Bình luận
0
Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội là biểu tượng của sự học, là nơi ghi danh nhiều nhân tài có công lớn với dân, với nước, trong đó có Tế Tửu Quốc Tử Giám Vũ Miên.
Ông sinh năm 1718 trong gia đình khoa bảng, làng Xuân Lan thuộc tổng Lâm Thao, phủ Thuận An, xứ Kinh Bắc xưa, nay là Ngọc Quan, xã Lâm Thao, tỉnh Bắc Ninh. Lớn lên ở vùng đất "địa linh", thừa hưởng sự giáo dục của gia đình, nên từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh. Mới 15 tuổi Vũ Miên đã đỗ đầu xứ, 18 tuổi đỗ hương cống, được ra kinh đô học. Khoa thi năm Mậu Thìn, niên hiệu Cảnh Hưng 9 (1748) đời vua Lê Hiển Tông, ông đỗ Hội nguyên, được ban Đệ tam giáp đồng tiến sỹ xuất thân. Sau khi đỗ, Vũ Miên ra làm quan dưới triều Lê - Trịnh, lần lượt trải qua các chức trong Kinh, ngoài trấn. Ông từng giữ chức Đồng đồng Kinh Bắc, Giản quan, Tán lý quân vụ Hưng Hóa… Khi chúa Trịnh Sâm lên nắm quyền (tháng 2-1767), tài năng của Vũ Miên ngày càng tỏa sáng. Tháng 6 năm 1767, ông được giữ chức Hành Bồi tụng, sau đó ít lâu (tháng 9 năm 1767), ông được giao kiêm Tế Tửu Quốc Tử Giám. Năm 1770, Vũ Miên làm Thiêm đô Ngự sử, sau thăng Thị lang. Tháng 11 năm 1771, Vũ Miên được chính thức giữ chức Nhập thị Bồi tụng và được phong tước Bá và đến năm 1777, ông được phong tước Liên Khê hầu. Tháng 7 năm 1774, Vũ Miên được cử giữ chức Phó đô Ngự sử, kiêm cả Lại bộ và Binh bộ Hữu Thị lang. Từ đó cho đến lúc mất (tháng 6-1782) ông lần lượt trải qua các chức Hình bộ, Binh bộ Tả Thị lang, Nhập thị hành Tham tụng. Sau khi mất ông được truy tặng hàm Thượng thư, ban thụy là Ôn Cẩn.
Hơn 34 năm làm quan, Vũ Miên luôn mang hết tài năng, tâm huyết ra phục vụ đất nước. Trong bối cảnh chính trị, xã hội đầy phức tạp, biến động thời Lê - Trịnh, Vũ Miên vẫn giữ quan điểm hành xử của riêng mình. Sử chép, "biết Vũ Miên ốm nặng, khó qua khỏi, chúa Trịnh Sâm muốn nghe lời ông, đã cử quan Trung Sứ đến thăm. Vũ Miên đã cố gượng dậy, tự tay viết tờ khải "Cúi mong chúa thượng hãy cắt đứt tình yêu nơi chăn gối, mà định thứ tự con lớn, con nhỏ cho đúng đắn thì may mắn cho thiên hạ lắm".
Với quê hương, ông là tấm gương về tinh thần hiếu học, nhân nghĩa, tình yêu thương và trách nhiệm. Đình Ngọc Quan, chùa Sen, đường làng, cổng làng... nơi đâu cũng ghi dấu công lao của ông. Bởi vậy, dân làng đã tôn ông làm hậu thần từ khi ông còn sống để tỏ lòng ngưỡng vọng, biết ơn.
Nhiều công lao với giáo dục nước nhà
Với cương vị là một vị Tế Tửu - đứng đầu hàng ngũ học quan ở Quốc Tử Giám, ông là người tận tụy với công việc trồng người. Trong khoảng thời gian 13 năm kiêm giữ chức vụ (1767-1780), ông đã đóng góp nhiều cho việc chấn hưng nền giáo dục, đào tạo nhân tài cho đất nước. Cùng với Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Hoản, ông tu sửa lại nhà Thái học, đúc chuông Bích Ung, tham gia tổ chức các khoa thi tiến sĩ để lựa chọn nhân tài. Ông đã từng dâng khải lên Chúa xin cho sĩ tử bậc khá được phép công khai chỉ trích nhau, từ đó chọn ra người thực tài để vào thi Hương ở các địa phương để chuẩn bị nhân sự cho triều đình. Ngoài ra, ông cùng Nguyễn Hoản, Uông Sĩ Lãng, Phan Trọng Phiên biên soạn sách "Đại Việt lịch triều đăng khoa lục" (1779), chép danh sách của các vị đỗ các khoa thi từ năm 1075 đến năm 1787. Mục đích của việc làm sách này đã được nêu rõ trong Bài tựa của sách: "Kẻ sĩ có chí xem được sách này sẽ phấn phát noi gương... truyền rộng ra khắp cả nước và truyền lại sau này, để nêu rõ việc chấn hưng văn học, tác thành nhân tài của Nhà nước là rất thịnh". Khi soạn sách, nhóm của Vũ Miên còn chỉ ra, lên án những gian lận, tệ nạn trong học hành, thi cử, từ đó giúp phòng ngừa những điều xấu, gian dối, đem lại sự trong sạch, công bằng trong khoa cử.
Vũ Miên cùng Nguyễn Lệ, Phạm Khiêm, Ninh Tốn trong nhóm Cúc Lâm cư sĩ tiến hành diễn giải sách "Tam thiên tự lịch đại văn" ra chữ Nôm thành sách "Tam thiên tự lịch đại văn Quốc âm" với mục đích giúp cho sĩ tử dễ dàng nắm bắt được các sự kiện lịch sử để làm văn, làm thơ. Có thể coi sách "Tam thiên tự lịch đại văn Quốc âm" như là giáo trình dạy chữ Hán cho học trò.
Vũ Miên không chỉ là vị quan thanh liêm, chính trực, nhà giáo dục đầy tâm huyết, ông còn là nhà sử học, nhà văn, nhà thơ. Năm 1767, ông đã được giao biên soạn Quốc sử khi ông kiêm giữ chức Quốc sử toản tu. Năm 1775, khi làm Tổng tài Quốc sử quán, ông cùng Lê Quý Đôn, Nguyễn Hoản chủ trì biên soạn "Quốc sử tục biên" chép sự kiện lịch sử từ năm 1676 đến năm 1739 đời Lê Ý Tông…
Với những công lao, đóng góp cho đất nước, quê hương, Vũ Miên được nhiều nhà khoa học đánh giá là danh nhân xứ Kinh Bắc, nhà thơ, nhà sử học Việt Nam thế kỷ XVIII, là tấm gương cho các thế hệ noi theo.
Tuy Bayern Munich đã giành chiến thắng 6-1 trước Atalanta ở trận lượt đi vòng 1/8 Champions League 2025/2026 ngay trên sân khách nhưng HLV Vincent Kompany vẫn tỏ ra thận trọng trước đối thủ trước màn tái đấu trên sân Allianz Arena.
Chia sẻ
Để chuẩn bị cho 2 trận đấu với ĐT Bangladesh và ĐT Malaysia trong tháng 3, HLV Kim Sang-sik đã quyết định triệu tập 5 cầu thủ của Ninh Bình FC lên ĐT Việt Nam.
Chia sẻ
Giá vàng hôm nay 11/3, vàng SJC và nhẫn đồng loạt tăng mạnh so với hôm trước. Trong khi, giá vàng thế giới dần hồi phục và áp sát mức 5.200 USD/ounce.
Chia sẻ
Sau khi Barcelona may mắn thoát thua trước Newcastle ở lượt đi vòng 1/8 Champions League 2025/2026, HLV Hansi Flick bày tỏ sự vui mừng khi đội bóng của ông không phải nhận thất bại.
Chia sẻ
Dầu thô thế giới rạng sáng nay ngày 11/3 tiếp tục lao dốc mạnh, mất mốc 90 USD/thùng. Tuy nhiên, do giá xăng dầu thành phẩm thế giới những ngày qua tăng mạnh, giá xăng dầu bán lẻ trong nước bật tăng dù đã sử dụng Quỹ bình ổn.
Chia sẻ
Chính phủ Phần Lan đang tìm cách tiến hành chiến tranh chống lại Nga thay vì tìm kiếm sự hợp tác, thành viên Liên minh Tự do Armando Mema tuyên bố trên trang mạng xã hội X.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Vân Dung chia sẻ ước mơ "kiếp sau" không còn làm diễn viên vì quá vất vả, mà muốn thử sức với công việc văn phòng nhẹ nhàng hơn.
Chia sẻ
PVF-CAND tiếp tục thay tướng khi chia tay HLV Nguyễn Thành Công chỉ sau 4 trận, bổ nhiệm HLV Trần Tiến Đại với kỳ vọng giúp đội thoát khỏi vị trí cuối bảng.
Chia sẻ
Đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành tọa lạc uy nghiêm giữa sắc xanh bạt ngàn của dãy núi Trường Lệ-một dãy núi có ngọn núi cao nhất là 76m so với mực nước biển ở phường Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa (địa phận thị xã Sầm Sơn trước đây). Thái úy Tô Hiến Thành (1102-1179) sinh ra tại xóm Lẻ, làng Hạ Mỗ, TP Hà Nội (huyện Đan Phượng trước đây), phò tá nhà Lý qua 3 đời vua, làm tới chức Tể tướng...
Chia sẻ
Giữa vùng quê yên bình, cảnh đẹp như phim ở xã An Nhơn Tây (tỉnh Gia Lai), thuộc TX An Nhơn, tỉnh Bình Định trước đây, có một làng nghề nấu rượu Bàu Đá đã tồn tại hơn hai thế kỷ, nơi những nồi rượu vẫn đỏ lửa mỗi ngày.
Chia sẻ
Theo ông Nguyễn Tiến Đạt – Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, CEO AZA Travel, việc Việt Nam đã đón gần 4,4 triệu lượt du khách quốc tế, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025 là con số rất đáng khích lệ. Việt Nam vẫn nằm trong nhóm các điểm đến có mức tăng trưởng cao nhất thế giới, chứng tỏ sức hút của chúng ta ngày càng lớn đối với khách quốc tế...
Chia sẻ
Hiện nay giá thu mua loại quả chanh giấy tại tỉnh Vĩnh Long (địa phận tỉnh Bến Tre trước đây) tăng cao kỷ lục, với giá 45.000-50.000 đồng/kg. Đối với quả chanh không hạt, quả chanh Bông Tím cũng tăng với mức giá 25.000-30.000 đồng/kg, giúp nông dân trồng chanh có thu nhập cao.
Chia sẻ
Ở xã Biên Sơn (tỉnh Bắc Ninh), nghề nuôi ngựa – đặc biệt là ngựa bạch – từ lâu đã trở thành sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân. Nhờ phát triển đàn ngựa, trong đó có ngựa bạch, nhiều gia đình mỗi năm thu về hàng trăm triệu đồng/năm, đời sống ngày càng cải thiện.
Chia sẻ
Chính phủ đang xem xét cơ chế thí điểm phát triển nhà ở thương mại “giá phù hợp” nhằm mở rộng cơ hội mua nhà cho người thu nhập trung bình. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là mức giá nào thực sự hợp lý khi người Việt đang phải mất hàng chục năm tích lũy mới có thể sở hữu một căn hộ.
Chia sẻ
Cụ bà đã uống nhầm thuốc diệt chuột kháng vitamin K - loại hóa chất gây rối loạn đông máu nặng và kéo dài khiến cụ bà sốc mất máu nghiêm trọng.
Chia sẻ
Trong bối cảnh thị trường nông sản thường xuyên đối mặt với những biến động về giá, nông dân xã Vĩnh Hựu, tỉnh Đồng Tháp (địa phận huyện Gò Công Tây trước đây) đã tìm thấy hướng đi mới đầy triển vọng: trồng xen cây ca cao trong vườn dừa.
Chia sẻ
Sau khi sáp nhập với tỉnh Hải Dương, TP Hải Phòng có khoảng 173.000 ha đất nông nghiệp, trong đó 88.000 ha đất trồng trọt. Quỹ đất này tạo lợi thế để địa phương phát triển mạnh cây vụ đông – vụ sản xuất cho giá trị kinh tế cao.
Chia sẻ
Anh Chu Văn Quân ở xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An (địa phận huyện Nam Đàn trước đây) trồng hơn 20.000 cây hoa hướng dương trên đất lúa. Hiện, hoa hướng dương đã bung nở vàng rực trên cánh đồng, đẹp tuyệt đối điện ảnh. Người dân khắp nơi đang tìm về đây quay phim, chụp ảnh.
Chia sẻ
UBND tỉnh Bắc Ninh vừa quyết định bãi bỏ chủ trương đầu tư hai dự án khu đô thị tại địa bàn Bắc Giang cũ với tổng vốn dự kiến gần 1.000 tỷ đồng.
Chia sẻ
Áp lực dân số cơ học cùng với những "điểm nghẽn" về quỹ đất, quy trình thủ tục và khó khăn trong việc thu hút vốn xã hội hóa khiến TP.HCM khó giải quyết tình trạng thiếu lớp học.
Chia sẻ
Để chuẩn bị cho 2 trận đấu thuộc FIFA Days tháng 3, gồm trận giao hữu với ĐT Bangladesh và trận cuối vòng loại Asian Cup 2027 với ĐT Malaysia, HLV Kim Sang-sik đã triệu tập tới 8 cầu thủ thuộc biên chế CLB CAHN.
Chia sẻ
Dự án cầu Tứ Liên đang được đẩy nhanh tiến độ, kéo theo việc bố trí tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng. UBND phường Hồng Hà cho biết đã có 474 thửa đất tại xã Thư Lâm để sắp xếp chỗ ở mới, đồng thời yêu cầu di dời khỏi khu vực bờ sông Hồng nhằm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công.
Chia sẻ
Bộ Quốc phòng tiếp tục chú trọng tuyển chọn công dân có trình độ cao đẳng, đại học với các ngành nghề chuyên môn phù hợp. Việc nắm rõ danh mục ngành nghề ưu tiên không chỉ giúp công dân thực hiện tốt nghĩa vụ mà còn tạo cơ hội phát huy năng lực chuyên môn trong môi trường Quân đội.
Chia sẻ
Từ nỗi lo bị thương lái ép giá, nay cây măng mai ở xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai đã tìm được chỗ dựa vững chắc, một phần nhờ sự ra đời của Hợp tác xã (HTX) nông lâm sản Dương Phúc. HTX không chỉ giúp bà con tiêu thụ măng ổn định mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, đưa măng sạch vươn ra thị trường trong nước và xuất khẩu.
Chia sẻ
Những ngày cận kề bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, cử tri các xã biên giới và ngư dân ven biển tỉnh Đắk Lắk đang mong chờ ngày hội lớn, chủ động tìm hiểu thông tin ứng cử viên và sắp xếp công việc để thực hiện quyền công dân.
Chia sẻ
Gây án mạng sau khi nhậu; cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong kháng cáo; người phụ nữ có 2 tiền án bị truy tố vì chống phá Nhà nước... là những tin nóng 24 giờ qua.
Chia sẻ
Với con số may mắn hôm nay 11/3, số đỏ thuộc về con giáp tuổi Tý, Thìn với công việc tốt lành, tài lộc ổn định, vận xui nhất thuộc về tuổi Hợi.
Chia sẻ
Thống đốc vùng Aleksandr Bogomaz cho biết quân đội Ukraine đã nhắm mục tiêu vào thành phố Bryansk của Nga trong một cuộc tấn công "có chủ đích" nhằm vào thường dân. Theo ông Bogomaz, cuộc tấn công đã khiến 6 thường dân thiệt mạng và 37 người bị thương.
Chia sẻ
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran bác bỏ tuyên bố của Mỹ rằng chương trình tên lửa của họ đã bị phá hủy, đồng thời cho biết họ đang triển khai nhiều loại tên lửa hơn, với đầu đạn nặng hơn 1 tấn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết thứ Ba là ngày tấn công dữ dội nhất nhằm vào Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Chia sẻ
Sau khi cân nhắc chi từ 4.000 đến 5.000 đồng/lít xăng dầu từ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương - Bộ Tài chính quyết định điều chỉnh giá xăng dầu trong nước thời điểm 23 giờ 45 phút ngày 10 tháng 3 năm 2026.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
PV (Theo Báo Hà Nội Mới)
