Đại biểu hiến kế giải pháp tạo đột phá cho hoạt động Hội ở địa phương trong nhiệm kỳ mới

Cần cân nhắc kỹ tính khả thi, tránh khó khăn khi triển khai thực hiện ở địa phương

Sáng ngày 7/6, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 – 2031, các đại biểu đã tiến hành thảo luận đóng góp ý kiến vào dự thảo Văn kiện của Ban Chấp hành Trung ương Hội khoá VIII trình tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Hội Nông dân Việt Nam, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Tổ thảo luận số 4 gồm 150 đại biểu, do đồng chí Nguyễn Xuân Định - Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và đồng chí Nguyễn Hoàng Trung, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh; đồng chí Trương Văn Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Lâm Đồng chủ trì đã tập trung thảo luận nhiều nội dung về dự thảo Báo cáo chính trị, dự thảo Điều lệ Hội (sửa đổi, bổ sung), Báo cáo kiểm điểm của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Trung ương Hội khóa VIII.

Trong 13 ý kiến tham gia thảo luận, nội dung về vốn cho HTX, dư nợ ủy thác, các chỉ tiêu, nhiệm vụ đột phá cho hoạt động hội đã được nhiều đại biểu quan tâm đề xuất.

Đại biểu Lã Văn Đoàn – Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh nhận định: Các nội dung đánh giá trong văn kiện khá toàn diện, khách quan, thể hiện rõ vai trò của tổ chức Hội trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và củng cố giai cấp nông dân Việt Nam.

Tuy nhiên, đối với hệ thống chỉ tiêu, đặc biệt là 11 chỉ tiêu cụ thể và các nhiệm vụ đột phá nhiệm kỳ 2026–2031, đại biểu Lã Quốc Đoàn đề nghị cần cân nhắc kỹ tính khả thi, tránh khó khăn khi triển khai thực hiện ở địa phương.

Đối với chỉ tiêu số 8: “100% sản phẩm OCOP và nông sản thực phẩm do Hội vận động, hỗ trợ được truy xuất nguồn gốc”. Ông Đoàn cho rằng: Quy định này chưa phù hợp với thực tiễn. Không phải địa phương nào cũng được giao nhiệm vụ xây dựng sản phẩm OCOP (như Bắc Ninh được giao trực tiếp). Do đó, đề nghị điều chỉnh theo hướng định lượng, ví dụ: “Phấn đấu toàn quốc xây dựng mới từ 1.000–1.500 sản phẩm OCOP trong nhiệm kỳ”.

Vì theo tiêu chí OCOP, sản phẩm đã được công nhận thì bắt buộc phải có truy xuất nguồn gốc.

Đối với chỉ tiêu số 9: “Tăng trưởng Quỹ Hỗ trợ nông dân bình quân 10%/năm”. Theo ông Đoàn, chỉ tiêu chưa đảm bảo tính công bằng giữa các địa phương. Những tỉnh có quy mô quỹ lớn sẽ phải tăng rất lớn, trong khi tỉnh có quỹ nhỏ tăng không đáng kể.

Đề nghị chuyển sang chỉ tiêu tuyệt đối, ví dụ: “Đến năm 2030, quỹ cấp tỉnh đạt bình quân từ 300–500 tỷ đồng/tỉnh”, để thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Đối với chỉ tiêu số 10: “Ít nhất 70% hội viên được trang bị kiến thức, kỹ năng (trong đó 95% thực hành đúng an toàn thực phẩm)”. Với yêu cầu chuyển đổi số là nhiệm vụ đột phá, mức 70% là còn thấp. Ông Đoàn đề nghị nâng lên tối thiểu 80% để phù hợp với định hướng chung của Nghị quyết Đại hội Đảng.

Đối với chỉ tiêu số 11: “Thành lập ít nhất 5.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp”. Đại biểu Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh khẳng định: Đây là chỉ tiêu mới và rất khó, cần được nghiên cứu kỹ về nguồn lực, cơ chế và vai trò của Hội, tránh tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không có điều kiện thực hiện.

Theo ông Đoàn, hiện nay, một số nội dung trong các nhiệm vụ đột phá còn trùng lặp, đặc biệt là về chuyển đổi số. Ông đề nghị bổ sung một nhiệm vụ đột phá mang tính căn cốt: “Chủ động, tích cực tham mưu cơ chế, chính sách phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.”

“Nếu không làm tốt vai trò tham mưu chính sách, hoạt động của Hội sẽ dễ bị hành chính hóa, nhất là trong bối cảnh tổ chức Hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc”, ông Đoàn nói thêm.

Dẫn chứng thực tiễn tại Bắc Ninh, ông Đoàn cho hay: Trong nhiệm kỳ VII–VIII, Hội đã tham mưu được 9 đề án được UBND tỉnh phê duyệt và giao trực tiếp cho Hội thực hiện. Nhờ đó, vai trò và vị thế của Hội được nâng cao rõ rệt, đúng theo tinh thần “rõ người, rõ việc”.

“Ngược lại, nếu không có đề án, không có cơ chế riêng, hoạt động của Hội chủ yếu xoay quanh Quỹ Hỗ trợ nông dân, rất khó tạo đột phá”, ông Đoàn khẳng định.

Cũng theo ông Đoàn, hiện nay, nếu năng lực quản lý quỹ không được khẳng định, phải phụ thuộc vào các cơ quan khác (như Sở Tài chính), thì dần dần vai trò của Hội sẽ bị suy giảm, thậm chí có nguy cơ chuyển giao nhiệm vụ cho ngân hàng như đã từng xảy ra với một số chương trình trước đây.

Do đó, ông Đoàn kiến nghị cần xác định rõ nhiệm vụ Hội trực tiếp thực hiện và nhiệm vụ phối hợp. Tránh tình trạng “việc gì cũng tham gia nhưng không rõ vai trò chủ trì”. Đồng thời, phải cụ thể hóa các chương trình phát triển kinh tế - xã hội nông thôn có sự tham gia trực tiếp của Hội.

Cũng góp ý về chi tiêu, nhiệm vụ trong nhiệm kỳ mới, đại biểu Bùi Trần Thảo Ly, đoàn tỉnh Lâm Đồng kiến nghị cần điều chỉnh chỉ tiêu số 6: “Hàng năm có từ 60% số hộ nông dân trở lên đăng ký phấn đấu, và có từ 50% số hộ đăng ký trở lên đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp.”

Theo đại biểu Ly, căn cứ Hướng dẫn số 286 ngày 24/5/2026 của Ban Thường vụ Trung ương Hội về thực hiện nội dung tiêu chí 3.8 (tỷ lệ hội viên nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi) thuộc tiêu chí số 3 về phát triển kinh tế nông dân trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026–2030, thì các xã được phân thành 3 nhóm với mức chỉ tiêu khác nhau, cụ thể: Xã nhóm 1: đạt từ 60% trở lên; Xã nhóm 2: đạt từ 50% trở lên; Xã nhóm 3: đạt từ 40% trở lên.

Do đó, đại biểu Ly đề nghị điều chỉnh nội dung chỉ tiêu số 6 theo hướng, thay vì quy định cứng “có từ 50% số hộ đăng ký trở lên đạt danh hiệu”, cần nghiên cứu điều chỉnh mức tối thiểu xuống 40%, phù hợp với tiêu chí của xã nhóm 3 theo quy định về nông thôn mới.

Đại biểu tỉnh Lâm Đồng cho rằng: Việc điều chỉnh này sẽ giúp đảm bảo thống nhất với hệ thống tiêu chí quốc gia về nông thôn mới; Phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng nhóm xã; Tạo thuận lợi cho các địa phương trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện.

Sớm tháo gỡ khó khăn cho các HTX

Kiến nghị thêm tại phiên thảo luận tổ số 4, đại biểu Nguyễn Hữu Lịnh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam khóa VIII, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa khóa XII nêu 3 ý kiến liên quan đến mô hình hợp tác xã tại địa phương.

Thứ nhất, hiện nay mô hình hợp tác xã (HTX) đang được đông đảo nông dân tham gia, đặc biệt phù hợp với khu vực nông thôn. Tuy nhiên, HTX hiện còn nhiều hạn chế, nhất là trong việc tiếp cận nguồn vốn và chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Mặc dù Nghị quyết 68 đã thể hiện sự quan tâm đến kinh tế tư nhân, trong đó có HTX, nhưng trên thực tế, việc tiếp cận vốn ngân hàng của HTX vẫn rất khó khăn. Nguyên nhân là do: Vốn góp của Giám đốc hoặc thành viên chủ chốt trong HTX thường không vượt quá 30%; Nguồn vốn bị phân tán cho nhiều thành viên; Khiến ngân hàng e ngại trong việc cho vay và giải ngân.

Trong khi đó, doanh nghiệp có cơ cấu vốn tập trung hơn (có thể chiếm 51%, 80% hoặc cao hơn), nên có lợi thế rõ rệt về trách nhiệm và khả năng huy động nguồn lực.

Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ hiện nay không còn mặn mà với việc thành lập HTX mà chuyển sang lập doanh nghiệp. Thậm chí, nhiều HTX đang hoạt động phải tách ra thành lập thêm doanh nghiệp để thuận lợi hơn trong hoạt động.

Vì vậy, ông Lịnh đề nghị cần có cơ chế, chính sách công bằng hơn giữa HTX và doanh nghiệp, để HTX có thể phát huy vai trò tập hợp nông dân, hộ sản xuất và các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ.

Cũng theo ông Lịnh, hiện phần lớn thành viên HTX là nông dân, trong đó có nhiều người còn khó khăn. HTX chủ yếu hoạt động theo chuỗi liên kết sản xuất – xây dựng thương hiệu – tiêu thụ sản phẩm.

Tuy nhiên, khi đưa sản phẩm ra thị trường, ông Lịnh nhận thấy mức độ tin tưởng của người tiêu dùng đối với sản phẩm của HTX vẫn chưa cao so với doanh nghiệp. Nhiều người vẫn có tâm lý cho rằng sản phẩm của nông dân, HTX là nhỏ lẻ, chưa chuyên nghiệp.

Do đó, ông Lịnh kiến nghị cần có hệ thống tiêu chuẩn, cơ chế hỗ trợ xây dựng thương hiệu và nâng cao vị thế cho sản phẩm HTX, để tạo niềm tin lớn hơn trên thị trường.

Thứ ba, về định hướng phát triển mô hình HTX, ông Lịnh cho rằng: Trên thực tế, HTX có thể phát triển lên thành doanh nghiệp, tổng công ty, thậm chí tập đoàn. Nhưng ngược lại, các tập đoàn lớn không thể hình thành từ mô hình HTX nếu thiếu cơ chế phù hợp.

Vì vậy, đại biểu tỉnh Thanh Hoá kiến nghị cần có chính sách tạo động lực cho những người đang trực tiếp làm HTX, giúp họ yên tâm phát triển mô hình, tránh tình trạng phải “chuyển đổi” sang doanh nghiệp để tồn tại.

×