Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh: Các tuyến đường nên làm điểm dừng cho người đi xe máy gọi điện thoại, shipper trả hàng

Sáng 11/8, tại Hội trường, Quốc hội thảo luận dự án Luật Phát triển đô thị, các đại biểu đã cho ý kiến về dự án luật này để phát triển TP.HCM và các chuỗi đô thị khác.

Dự án Luật Phát triển đô thị được xây dựng theo hướng phân quyền mạnh, tạo không gian chủ động cho các đô thị lớn, trọng tâm là TP. HCM và các đô thị khác. Dự thảo gồm 5 chương, 68 điều, tập trung vào hai nhóm chính sách lớn: phân quyền toàn diện và thiết lập cơ chế, chính sách đặc thù thúc đẩy phát triển đô thị.

Điểm mới nổi bật là phân quyền trực tiếp cho TP. HCM và các đô thị khác, trong đó có quyền chủ động hơn về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị, tổ chức chính quyền, nguồn lực, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và liên kết vùng. Việc phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Dự thảo đồng thời trao cơ chế huy động và sử dụng nguồn lực linh hoạt hơn, tạo điều kiện để địa phương chủ động đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội và thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân.

Một nội dung đáng chú ý khác là cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược, cùng các chính sách về khu thương mại tự do, khu phi thuế quan và kinh tế biển. Đây được xem là những công cụ mới nhằm tạo động lực tăng trưởng cho đô thị lớn. Đáng chú ý, dự luật hướng tới luật hóa các cơ chế đặc thù đã được thực tiễn kiểm nghiệm, thay vì để từng địa phương phải xin cơ chế riêng. Qua đó hình thành khuôn khổ pháp lý ổn định, thống nhất, chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo và chủ động phát triển đô thị.

Thảo luận tại Hội trường, Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai) cho rằng, để thành phố phát triển thì hệ thống giao thông cũng cần phát triển.

Hiện nay thành phố còn gặp nhiều bài toán khó về ùn tắc, tai nạn giao thông, nơi đỗ xe trong đô thị.

Cần chỗ đỗ riêng cho người đi xe máy gọi điện thoại, shipper giao hàng

Đại biểu Cảnh ví von: “Cũng như các bài toán khó ở phổ thông, muốn giải được cần áp dụng đồng thời nhiều kiến thức, nhiều phương pháp định lý. Giải bài toán khó về giao thông đô thị hiện nay cũng cần áp dụng đồng thời nhiều biện pháp, nguyên tắc mới, mô hình tổ chức giao thông hiệu quả từ các nước tiên tiến”.

Ông Cảnh đề nghị tại điểm E khoản 3 điều 8 cần bổ sung một nội dung về giao thông đó là thí điểm các phương pháp, nguyên tắc, mô hình tổ chức giao thông giải quyết các vấn đề giao thông đô thị, áp dụng trực tiếp các quy định trong Công ước giao thông đường bộ 1968 mà Việt Nam là thành viên.

Đối với quy định tại điểm G khoản 1 điều 14 về thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố quy định về hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm, đại biểu Cảnh đề nghị bổ sung một đoạn đó là “sau khi đã tổ chức thực hiện các giải pháp để tối ưu khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông hiện hữu”.

Theo đại biểu, trong thời gian qua khi TP.HCM áp dụng một số giải pháp như tổ chức lại giao thông tại các ngã tư, vòng xuyến, tình trạng ùn tắc giao thông tại các điểm này giảm thiểu đáng kể. Như vậy điểm G khoản 1 điều 14 mục đích phải là hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm thành phố để giảm ùn tắc giao thông, giảm phát thải, áp dụng phí giảm ùn tắc giao thông sau khi đã tổ chức thực hiện các giải pháp để tối ưu khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông hiện hữu.

Đặc biệt, đại biểu đoàn Gia Lai đề xuất: “Thành phố (TP.HCM - PV) cho tổ chức thí điểm nơi dừng xe máy để gọi điện thoại, nơi shipper dừng để giao hàng dọc các tuyến đường”

Theo ông này: “Điều này sẽ giúp giảm va chạm giao thông khi hiện nay rất nhiều người vừa lái xe vừa gọi điện thoại hay shipper phải lấn chiếm lòng đường để giao hàng gây kẹt xe như hiện nay đang gặp phải”.

Về quy định tại điều 26 về phát triển giáo dục đào tạo, tại điểm B khoản 2 Điều 26 dự thảo Luật Phát triển đô thị quy định giao thẩm quyền của UBND thành phố được bổ sung chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông… ông Cảnh đồng ý vì thành phố có nhiều điều kiện để giảng dạy và người học cũng có nhu cầu được học tập ở mức độ cao hơn mức trung bình cả nước.

Tuy nhiên, với thời gian hạn chế, các cháu học sinh cần có thời gian vui chơi thì thành phố sẽ chọn bổ sung chương trình giáo dục như thế nào?

“Ở những môn nào? Toán, Tin học hay Ngoại ngữ, Lịch sử, Văn học hay Đạo đức, Giáo dục… Nội dung bổ sung vào chương trình giáo dục cũng sẽ tác động không nhỏ đến học sinh nên cũng cần phải lấy ý kiến rộng rãi, cũng cần được thẩm định và cũng có người chịu trách nhiệm về chất lượng của nội dung bổ sung”, ông Cảnh phân tích.

Theo đó, ông Cảnh đề nghị cơ quan soạn thảo cần quan tâm đến quy trình đánh giá chất lượng chương trình giáo dục bổ sung trong dự thảo luật.

“Có một hiện tượng khá phổ biến hiện nay là trẻ em không biết tự chào hỏi khi khách đến nhà”, vị đại biểu nói.

“Một lời chào tưởng chừng đơn giản nhưng không thực hiện được đúng lúc thì bị xem là thiếu lễ phép. Hiện tượng này cần được nhìn nhận nghiêm túc. Có nguyên nhân được nêu ra là do cha mẹ, thầy cô không dạy học sinh.Tôi đọc năm cuốn sách đạo đức của tiểu học thì không thấy có nội dung này. Trong sách Đạo đức 1 năm 1993 tại bài 13 có dạy nội dung lễ phép chào hỏi người lớn gồm chào bạn của thầy cô, chào ông bà, cha mẹ, chào khách đến nhà”, Đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai nói.

Ông Cảnh đề nghị thành phố cho thí điểm đưa nội dung dạy trẻ biết chào người lớn vào nội dung chương trình giáo dục phổ thông bổ sung cấp 1.

Ông cũng đề nghị: “Thầy cô và cha mẹ phối hợp uốn nắn trẻ để học đi đôi với hành. Nếu việc này giúp trẻ lễ phép hơn khi gặp người lớn thì Bộ Giáo dục và Đào tạo có thể cập nhật nội dung này vào sách đạo đức cấp 1 hiện hành”.

Đại biểu Trần Anh Tuấn, Đoàn ĐBQH TP. HCM tán thành các nội dung trong Luật Phát triển đô thị được thiết kế công phu, thể hiện tinh thần phân cấp mạnh mẽ cho địa phương trong việc xây dựng chính sách và quyết định các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt phát triển đô thị.

Ông Tuấn cho rằng, các vấn đề liên quan đến thẩm quyền quyết định đầu tư, ngân sách, quy hoạch, thu hút nhà đầu tư chiến lược được thể hiện khá rõ ràng.

Theo ông Tuấn, tại khoản 2 Điều 17, việc bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp nhà nước được phân cấp cho cơ quan đại diện chủ sở hữu là Ủy ban nhân dân thành phố quyết định. Tuy nhiên, đại biểu băn khoăn quyết định ở đây theo lĩnh vực hay cho tất cả các lĩnh vực theo điều kiện phát triển của địa phương.

Ông Tuấn cho rằng, theo Luật Quản lý đầu tư vốn nhà nước vào hoạt động sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp - Luật 69, hiện nay có 8 lĩnh vực được tăng vốn điều lệ nhưng phải báo cáo Thủ tướng trước khi tăng vốn điều lệ. Các lĩnh vực gồm công ích thiết yếu; an ninh, quốc phòng; hoạt động độc quyền tự nhiên; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; đầu tư lớn tạo động lực phát triển nhanh cho các ngành kinh tế, lĩnh vực; doanh nghiệp xây dựng kết cấu hạ tầng trọng điểm, quan trọng quốc gia; doanh nghiệp hoạt động trong những ngành then chốt, thiết yếu. Tất cả các lĩnh vực này được tăng vốn điều lệ. Ngoài các lĩnh vực đó, không có khuyến khích, phải báo cáo Thủ tướng trước khi lập phương án và tăng vốn.

Đại biểu Tuấn cho rằng: Để luật được hiểu rõ ràng, không theo nhiều hướng khác nhau, nên quy định UBND thành phố là cơ quan đại diện chủ sở hữu của các doanh nghiệp nhà nước có vốn đặc thù, có thẩm quyền bổ sung, đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp ở mọi lĩnh vực. Quy định như vậy sẽ rõ ràng hơn.

Vấn đề thứ hai liên quan đến quá trình sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước do thành phố quản lý, trong đó thành phố là cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Cần cơ chế “mở” cho doanh nghiệp Nhà nước do TP.HCM nắm giữ

Theo quy định của luật hiện hành, việc sắp xếp này thuộc thẩm quyền của Thủ tướng, có phân cấp cho địa phương theo tiêu chí tại Quyết định 40 ngày 5/8/2026 của Thủ tướng. Nếu doanh nghiệp nằm trong bộ tiêu chí, những doanh nghiệp được giữ 100% vốn, những doanh nghiệp Nhà nước nắm quyền chi phối được thể hiện rõ. Tuy nhiên, những ngành nghề, lĩnh vực của doanh nghiệp khác với tiêu chí cũng phải báo cáo, xin Thủ tướng về chủ trương.

“Tôi cho rằng trong Luật Phát triển đô thị lần này nên phân cấp việc sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn, đặc biệt tại TP. HCM. Địa phương hiện còn khá nhiều doanh nghiệp nhà nước. Việc ủy quyền, phân cấp đối với những ngành, lĩnh vực không nằm trong bộ tiêu chí do Thủ tướng quy định cũng nên thuộc thẩm quyền và được phân cấp cho địa phương để địa phương chủ động phát triển những ngành, lĩnh vực phù hợp với điều kiện phát triển trên địa bàn”, ông Tuấn cho hay.

Theo ông này, quy định như vậy sẽ thể hiện tinh thần phân cấp trong luật một cách triệt để và mạnh mẽ hơn.

Hiện nay, những doanh nghiệp ngoài tiêu chí khi thực hiện quá trình sắp xếp cũng phải báo cáo, xin chủ trương nếu không thuộc những ngành nghề, lĩnh vực Nhà nước nắm giữ 100% vốn hoặc những ngành Nhà nước cần nắm giữ quyền chi phối.

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn, Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ cho rằng, tại Khoản 2 Điều 48, dự thảo Luật cấm chuyển nhượng dự án hoặc mọi phần vốn góp, cổ phần trong doanh nghiệp dự án trong suốt 10 năm.

Theo ông Sơn: “Chống lướt sóng là đúng, nhưng cấm tuyệt đối sẽ làm yếu khả năng vay vốn, tái cấu trúc và xử lý tài sản bảo đảm”.

Vị đại biểu cho rằng: Bên cho vay cần quyền thay thế nhà đầu tư mất năng lực để tránh dự án đổ vỡ. Vì vậy, đại biểu đề nghị chỉ hạn chế thay đổi nhà đầu tư kiểm soát; cho phép tái cấu trúc nội bộ không đổi chủ sở hữu hưởng lợi; xử lý giao dịch bảo đảm; quyền tiếp quản của bên vay hoặc chuyển cho nhà đầu tư kế thừa đủ điều kiện và toàn bộ nghĩa vụ, giữ chặt trách nhiệm nhưng vẫn để dự án có đường cứu.

Liên quan đến điểm b khoản 2 Điều 44 cho phép phê duyệt quy hoạch chi tiết trước khi quy hoạch chung. Nếu sau đó không đủ phù hợp, phải điều chỉnh. Dự thảo chưa xử lý chi phí của nhà đầu tư đã thiết kế, vay vốn trên cơ sở quy hoạch được phê duyệt.

Ông Sơn đề nghị nếu điều chỉnh không do lỗi nhà đầu tư, phải dừng tính tiến độ, gia hạn dự án và thời hạn sử dụng đất, bảo toàn ưu đãi đã xác lập và xử lý chi phí hợp pháp phát sinh.

Nhà nước được quyền đổi quy hoạch vì lợi ích công nhưng phải chịu trách nhiệm về hệ quả của quyết định đó.

×