Đại tướng Võ Nguyên Giáp có vai trò thế nào với công tác tuyên huấn Quân đội?

Đại tướng Võ Nguyên Giáp có vai trò thế nào với công tác tuyên huấn Quân đội?

Cả cuộc đời Đại tướng luôn ghi nhớ Chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân: "Tên Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân nghĩa là chính trị trọng hơn quân sự. Nó là đội tuyên truyền". Bài viết xin được đi vào một khía cạnh nhỏ trong sự nghiệp lớn lao của Đại tướng-công tác tuyên huấn Quân đội.

Xây dựng Quân đội theo nguyên tắc "chính trị trọng hơn quân sự, tuyên truyền trọng hơn tác chiến"

Lãnh tụ vĩ đại Hồ Chí Minh là người khai sinh, đặt tên “Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân”, là trao sứ mệnh, vai trò, cũng là phương châm hoạt động: “Chính trị trọng hơn quân sự, tuyên truyền trọng hơn tác chiến”, "Người trước, súng sau". Nguyên tắc này là sự cụ thể hóa về mặt tư tưởng, đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh. Đồng thời thể hiện sự liên hệ mật thiết với nhân dân, dưới sự lãnh đạo toàn diện, triệt để của Đảng, vừa tiếp nối nguyên lý đoàn kết truyền thống “nhân dân bốn cõi một nhà, dựng cần trúc ngọn cờ phấp phới”, vừa phù hợp với thực tế cách mạng.

Nhận thức sâu sắc vai trò quyết định của nhân dân, Đại tướng hết lòng chăm lo xây dựng Quân đội của dân, do dân, vì dân, “từ dân mà ra, vì dân mà chiến đấu”. Đặt trọn niềm tin vào nhân dân, vào lòng yêu nước, ý chí quyết tâm, tinh thần đoàn kết, bản lĩnh, trí tuệ của con người Việt Nam, Đại tướng đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục đội quân chính trị, chiến đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng. Công tác tuyên huấn đóng vai trò cốt lõi bảo đảm để Quân đội ta giữ vững bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc.

Mọi phương châm, suy nghĩ, hành động của Đại tướng, dù khi ra trận hay trong thời bình, đều vì một khát khao cháy bỏng: Hòa bình và hạnh phúc của nhân dân. Nhân dân là cha mẹ của bộ đội, việc xây dựng Quân đội phải dựa vào dân, “vừa vũ trang cho quần chúng cách mạng, vừa xây dựng Quân đội nhân dân (QĐND), kết hợp QĐND với lực lượng vũ trang quần chúng”. Đây là vấn đề chiến lược của cả đất nước, Quân đội, không riêng ngành tuyên huấn, mà tất cả cần quán triệt sâu sắc hơn để phát huy sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân, trong mọi tình huống, mọi thời điểm. Trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc vừa qua, nhờ tầm nhìn trí tuệ mà nhân văn, thời đại và dân tộc, Đại tướng đã tham mưu cho Đảng phát triển lực lượng vũ trang ba thứ quân (bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ); đa dạng các hình thức đấu tranh kết hợp. Nhân dân nuôi bộ đội. Nhân dân cũng là lực lượng “đồng khởi” chống giặc. Các cuộc biểu tình, tuần hành thị uy của quần chúng, của “đội quân tóc dài”... có sức mạnh rất lớn.

Như một tất yếu, rất coi trọng công tác dân vận, với phương châm “kính trọng dân, giúp đỡ dân, bảo vệ dân”, Đại tướng yêu cầu công tác tuyên truyền phải hướng tới xây dựng mối quan hệ quân-dân máu thịt. Quân đội vừa chiến đấu anh dũng, vừa gần gũi, nhân ái, gắn bó với dân. Là người thực hành ở phương diện quân sự về tư tưởng đoàn kết của Bác Hồ, một nhận định của đồng chí được nhiều sách báo nước ngoài nghiên cứu về Việt Nam trích lại, in đậm: “Chỉ có nhân dân Việt Nam là người đánh thắng Mỹ, còn bất kỳ vị tướng nào dù có công lao đến đâu cũng chỉ là giọt nước trong biển cả”. Vượt lên một tính khiêm tốn vĩ đại, là tư tưởng chiến lược: Đại đoàn kết toàn dân tộc-sức mạnh nội sinh, nhân tố quyết định chiến thắng.

Công tác tuyên huấn - nòng cốt của công tác chính trị

Với quan niệm con người là yếu tố quyết định, trong việc xây dựng Quân đội vừa là đội quân chiến đấu, vừa là đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhấn mạnh, trước hết phải làm tốt công tác giáo dục chính trị, đặt trọng tâm vào giáo dục đạo đức cách mạng, lòng yêu nước và tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh.

Coi yếu tố chính trị, tư tưởng là cốt lõi, có ý nghĩa quyết định đến sức mạnh và sự trưởng thành, Đại tướng khẳng định: “Trong việc xây dựng bộ đội, công tác chính trị được coi là linh hồn của quân đội cách mạng”. “Trong việc chỉnh huấn bộ đội, phải lấy chính trị làm gốc, phải khởi đầu từ cán bộ, dần dần đến toàn thể đội viên... Phải làm cho Quân đội ta trở nên thật là một quân đội cách mạng của nhân dân, một quân đội vô địch”. Là người nghiên cứu thấu đáo nhiều học thuyết quân sự trên thế giới, lại trực tiếp cầm quân, thấu hiểu sức mạnh của quân đội cách mạng không chỉ nằm ở vũ khí, mà trước hết là ở giác ngộ chính trị, Đại tướng luôn đề cao vai trò của giáo dục lý tưởng, xây dựng tinh thần yêu nước, lòng trung thành, niềm tin tuyệt đối với Đảng, với dân.

Một nét “tư duy tuyên huấn” của Đại tướng thể hiện ở sự gắn bó giữa công tác chính trị với công tác quân sự. Đại tướng yêu cầu mọi hoạt động tác chiến phải đi đôi với giáo dục chính trị, tư tưởng. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, việc chuyển phương châm sang “đánh chắc, tiến chắc” không chỉ là mệnh lệnh thay đổi chiến thuật, cơ bản hơn, là vấn đề tư tưởng. Tinh thần chiến đấu của bộ đội đang lên cao, có sự thay đổi đột ngột, tư tưởng rất dễ dao động. Đại tướng đã trực tiếp chỉ đạo công tác tuyên huấn phải giải thích rõ mục tiêu, bảo đảm thắng lợi chắc chắn, cũng là bảo toàn lực lượng... Đặc biệt, trong điều kiện, hoàn cảnh hết sức khó khăn, Đại tướng đã sử dụng và phát huy hiệu quả Báo QĐND được xuất bản ngay tại Mặt trận Điện Biên Phủ vào công tác tuyên truyền, giáo dục, định hướng tư tưởng cho bộ đội. Cùng với đội ngũ cán bộ các cấp, 33 số báo QĐND xuất bản tại Mặt trận Điện Biên Phủ trở thành phương tiện tuyên truyền đắc lực, hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức, thống nhất tư tưởng, tạo sự đồng thuận trên toàn mặt trận. Nhờ làm tốt công tác tư tưởng, toàn mặt trận đồng thuận, thống nhất ý chí, vượt qua khó khăn làm nên chiến thắng. Trước mỗi chiến dịch lớn, bộ đội đều được quán triệt mục tiêu, ý nghĩa chiến đấu, tăng cường tinh thần quyết tâm, quyết chiến, quyết thắng, tạo nên ý chí sắt đá muôn người như một.

“Thước đo” để người xưa gọi các vị “lương tướng” (vị tướng tốt, tài giỏi) chính là quan điểm của Đại tướng: “Tìm ra cách đánh tối ưu nhằm giành thắng lợi lớn nhất với tổn thất ít nhất”. Với vị tướng cầm quân, công tác tuyên huấn thể hiện ở cách đánh. Đại tướng tiếp thu cách đánh giặc của cha ông “lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức” và “thể lòng trời” “mở đường hiếu sinh” với quân giặc. Đó là nhân văn, là biểu hiện cụ thể của chính trị đi trước quân sự.

Cán bộ tuyên huấn là “tấm gương sáng”

Bác Hồ nói: Một tấm gương sống có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền. Ngoài tài năng quân sự, Đại tướng là một tấm gương sáng về tư tưởng nhân văn, đức hy sinh, về tình đồng chí, tình người. Luôn đặt lợi ích quốc gia-dân tộc, tập thể lên trên lợi ích cá nhân, đúng như lời đồng chí lúc sinh thời: “Sống ngày nào, cũng là vì đất nước ngày đó”. Nội dung câu ấy có mạch nguồn từ lời dạy của Bác Hồ: “Dĩ công vi thượng”. Giáo dục học hiện đại quan niệm lấy chính nhân cách thầy để thuyết phục trò là cách dạy tốt nhất. Tự hào có vị Tổng Tư lệnh sáng ngời về tài năng, nhân cách, Quân đội ta đã xứng đáng với phẩm chất mẫu mực, trọn vẹn “Võ công truyền quốc sử, văn đức quán nhân tâm” của người Anh Cả kính mến. Lấy chính bản thân mình làm tấm gương luôn có sức thuyết phục cao, cảm hóa lớn. Đại tướng trực tiếp xuống đơn vị, thăm hỏi, ân cần lắng nghe ý kiến bộ đội. Bộ đội lại coi Đại tướng như người cha, người anh.

Đặc biệt chú ý xây dựng đội ngũ cán bộ tuyên huấn có bản lĩnh chính trị vững vàng, thấu hiểu hoàn cảnh, thấu cảm tâm tư bộ đội, biết biến những tư tưởng lớn của Đảng thành hành động cụ thể. Họ vừa truyền lửa, vừa củng cố niềm tin cho bộ đội trước khó khăn, hy sinh. Đại tướng đặt niềm tin vào người chính trị viên. Vì không chỉ là người truyền đạt chủ trương, đường lối, họ là hạt nhân đoàn kết, là tấm gương về phẩm chất, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và ý chí chiến đấu.

Là một “tướng quân tại ngoại” nên thấu hiểu trên chiến trường, thực tiễn là thước đo cao nhất. Gần gũi bộ đội nên biết rõ nhu cầu tinh thần người lính. Đại tướng yêu cầu, trên cơ sở nắm rõ nhu cầu thực tế mà đa dạng hóa hình thức hoạt động, tuyên truyền: “Làm công tác chính trị mà chỉ động viên tư tưởng thì không đủ mà còn phải đi sâu vào giải quyết những vấn đề cụ thể về tổ chức, những yêu cầu chiến thuật”. Đó là phương châm vàng của công tác tuyên huấn, nhất là trên chiến trường. Sẽ phải trả giá đắt bằng sinh mệnh bộ đội nếu tổ chức hiệp đồng thiếu chặt chẽ, áp dụng chiến thuật không phù hợp... Tức phải chi tiết, cụ thể mọi tình huống, chuẩn bị mọi phương án ở mức cao nhất, bảo đảm an toàn, hiệu quả nhất. Là một nhà văn hóa lớn, Đại tướng rất quan tâm, chú ý tới văn học, nghệ thuật, báo chí, coi đó là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng.

Bài học cho hôm nay

Một, từ cuộc đời và sự nghiệp vẻ vang của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã toát lên bài học của mọi bài học là hiểu sâu sắc và vận dụng sáng tạo phong cách, tư tưởng Hồ Chí Minh vào công cuộc đổi mới, cũng như vào mọi phương diện đời sống. Về mặt này, Đại tướng nhiều lần nhấn mạnh tính chất “soi đường”, “sống mãi” của tư tưởng Bác Hồ.

Hai, dù trong thời đại nào, hoàn cảnh nào, con người vẫn là yếu tố quyết định. Nhân dân vẫn là người làm nên lịch sử. Đại đoàn kết toàn dân tộc là sức mạnh nội sinh lớn lao để đất nước ta vươn mình kiêu hãnh. Để xây dựng nền quốc phòng toàn dân độc lập, tự chủ, phải dựa vào dân, phát huy sức mạnh toàn dân.

Ba, trong bối cảnh âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" ngày càng phức tạp, tinh vi, phải chủ động nhận diện, đấu tranh với các biểu hiện lệch lạc về tư tưởng. Lời Đại tướng cần được khắc ghi sâu sắc: “Nếu chúng ta không đập tan tư tưởng hữu khuynh tiêu cực đó thì sự hoàn thành nhiệm vụ vinh quang của chúng ta sẽ rất khó khăn”.

Bốn, luôn đổi mới công tác tuyên huấn bằng sự vận dụng công nghệ số để làm mới các giá trị cũ, sinh động, phù hợp với hôm nay.

×