Đại biểu Quốc hội đề xuất thay đổi cách tính mật độ chăn nuôi, tạo hành lang pháp lý cho chăn nuôi công nghệ cao

Bổ sung cơ chế khuyến khích thu gom, tái chế và thương mại hóa các sản phẩm từ chất thải chăn nuôi

Theo đại biểu Nguyễn Như So, việc ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường là rất cần thiết. Đây là bước đi kịp thời nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về cải cách môi trường đầu tư, thúc đẩy chuyển đổi số.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh cho biết, trong thời gian qua, nhiều quy định pháp luật bộc lộ sự chồng chéo, gia tăng chi phí tuân thủ và kéo dài thời gian cho doanh nghiệp. Việc chuyển đổi mạnh mẽ từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" trên cơ sở quản lý rủi ro, áp dụng nguyên tắc "một thủ tục - một đầu mối" và "dữ liệu chia sẻ một lần" vừa giúp giảm tải cho kinh doanh, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Tham gia góp ý kiến vào từng nội dung cụ thể trong Luật Chăn nuôi, đại biểu cho hay: Về công bố thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi (Khoản 4 Điều 3 dự thảo, sửa đổi Điều 33 Luật Chăn nuôi). Dự thảo quy định tổ chức, cá nhân tự công bố/thay đổi thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (này là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Tuy nhiên, theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp lại phải tiếp tục công bố tiêu chuẩn cơ sở, công bố hợp chuẩn, hợp quy trên Cổng thông tin của Cơ quan Quản lý chất lượng. Như vậy, cùng một nhóm thông tin (tiêu chuẩn cơ sở, kết quả thử nghiệm, hợp quy), doanh nghiệp phải thực hiện 2 lần trên 2 hệ thống của 2 cơ quan quản lý khác nhau.

Theo đó, đại biểu đề xuất sửa đổi Điều 3 thống nhất một đầu mối công bố thông tin. Đối với sản phẩm thức ăn chăn nuôi đã công bố thông tin trên Cổng thông tin chuyên ngành (theo Luật Chăn nuôi) thì miễn thủ tục công bố trên Hệ thống dữ liệu tiêu chuẩn đo lường chất lượng, đồng thời thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông giữa hai hệ thống.

Về cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản (Điều 38, Điều 39 Luật Chăn nuôi), đại biểu cho rằng: Nhiều doanh nghiệp sử dụng mô hình sản xuất tích hợp, dùng chung hạ tầng để sản xuất đồng thời thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản, thức ăn bổ sung hoặc thuốc thú y.

Dù dây chuyền, nhà xưởng và hệ thống quản lý chất lượng đã được thẩm định, cấp phép, nhưng khi đăng ký sản xuất sang lĩnh vực còn lại, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện lại toàn bộ quy trình đánh giá điều kiện hạ tầng cũ. Điều này gây tốn kém chi phí, kéo dài thời gian và gây áp lực hành chính không cần thiết.

Để giải quyết vấn đề này, đại biểu đề nghị điều chỉnh Điều 38, Điều 39 theo hướng thừa nhận lẫn nhau trong đánh giá điều kiện sản xuất. Cơ sở đã có Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi thì được miễn đánh giá điều kiện khi đăng ký sản xuất thức ăn thủy sản (và ngược lại). Cơ sở đã có Giấy chứng nhận sản xuất thuốc thú y/thức ăn bổ sung thì được miễn cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Đối với các cơ sở đã đạt các chứng nhận quản lý chất lượng quốc tế/chuyên sâu (GMP, HACCP, ISO/FSSC...), đại biểu đề nghị miễn thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, chuyển hoàn toàn sang cơ chế hậu kiểm dựa trên quản lý rủi ro.

Về xử lý, tái chế chất thải chăn nuôi (Điều 59, Điều 62 Luật Chăn nuôi), theo đại biểu, Luật quy định chất thải chăn nuôi phải được thu gom, xử lý phù hợp. Tuy nhiên, thực tế đang thiếu các đơn vị thu gom quy mô lớn và chưa có hành lang pháp lý rõ ràng khuyến khích tái chế chất thải chăn nuôi làm phân bón hữu cơ, khí sinh học...

Doanh nghiệp phải gánh toàn bộ chi phí xử lý chất thải nhưng lại gặp khó khăn khi thương mại hóa các sản phẩm tái chế này, làm giảm hiệu quả của mô hình kinh tế tuần hoàn.

Đại biểu cho rằng, cần bổ sung cơ chế khuyến khích thu gom, tái chế và thương mại hóa các sản phẩm từ chất thải chăn nuôi (phân bón hữu cơ, vi sinh, năng lượng sinh học). Đồng thời, giao Chính phủ ban hành hướng dẫn kỹ thuật và quy trình công nghệ chuẩn về xử lý chất thải, nước thải, khí thải trong chăn nuôi để doanh nghiệp và người dân dễ dàng áp dụng.

Cần đổi mới phương thức quản lý mật độ chăn nuôi dựa trên đánh giá rủi ro và sức chịu tải môi trường

Về quản lý mật độ chăn nuôi (Điều 53 Luật Chăn nuôi), đại biểu So cho biết mật độ chăn nuôi hiện được tính theo số đơn vị vật nuôi (ĐVN) trên diện tích đất nông nghiệp. Cách tính này chỉ phù hợp với chăn nuôi truyền thống. Hiện nay đã xuất hiện các mô hình chăn nuôi công nghệ cao nhiều tầng (như mô hình trang trại cao tầng tại Trung Quốc và một số nước), nuôi hàng trăm nghìn đến hàng triệu con trên một diện tích đất rất nhỏ.

Theo đại biểu, nếu tính theo diện tích đất, chỉ số ĐVN/ha sẽ vọt tăng gấp nhiều lần, dễ bị coi là vượt ngưỡng quy định. Nếu tính theo tổng diện tích sàn xây dựng, pháp luật hiện hành lại chưa có quy định hay cơ sở pháp lý để hướng dẫn.

Ngoài ra, việc quy đổi mật độ chăn nuôi trên tổng diện tích đất nông nghiệp toàn tỉnh có thể gây sai lệch đánh giá sức chịu tải môi trường cục bộ. Một tổ hợp cao tầng tập trung lượng vật nuôi lớn có thể gây ô nhiễm nghiêm trọng về nước thải, khí thải, giao thông và nguy cơ dịch bệnh tại khu vực đó, dù chỉ số chung toàn tỉnh vẫn trong ngưỡng an toàn.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu đổi mới phương thức quản lý mật độ chăn nuôi dựa trên đánh giá rủi ro và sức chịu tải môi trường. Cần tính đến: tổng diện tích sàn chăn nuôi, năng lực xử lý chất thải, công nghệ áp dụng và điều kiện an toàn sinh học. Có như vậy mới vừa tạo hành lang pháp lý cho chăn nuôi công nghệ cao phát triển, vừa kiểm soát hiệu quả ô nhiễm môi trường và mang tính dự báo trước sự phát triển của khoa học công nghệ.

×