“Đại quân phiệt” Trương Tác Lâm qua đời, vì sao phải 9 năm sau mới được an táng?

“Đại quân phiệt” Trương Tác Lâm qua đời, vì sao phải 9 năm sau mới được an táng?

Trương Tác Lâm, tự Vũ Đình, là thủ lĩnh quân phiệt hệ Phụng. Xuất thân nghèo khó, từ nhỏ ông từng tham gia cuộc Chiến tranh Trung - Nhật năm Giáp Ngọ. Sau khi nhà Thanh thất bại, Trương Tác Lâm gia nhập giới lục lâm, trở thành một thủ lĩnh thổ phỉ. Thế lực của ông ngày càng lớn mạnh. Sau nhiều lần triều đình nhà Thanh truy quét nhưng không thành công, chính quyền quyết định chiêu an. Trương Tác Lâm biết thời thế nên chấp nhận, sau đó còn giúp nhà Thanh tiêu diệt các thế lực thổ phỉ như Đỗ Lập Tam, đồng thời góp phần dẹp yên mối họa từ Mông Cổ, qua đó bảo vệ sự thống nhất của Trung Hoa.

Thế lực của Trương Tác Lâm cũng ngày càng lớn mạnh qua những cuộc chiến, cuối cùng trở thành thủ lĩnh hệ Phụng của quân Bắc Dương. Sau này, ông liên minh với Tôn Trung Sơn, Đoàn Kỳ Thụy và những nhân vật chính trị khác. Sau khi giành chiến thắng trong Chiến tranh Trực - Phụng lần thứ hai, Trương Tác Lâm dẫn quân tiến vào Quan Nội, trở thành Đại nguyên soái Lục - Hải quân, thay mặt Trung Hoa Dân Quốc thực thi quyền thống trị và trở thành người nắm quyền lực cao nhất Trung Hoa lúc bấy giờ.

Tuy nhiên, tình hình Đông Bắc khi ấy vô cùng phức tạp. Ngoài quân Phụng còn có sự hiện diện của quân Quan Đông Nhật Bản. Trương Tác Lâm muốn xây dựng và quản lý tốt vùng Đông Bắc vì thế phải đối mặt với rất nhiều khó khăn.

Trong thời gian nắm quyền, người Nhật nhiều lần tìm cách lôi kéo Trương Tác Lâm, nhưng đều bị ông từ chối. Năm 1928, do tình hình chiến sự ở tiền tuyến bất lợi, cộng thêm cục diện tại Đông Bắc có nhiều biến động, Trương Tác Lâm buộc phải trở về Đông Bắc. Thế nhưng trên đường trở về, ông bị quân Quan Đông Nhật Bản cho nổ số thuốc nổ đã bí mật cài sẵn, khiến ông bị thương nặng. Sau khi về đến dinh thự, Trương Tác Lâm qua đời ngay trong ngày. Đây chính là sự kiện Hoàng Cô Đồn nổi tiếng trong lịch sử.

Trong nhiều năm, người Nhật coi Đông Bắc Trung Quốc là khu vực lợi ích chiến lược, đặc biệt về tài nguyên và vị trí địa chính trị. Trương Tác Lâm hiểu rõ sức mạnh của Nhật, nên bề ngoài tỏ thái độ chống Nhật để lấy lòng dư luận, nhưng phía sau lại âm thầm thương lượng, nhượng bộ có chọn lọc nhằm duy trì quyền lực. Tuy nhiên, khác với những quân phiệt sẵn sàng trở thành bù nhìn, Trương Tác Lâm vẫn muốn giữ Mãn Châu trong tay mình, không chấp nhận để Nhật trực tiếp kiểm soát vùng đất này.

Khi Trương Tác Lâm đánh bại Phùng Ngọc Tường và tiến vào Bắc Kinh năm 1926, trở thành người kiểm soát trên thực tế của Chính phủ Bắc Dương, người Nhật bắt đầu lo ngại. Trong con mắt Tokyo, Trương Tác Lâm không còn là một công cụ dễ điều khiển, mà là một trở ngại. Ông vừa giữ Bắc Kinh, vừa duy trì quân đội mạnh ở Đông Bắc, vừa không chịu hoàn toàn phục tùng Nhật. Đặc biệt, khi Bắc phạt của Tưởng Giới Thạch diễn ra, Trương Tác Lâm đứng giữa hai áp lực: Quốc dân đảng từ phía nam và Nhật Bản từ phía đông bắc. Ông tìm cách giữ thế cân bằng, nhưng chính sự lưỡng lự này khiến Nhật Bản quyết định loại bỏ ông.

Đến đầu năm 1928, cục diện chiến tranh trở nên bất lợi cho Trương Tác Lâm. Khi mâu thuẫn nội bộ Quốc dân đảng được giải quyết, An Quốc quân liên tiếp thất bại. Trương Tác Lâm buộc phải rút khỏi Bắc Kinh, quay về Phụng Thiên để bảo toàn lực lượng. Về phía Nhật Bản, họ không muốn Trương Tác Lâm quay lại Đông Bắc với tư cách một lãnh chúa độc lập. Trong kế hoạch của quân phiệt Nhật, cái chết của Trương Tác Lâm sẽ mở đường cho một trật tự mới dễ kiểm soát hơn.

Tối ngày 3 tháng 6 năm 1928, Trương Tác Lâm lên chuyến tàu hỏa từ Bắc Kinh trở về Phụng Thiên. Đây là một hành trình tưởng như quen thuộc, nhưng thực chất đã bị theo dõi và chuẩn bị từ trước. Rạng sáng ngày 4 tháng 6, khi đoàn tàu đến khu vực Hoàng Cô Truân, một đoạn đường sắt gần Thẩm Dương, một khối thuốc nổ cực mạnh được kích hoạt đúng thời điểm đoàn tàu đi qua. Vụ nổ phá hủy toa tàu của Trương, khiến ông bị thương cực nặng. Dù được đưa về Phụng Thiên cấp cứu, Trương Tác Lâm vẫn tử vong không lâu sau đó.

Theo lẽ thường, sau khi một người qua đời, thi thể sẽ được làm lễ rồi an táng sau một khoảng thời gian nhất định. Thế nhưng điều kỳ lạ là Trương Tác Lâm sau khi chết phải đến tận 9 năm sau mới chính thức được an táng. Vậy chuyện này thực sự diễn ra như thế nào?

Từ những năm đầu thời Dân Quốc, Trương Tác Lâm từng có ý định di dời phần mộ tổ tiên họ Trương ở Hải Thành đến một nơi khác. Vì vậy, ông nhờ anh rể là Ngô Vĩnh Ân đi tìm địa điểm thích hợp để xây dựng phần mộ mới. Sau một thời gian tìm kiếm, cuối cùng họ xác định được một khu đất ở phía tây thôn Dịch Mã Phường, huyện Cẩm, nay thuộc thành phố Lăng Hải. Trương Tác Lâm bỏ tiền xây dựng khu mộ họ Trương tại đây. Tuy nhiên, khi ấy ông mới bắt đầu gây dựng sự nghiệp, nguồn lực tài chính và thời gian đều có hạn nên chỉ tiến hành sửa sang đơn giản.

Sau khi Trương Tác Lâm được thăng chức Đốc quân, rồi kiêm nhiệm chức Tỉnh trưởng, ông bắt đầu cho xây dựng quy mô lớn khu mộ tổ tiên. Tương truyền trước cổng khu mộ có dựng hai cột đá khổng lồ, trên đỉnh mỗi cột còn chạm hình sư tử. Toàn bộ công trình vô cùng đồ sộ và tráng lệ.

Sau khi giành chiến thắng trong Chiến tranh Trực - Phụng lần thứ hai, Trương Tác Lâm được thăng lên chức Đại nguyên soái Lục - Hải - Không quân, trở thành người đứng đầu Trung Hoa. Khi quyền thế đã lên đến đỉnh cao, ông bắt đầu muốn tìm một vùng đất phong thủy tuyệt đẹp, dựa núi gần sông, ở khu vực Chương Đảng, Phủ Thuận, để làm nơi an nghỉ sau khi qua đời.

Ông gọi nơi này là “vạn niên cát địa”. Mặc dù cách gọi này vốn thường được dùng cho lăng tẩm của các hoàng đế, nhưng khi ấy quyền lực của Trương Tác Lâm đã ở mức cực kỳ lớn, nên cách gọi này cũng không hoàn toàn vô lý, dù ông không phải hoàng đế.

Để xây dựng “lăng nguyên soái” của riêng mình, Trương Tác Lâm lấy Bắc Lăng làm hình mẫu, đồng thời cho vận chuyển một số tượng đá dùng trong lăng mộ như ngựa đá, sư tử đá và tượng quan văn võ từ chùa Long Ân ở núi Thạch Cảnh Sơn, vùng ngoại ô Bắc Bình, cũng như từ khu mộ của A Ba Thái, người con trai thứ bảy của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích, về đây. Tổng cộng có khoảng 60-70 hiện vật đá. Quy mô công trình được xây dựng rất hoành tráng.

Đáng tiếc, ngày 4/6/1928, Trương Tác Lâm bị người Nhật sát hại trong vụ nổ ở Hoàng Cô Đồn. Khi ấy “lăng nguyên soái” vẫn chưa hoàn thành, vì vậy linh cữu của ông chỉ có thể tạm thời được đặt tại chùa Châu Lâm ở Đông Quan, Thẩm Dương.

Không ai ngờ rằng, sự “tạm thời” ấy lại kéo dài tới 9 năm.

Ngày 18/9/1931, quân Quan Đông Nhật Bản phát động sự kiện “18 tháng 9” gây chấn động trong và ngoài nước, sau đó chiếm đóng nhiều khu vực ở Đông Bắc. Công trình “lăng nguyên soái” vì thế buộc phải đình công, còn việc an táng Trương Tác Lâm cũng tiếp tục bị trì hoãn.

Đến năm 1937, Trương Học Lương giao cho Ngô Đình Khôi, con trai của Ngô Vĩnh Ân, đến Thẩm Dương đưa linh cữu Trương Tác Lâm về an táng tại khu mộ Dịch Mã Phường. Trương Học Lương đồng thời căn dặn ông nhất định phải trông nom cẩn thận phần mộ của gia tộc họ Trương.

Sau khi trở lại Thẩm Dương, Ngô Đình Khôi nhiều lần tiến hành thương lượng với phía Nhật Bản. Sau khi hai bên đạt được thỏa thuận, Ngô Đình Khôi cùng người cháu gọi Trương Tác Lâm bằng cậu, trong trang phục tang lễ và hộ tống linh cữu, đưa quan tài Trương Tác Lâm từ ga đường sắt Thẩm Dương đến ga Dương Quyển Tử.

Từ đây, linh cữu được đưa về khu mộ Dịch Mã Phường và hợp táng cùng người vợ là Triệu thị.

Mặc dù lễ an táng được tổ chức rất long trọng, cuối cùng Trương Tác Lâm vẫn không thể được chôn cất tại “lăng nguyên soái” mà ông từng đặc biệt coi trọng khi còn sống.

×