế biển và bảo vệ môi trường

Tháo gỡ 3 điểm nghẽn

Ngày 1/6, chia sẻ với các nhà báo về các điểm nghẽn trong quá trình xây dựng Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) tại buổi họp báo cung cấp thông tin về Chuỗi sự kiện truyền thông hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (05/6), Ngày Đại dương thế giới (08/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026; Phát động phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”, ông Nguyễn Quốc Toản cho biết, hiện nay có 3 nhóm vướng mắc lớn cần được tháo gỡ.

Trước hết, hệ thống pháp luật liên quan đến tài nguyên, môi trường biển còn chồng chéo, với nhiều luật cùng tham gia điều chỉnh như Luật Dầu khí, Luật Hàng hải… Điều này dẫn đến tình trạng phân tán trong quản lý, thiếu sự thống nhất về không gian và đối tượng quản lý biển. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo lần này hướng tới mục tiêu thiết lập một khuôn khổ quản lý tổng hợp, thống nhất và hiệu quả hơn.

Thứ hai, sau 10 năm triển khai, một số quy định của luật hiện hành đã bộc lộ hạn chế, đặc biệt trong phân bổ nguồn lực và khai thác tài nguyên biển. Các cơ chế về giao, cho thuê, sử dụng tài nguyên biển vẫn còn bất cập, chưa tạo được động lực mạnh cho phát triển kinh tế biển.

Thứ ba, công tác kiểm soát ô nhiễm môi trường biển và hải đảo vẫn còn thiếu các thiết chế đủ mạnh. Trong bối cảnh áp lực phát triển ngày càng lớn, yêu cầu đặt ra là phải hoàn thiện các công cụ quản lý, kiểm soát chặt chẽ hơn, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.

Từ thực tiễn đó, việc sửa đổi luật tập trung vào 4 nhóm nội dung lớn. Một là, hoàn thiện thể chế, đưa các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn vào luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất. Hai là, xây dựng cơ chế giao, cho thuê và đấu giá tài nguyên biển theo hướng công khai, minh bạch. Ba là, tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường biển, đại dương. Bốn là, bổ sung các chính sách nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững.

Theo ông Nguyễn Quốc Toản, dự thảo luật sẽ được công bố rộng rãi để các địa phương, doanh nghiệp và người dân tham gia góp ý, nhằm hoàn thiện với chất lượng cao nhất trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Không đánh đổi môi trường, hệ sinh thái biển để lấy tăng trưởng kinh tế

Liên quan đến câu hỏi làm thế nào để hài hòa giữa phát triển kinh tế biển và bảo vệ môi trường?, ông Toản cho rằng: Quan điểm xuyên suốt của Bộ là không đánh đổi môi trường, hệ sinh thái biển để lấy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, phát triển kinh tế biển vẫn là yêu cầu tất yếu để khai thác hiệu quả tiềm năng, nguồn lực từ biển.

Để giải quyết hài hòa bài toán này, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho rằng: Cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có việc hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý và tăng cường giám sát. Đặc biệt, cần huy động sự tham gia của toàn xã hội, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến người dân trong việc bảo vệ môi trường biển.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông được xác định là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò, giá trị của biển. Việc giáo dục, hình thành ý thức bảo vệ môi trường biển ngay từ sớm, nhất là tuyên truyền nâng cao nhận thức cho học sinh ngay trong trường học, sẽ góp phần tạo nền tảng lâu dài cho phát triển bền vững.

"Việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo không chỉ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn hiện tại mà còn tạo hành lang pháp lý vững chắc cho phát triển kinh tế biển theo hướng xanh, bền vững trong thời gian tới", Cục trưởng Nguyễn Quốc Toản nhấn mạnh.

Tạo cơ chế chính sách thông thoáng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư phát triển biển

Chia sẻ thêm về cơ chế chính sách phát triển kinh tế biển trong giai đoạn tới, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết: Sắp tới, Bộ sẽ tổ chức 3 hội nghị lớn nhằm tham vấn chính sách liên quan đến Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo. Quan điểm chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao là: Luật sau khi ban hành phải đi vào cuộc sống, phải tháo gỡ được các điểm nghẽn và tăng dư địa phát triển kinh tế - xã hội.

Theo ông Điệp, hiện nay, kinh tế biển đóng góp tỷ trọng tương đối lớn cho các địa phương. Nước ta có 34 tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương (vùng kinh tế trọng điểm/giáp biển) và 21 tỉnh có biển. Tiềm năng và lợi thế là rất lớn. Thông qua việc sửa đổi Luật Quản lý tài nguyên, môi trường biển và hải đảo lần này, chúng tôi muốn tạo ra một cơ chế chính sách thông thoáng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư phát triển.

Ông Điệp cho biết thêm, Việt Nam sở hữu vùng biển rộng khoảng 1 triệu km2 với hệ thống đảo lớn nhỏ rất giàu tiềm năng nhưng chúng ta chưa khai thác và phát huy hết hiệu quả tài nguyên biển. Định hướng sửa luật lần này sẽ chú trọng các cơ chế, chính sách ưu đãi để thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào kinh tế biển đảo và biển sâu.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhiều quốc gia có những hòn đảo không đẹp bằng Việt Nam nhưng họ lại phát triển rất mạnh các khu nghỉ dưỡng cao cấp, thu hút dòng khách hạng sang ở lại lâu ngày và chi tiêu lớn.

Tại Việt Nam, chúng ta có thể nhìn vào mô hình khu nghỉ dưỡng Amanoi ở Ninh Thuận: Dù quy mô đầu tư không quá đồ sộ nhưng nhờ biết cách tạo cảnh quan và có hướng đi đúng, họ đã thu hút được phân khúc khách hàng cao cấp với giá phòng từ 18 - 20 triệu đồng/đêm trở lên và luôn phải đặt trước nhiều tháng. Với hơn 10 hòn đảo lớn và hàng loạt đảo nhỏ tuyệt đẹp, chúng ta hoàn toàn có thể làm tốt hơn thế.

×