Đang lo hạn, nông dân Gia Lai bất ngờ gặp chuyện "không ai muốn"... giữa mùa gieo sạ

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Gia Lai, đến ngày 20/5, toàn tỉnh đã gieo sạ được khoảng 34.500ha lúa vụ hè thu 2026, đạt 83,7% kế hoạch đề ra.

Mưa dông bất ngờ gây khó cho nông dân

Trong vụ hè thu năm nay, thời tiết diễn biến thất thường khiến việc sản xuất của nông dân gặp nhiều trở ngại. Theo Đài Khí tượng Thủy văn Gia Lai, từ tháng 5 đến tháng 7/2026, nền nhiệt tại khu vực có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C. Đặc biệt, khu vực phía đông tỉnh được dự báo thiếu hụt lượng mưa, gây áp lực lớn lên nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Để ứng phó, ngành nông nghiệp địa phương đã xây dựng lịch xuống giống linh hoạt theo từng vùng nhằm tránh hạn và tận dụng lượng nước còn lại từ vụ đông xuân 2025-2026. Theo đó, lúa vụ hè ở phía đông Gia Lai hoàn tất gieo sạ trước ngày 25/4, còn lúa vụ thu tập trung xuống giống từ đầu tháng 5.

Tuy nhiên, đúng thời điểm gieo sạ, nhiều nơi lại xuất hiện mưa dông lớn gây ngập ruộng, làm dạt và dồn giống.

Tại HTX Nông nghiệp Phước Hiệp, xã Tuy Phước Bắc, toàn bộ 645ha lúa vụ thu đã được gieo sạ xong trước ngày 20/5. Ông Phạm Long Thăng - Giám đốc HTX cho biết những cơn mưa dông bất ngờ vào buổi chiều khiến nhiều diện tích mới gieo bị ảnh hưởng.

“Những ngày có mưa lớn, ruộng bị ngập nước, bà con phải mua máy bơm nhỏ trị giá khoảng 2-2,5 triệu đồng để bơm nước ra khỏi ruộng kịp thời xuống giống”, ông Thăng nói.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh - Trưởng phòng Kinh tế xã Tuy Phước Bắc, trận mưa lớn chiều 17/5 xảy ra đúng thời điểm người dân đang xuống giống vụ thu. May mắn, phần lớn diện tích đã gieo trước đó vài ngày nên hạt giống đã đóng chông, thiệt hại không đáng kể.

“Chỉ một số đám ruộng mới sạ bị dạt, dồn giống. Sau này bà con có thể dặm lại nên không ảnh hưởng lớn đến sản xuất”, ông Vinh cho biết.

Tại HTX Nông nghiệp Phước Sơn, xã Tuy Phước Đông, gần 1.184ha lúa vụ thu cũng đã được gieo sạ gần hoàn tất. Ông Hồ Ngọc Dũng - Giám đốc HTX cho hay vào thời điểm còn khoảng 100ha chưa xuống giống thì xuất hiện mưa lớn gây ngập úng.

“May mắn là lúc đó thủy triều xuống thấp nên hệ thống kênh tiêu hoạt động hiệu quả, giúp bà con kịp thời thoát nước để tiếp tục gieo sạ đúng lịch thời vụ”, ông Dũng chia sẻ.

Chủ động chống hạn, chuyển đổi cây trồng

Trong khi nhiều nơi lo mưa lớn, một số địa phương khác lại phải căng mình chống hạn để đảm bảo tiến độ sản xuất.

Tại xã Ân Hảo, ông Võ Duy Tín - Chủ tịch UBND xã cho biết, địa phương đã chủ động lấy nước từ các hồ chứa như Mỹ Đức, Hội Long, Đập Chùa, đồng thời vận hành hơn 10 trạm bơm điện phục vụ tưới tiêu.

Theo ông Tín, đối với hơn 20ha đất không chủ động được nguồn nước, địa phương đã hướng dẫn người dân chuyển đổi sang trồng bắp, đậu phộng và dưa hấu nhằm đảm bảo hiệu quả kinh tế.

Ông Trần Xuân Khải - Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Gia Lai cho biết, ngành nông nghiệp đang tập trung xây dựng phương án chống hạn tại các khu vực thường thiếu nước như Ia Pa, Krông Pa, Phú Thiện, Kông Chro, Đak Pơ, Kbang, An Khê và Ayun Pa.

“Ngành chức năng phối hợp chặt chẽ với các địa phương để triển khai kế hoạch sản xuất vụ hè thu, vụ mùa, đảm bảo đạt và vượt chỉ tiêu đề ra”, ông Khải nói.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, khu vực phía đông tỉnh hiện có 164 hồ chứa nước. Tính đến ngày 15/5, tổng dung tích các hồ đạt hơn 453,5 triệu m3, tương đương 67,1% dung tích thiết kế và bằng 92,9% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Hồ Nguyên Sĩ - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định cho biết 63 hồ chứa do đơn vị quản lý hiện còn khoảng 69% dung tích thiết kế, cơ bản đáp ứng nhu cầu tưới cho hơn 36.800ha đất sản xuất vụ hè thu.

Tuy nhiên, nếu nắng nóng kéo dài và thiếu mưa trong suốt vụ sản xuất, sẽ có 12 hồ chứa đối mặt nguy cơ thiếu nước tưới. Trong đó, 6 hồ có thể điều tiết bổ sung từ công trình lân cận, còn 6 hồ khác có nguy cơ thiếu nước cuối vụ, ảnh hưởng khoảng 200ha đất sản xuất.

“Đơn vị đã triển khai điều tiết nước theo lịch tưới, nạo vét kênh mương, kiểm soát nhu cầu sử dụng nước hằng ngày và sẵn sàng khai thác dung tích chết khi cần thiết”, ông Hồ Nguyên Sĩ thông tin.

×