Dân số Thuỵ Sỹ là bao nhiêu? Vì sao có đề xuất áp trần dân số 10 triệu người?

Thụy Sĩ từ lâu được xem là một trong những quốc gia đáng sống nhất thế giới với nền kinh tế phát triển, hệ thống phúc lợi xã hội chất lượng cao và môi trường sống trong lành. Tuy nhiên, chính quốc gia nổi tiếng về sự ổn định này lại vừa trải qua một cuộc tranh luận lớn liên quan đến vấn đề dân số. Trong năm 2026, người dân Thụy Sĩ đã bỏ phiếu về sáng kiến không để dân số vượt mốc 10 triệu người, một đề xuất gây nhiều tranh cãi trên khắp châu Âu.

Theo số liệu của Chính phủ Liên bang Thụy Sĩ, đến cuối năm 2025 dân số nước này đã đạt khoảng 9,1 triệu người. Con số này tăng thêm khoảng 1,7 triệu người kể từ năm 2002, chủ yếu từ người nhập cư. Các dự báo cho thấy dân số Thụy Sĩ có thể vượt mốc 10 triệu người trong những thập niên tới nếu xu hướng hiện nay tiếp tục duy trì.

Dân số Thụy Sĩ tăng nhanh nhất trong nhiều thập kỷ

Xét trên quy mô toàn cầu, dân số hơn 9 triệu người không phải là con số lớn. Tuy nhiên, với một quốc gia có diện tích chỉ khoảng 41.285 km² như Thụy Sĩ, tốc độ tăng dân số những năm gần đây đã trở thành chủ đề được quan tâm đặc biệt.

Theo thống kê của Văn phòng Thống kê Liên bang Thụy Sĩ, dân số thường trú của nước này đã vượt 9,1 triệu người vào cuối năm 2025. Trong khi đó, đầu thế kỷ XXI, dân số Thụy Sĩ chỉ ở mức khoảng 7,4 triệu người. Điều này đồng nghĩa chỉ trong hơn 20 năm, dân số đã tăng gần 25%.

Điều đáng chú ý là phần lớn mức tăng này không đến từ tỷ lệ sinh mà đến từ nhập cư. Từ khi Thụy Sĩ áp dụng cơ chế tự do đi lại với Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2002, lượng lao động nước ngoài đến làm việc tại đây tăng mạnh. Các doanh nghiệp, bệnh viện, viện nghiên cứu và nhiều ngành nghề khác thường xuyên tuyển dụng nhân lực từ Đức, Pháp, Ý, Bồ Đào Nha và các quốc gia EU khác.

Hiện nay, khoảng 27-30% dân số Thụy Sĩ không mang quốc tịch Thụy Sĩ. Nếu tính theo nơi sinh, tỷ lệ người sinh ra ở nước ngoài còn cao hơn, thuộc nhóm cao nhất châu Âu.

Một yếu tố khác khiến dân số tăng là tuổi thọ cao. Thụy Sĩ nằm trong nhóm các quốc gia có tuổi thọ trung bình hàng đầu thế giới. Đồng thời, quá trình già hóa dân số cũng đang diễn ra mạnh mẽ. Theo Cơ quan Thống kê Thụy Sĩ, đến năm 2055, tỷ lệ dân số Thụy Sĩ trong độ tuổi từ 20 đến 64 sẽ giảm từ 60% xuống còn 56%. Trong khi đó, tỷ lệ người trên 65 tuổi sẽ tăng từ 21% lên 27%. Năm 2025 đánh dấu lần đầu tiên số người từ 65 tuổi trở lên vượt số người dưới 20 tuổi tại nước này.

Vì sao có đề xuất áp trần dân số 10 triệu người ở Thuỵ Sĩ?

Nền kinh tế phát triển năng động đã biến Thụy Sĩ thành điểm đến hấp dẫn đối với lao động quốc tế. Quốc gia này là nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới như UBS Group, Nestlé và Novartis. Nhờ mức thuế tương đối thấp, lực lượng lao động tay nghề cao và môi trường kinh doanh thuận lợi, Thụy Sĩ cũng thu hút nhiều doanh nghiệp quốc tế như Google, IBM và The Walt Disney Company. Hiện GDP bình quân đầu người của nước này thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Tuy nhiên, dân số tăng trưởng liên tục trong nhiều thập niên cũng tạo ra áp lực lớn lên hạ tầng và dịch vụ công. Trước vấn đề này, Đảng Nhân dân Thụy Sĩ (SVP) đã khởi xướng sáng kiến nhằm giới hạn dân số quốc gia ở mức dưới 10 triệu người trước năm 2050.

Theo đề xuất này, dân số thường trú của Thụy Sĩ phải được duy trì dưới mức 10 triệu người cho đến năm 2050. Nếu dân số vượt 9,5 triệu người, chính phủ sẽ phải áp dụng các biện pháp hạn chế nhập cư, siết chặt đoàn tụ gia đình và chính sách tị nạn. Nếu vượt mốc 10 triệu người, Thụy Sĩ thậm chí phải xem xét chấm dứt thỏa thuận tự do đi lại với EU.

Những người ủng hộ sáng kiến này cho rằng tốc độ tăng dân số hiện nay đang tạo áp lực ngày càng lớn lên nhiều lĩnh vực. Trước hết là vấn đề nhà ở. Giá thuê nhà tại nhiều thành phố lớn như Zurich, Geneva hay Basel liên tục tăng trong nhiều năm. Nguồn cung nhà ở không theo kịp nhu cầu khiến việc tìm kiếm chỗ ở trở nên khó khăn hơn đối với người dân địa phương.

Bên cạnh đó là áp lực lên hạ tầng giao thông. Thụy Sĩ sở hữu hệ thống đường sắt và giao thông công cộng nổi tiếng hiệu quả, nhưng lưu lượng hành khách ngày càng tăng khiến nhiều tuyến đường rơi vào tình trạng quá tải trong giờ cao điểm. Những người ủng hộ sáng kiến cho rằng việc kiểm soát dân số là cần thiết để bảo vệ chất lượng sống vốn là niềm tự hào của đất nước.

Môi trường cũng là một trong những lý do được nhắc đến nhiều. Với diện tích không lớn, phần lớn lãnh thổ là núi non và hồ nước, Thụy Sĩ có nguồn tài nguyên đất đai hạn chế. Các tổ chức ủng hộ sáng kiến cho rằng dân số tăng quá nhanh sẽ gây áp lực lên không gian sống, tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái.

Ngoài ra, vấn đề nhập cư cũng đóng vai trò quan trọng trong cuộc tranh luận. Một bộ phận cử tri cho rằng lượng người nước ngoài gia tăng nhanh chóng có thể làm thay đổi cấu trúc xã hội, văn hóa và tạo thêm gánh nặng cho hệ thống phúc lợi công cộng.

Vì sao nhiều người dân Thuỵ Sỹ phản đối việc giới hạn dân số?

Mặc dù nhận được sự ủng hộ đáng kể, đề xuất áp trần dân số cũng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Chính phủ Liên bang Thụy Sĩ, giới doanh nghiệp và nhiều chuyên gia kinh tế.

Lý do đầu tiên là nền kinh tế Thụy Sĩ phụ thuộc lớn vào lao động nhập cư. Các ngành công nghệ cao, dược phẩm, xây dựng, y tế và chăm sóc người cao tuổi đều đang thiếu nhân lực. Nhiều bệnh viện và viện dưỡng lão phải tuyển dụng nhân viên từ các nước EU để duy trì hoạt động.

Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, việc hạn chế nhập cư có thể khiến thị trường lao động thiếu hụt nghiêm trọng hơn. Các doanh nghiệp lo ngại điều này sẽ làm giảm năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và ảnh hưởng đến tăng trưởng dài hạn.

Một vấn đề khác là quan hệ với EU. Liên minh châu Âu hiện là đối tác thương mại quan trọng nhất của Thụy Sĩ. Nếu nước này buộc phải chấm dứt thỏa thuận tự do đi lại, nhiều hiệp định kinh tế song phương có thể bị ảnh hưởng. Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp Thụy Sĩ sẽ gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận thị trường châu Âu.

Chính phủ liên bang Thụy Sĩ cũng cho rằng việc áp đặt một con số cứng như 10 triệu dân là thiếu linh hoạt. Nhu cầu lao động, tốc độ tăng trưởng kinh tế và biến động quốc tế luôn thay đổi, vì vậy các chính sách dân số cần được điều chỉnh theo thực tế thay vì bị ràng buộc bởi một ngưỡng cố định.

Cuộc bỏ phiếu ngày 14/6/2026 cuối cùng đã cho kết quả 55% cử tri phản đối và 45% ủng hộ sáng kiến giới hạn dân số ở mức 10 triệu người. Điều này đồng nghĩa đề xuất không được thông qua. Quyết định của đa số cử tri cho thấy người dân Thụy Sĩ ưu tiên sự ổn định kinh tế và mối quan hệ với EU hơn những lo ngại về áp lực nhập cư lên dịch vụ công, giá thuê nhà và an ninh trật tự, theo CNN.

×