Đại biểu Quốc hội hiến kế xử lý dự án "treo", trụ sở dôi dư gây lãng phí

Dự án bỏ hoang kéo dài, gây lãng phí nguồn lực, có thể xem xét thu hồi

Trao đổi với phóng viên Dân Việt bên hành lang Quốc hội về thông điệp của Thủ tướng liên quan đến tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức chính quyền hai cấp và xử lý các dự án tồn đọng, đặc biệt là vấn đề giải ngân vốn đầu tư công, Đại biểu Tráng A Dương (Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội) cho biết, việc giải ngân vốn đầu tư công thời gian qua gặp nhiều khó khăn do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Để nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công, trước hết các địa phương cần rà soát, đánh giá toàn bộ các dự án tồn đọng kéo dài, các dự án chậm triển khai hoặc chưa thể triển khai, làm rõ nguyên nhân cụ thể.

Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động đề xuất và triển khai các giải pháp tháo gỡ theo quy định của pháp luật. Đối với những dự án bỏ hoang kéo dài, gây lãng phí nguồn lực, có thể xem xét thu hồi hoặc báo cáo Chính phủ để xin cơ chế, chính sách phù hợp nhằm xử lý dứt điểm.

Đối với việc tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức chính quyền hai cấp, ông Tráng A Dương cho rằng, đây là lĩnh vực rất mới, chưa có tiền lệ. Vì vậy, việc hợp nhất các xã, đồng thời không còn cấp huyện là vấn đề trăn trở chung, nhất là tại các tỉnh miền núi hoặc các địa phương thực hiện sáp nhập.

Theo ông, sau sáp nhập, một số xã, nhất là những xã hình thành trên cơ sở trung tâm thị trấn cũ của huyện có điều kiện hạ tầng tương đối ổn định. Tuy nhiên, với các xã được hợp nhất từ 2 - 3 đơn vị hành chính, khó tránh khỏi tình trạng dôi dư trụ sở và cơ sở vật chất.

Vì vậy, ông cho rằng, việc cần phải khắc phục trong thời gian tới là đánh giá lại toàn bộ những trụ sở dôi dư tại các xã sau sáp nhập.

"Chúng ta không thể bàn giao những trụ sở xã đó cho y tế hay cho trường học được. Bởi vì đối với các tỉnh, xã vùng sâu - vùng xa thì bàn giao trung tâm y tế về các địa điểm này, không có bệnh nhân đến khám bệnh.

Các trường học mà tiếp quản những cái trụ sở đó cũng không có học sinh, bởi vì người dân ở tại xã được sáp nhập đã di chuyển ra xã mới rồi, trụ sở mới rồi. Do đó, Chính phủ cần phải đánh giá lại toàn bộ những trụ sở dôi dư mà trong thời gian qua đã vướng mắc để khai thác những trụ sở dôi dư này một cách hiệu quả, tránh lãng phí tài sản của nhà nước", ông phân tích.

Đối với chỉ đạo của Chính phủ về việc không xây mới, xây thêm trụ sở, theo ông Dương đây là việc rất đúng đắn và tiết kiệm ngân sách, đảm bảo an sinh xã hội.

Quản lý trụ sở dôi dư gặp khó do thiếu kinh phí

Về xử lý trụ sở dôi dư, tại thảo luận ở tổ, Đại biểu Đặng Bích Ngọc (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ cho rằng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng trụ sở làm việc là nội dung rất quan trọng, được cử tri đặc biệt quan tâm.

Trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính, nhất là sáp nhập cấp tỉnh, số lượng trụ sở dôi dư, bỏ không là rất lớn, đòi hỏi phải có giải pháp sắp xếp, xử lý hiệu quả, bảo đảm không thất thoát, hư hỏng tài sản công.

Theo bà Ngọc, mặc dù, Bộ Tài chính đã có chỉ đạo các địa phương rà soát, xây dựng lộ trình xử lý, song việc phân cấp, phân quyền và thủ tục thực hiện vẫn còn nhiều vướng mắc, được cử tri nhiều lần kiến nghị.

Thực tế, tại các địa bàn sau sáp nhập từ 1/7/2025 như khu vực Hòa Bình, Vĩnh Phúc, nhiều trụ sở đã xuống cấp, hư hỏng; trong khi công tác quản lý, bảo vệ gặp khó do thiếu kinh phí, tiềm ẩn nguy cơ mất mát, cháy nổ, thất thoát tài sản và khó xác định trách nhiệm.

Bà Ngọc cho rằng, Chính phủ cần tiếp tục chỉ đạo quyết liệt hơn, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục trong xử lý tài sản dôi dư.

Đối với các trụ sở còn khả năng sử dụng, cần sớm có phương án bố trí, khai thác hiệu quả; đối với các trụ sở không còn nhu cầu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, cần có giải pháp phù hợp, khả thi để xử lý dứt điểm, tránh kéo dài gây lãng phí và khó khăn cho địa phương.

Cùng theo Đại biểu Nguyễn Hải Long (TP.Đà Nẵng) cho rằng, dù theo báo cáo của Chính phủ đã có 34 tỉnh, thành phố xử lý bước đầu 25.885 cơ sở nhà, đất công, nhưng vẫn còn một tỷ lệ lớn chưa được sử dụng hiệu quả, chưa rõ phương án xử lý.

Thực tế cho thấy, một số trụ sở cấp huyện cũ được bàn giao cho cấp xã nhưng không khai thác hết công năng, thậm chí có nơi không dám sử dụng do chi phí vận hành lớn, cho thấy việc sắp xếp tài sản công chưa sát với điều kiện thực tế.

Ông Long đề nghị Chính phủ rà soát tổng thể, làm rõ các cơ sở chưa sử dụng, đồng thời xây dựng cơ chế linh hoạt trong chuyển đổi công năng, tránh để tài sản bỏ hoang hoặc khai thác kém hiệu quả.

×