Chủ nhật, ngày 10/05/2026 14:36 GMT+7

Dành nửa đời người hồi sinh giống chó săn mồi mang dị tướng: Lưng có xoáy, trèo rào như khỉ, bơi như rái cá

Lê Tiến - Phạm Hưng Chủ nhật, ngày 10/05/2026 14:36 GMT+7
Bán đầm tôm, thế chấp nhà cửa, từng nếm trải thất bại cay đắng khi cả đàn chó hàng trăm con chết dần chết mòn... Thế nhưng, bằng sự kiên trì bền bỉ suốt gần 30 năm, ông Lê Quốc Tuấn (Phú Quốc, tỉnh An Giang) đã vực dậy thành công và bảo tồn nguồn gen quý hiếm của chó xoáy Phú Quốc – giống chó săn được mệnh danh là "quốc khuyển" của Việt Nam.

Cơ duyên bắt đầu từ những năm sau 1992, trong những lần ra đảo công tác, ông Lê Quốc Tuấn (Tiểu khu 77, Dương Tơ, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) bị ấn tượng mạnh bởi giống chó xoáy tinh khôn bản địa đang đứng trước nguy cơ lai tạp, ít người chú ý bảo tồn. Đến những năm 1999 - 2000, ông quyết định bán 5ha đất nuôi tôm, cầm tiền ra đảo tìm mua đất với ước nguyện xây dựng khu bảo tồn. Chỉ trong 6 tháng, với chính sách chi "hoa hồng" hậu hĩnh cho người môi giới, ông đã gom được hơn 100 con chó xoáy thuần chủng, gắn liền với biệt danh Tuấn "chó".

Thế nhưng, hành trình "hồi sinh" giống chó quý không hề rải hoa hồng. Giai đoạn 2000 - 2003, đàn chó hàng trăm con nuôi tập trung bỗng nhiên ngã bệnh và chết dần không rõ nguyên do, chỉ còn thoi thóp sống sót vỏn vẹn chục con.

Không bỏ cuộc, ông Tuấn tiếp tục đánh liều thế chấp căn nhà lấy 100 triệu đồng để làm lại từ đầu. Ông lao vào nghiên cứu, tổ chức trồng các loại dược liệu tự nhiên để trị bệnh cho chó. "Mưu cao chẳng bằng chí dày", ông đã thành công trong việc nuôi dưỡng và nhân giống đàn chó xoáy trong điều kiện tập trung. Năm 2006, thương hiệu chó xoáy Phú Quốc do ông nghiên cứu được Cục Sở hữu trí tuệ chính thức công nhận.

Hiện nay, Trung tâm Bảo tồn chó xoáy Thanh Nga của ông Tuấn nằm trọn trong khuôn viên rộng gần 5ha tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. 
Nơi đây đang là "ngôi nhà" của hơn 400 chú chó xoáy thuần chủng, được bố trí vô cùng khoa học với đầy đủ các khu vực: sinh sản hoang dã, biểu diễn, điều trị dưỡng bệnh, nhà ăn và cả nghĩa trang riêng cho chó.
Khu bảo tồn của ông giờ đây không chỉ là nơi lưu giữ nguồn gen quý mà còn là điểm đến tham quan, nghiên cứu hấp dẫn của hàng vạn du khách và các chuyên gia quốc tế.
Nằm trong "Tứ đại danh khuyển" của Việt Nam, chó xoáy Phú Quốc được giới chuyên gia đánh giá là thông minh gấp 4 lần giống Becgie và sở hữu những đặc tính vô cùng độc đáo như: Xoáy lưng độc bản, bơi như rái cá, biết leo rào, đẻ con trong hang, đặc biệt bản năng săn mồi "đuổi cùng giết tận" và lòng trung thành tuyệt đối...
Suốt gần 30 năm miệt mài nghiên cứu, ông Lê Quốc Tuấn luôn tự hào khẳng định: "Cả thế giới chỉ có ba loại chó xoáy lưng (Thái Lan, Châu Phi và Việt Nam). Chó Phú Quốc là niềm tự hào, là tài sản vô giá của chúng ta". 
Điều đặc biệt là ông Tuấn nhớ mặt, gọi tên từng con và phân chia khu vực sống dựa trên chính năng khiếu của chúng.
Mỗi ngày, "vương quốc" chó Phú Quốc của ông Tuấn tiêu thụ hết 50kg gạo và 25kg cá. Nguồn thu từ bán vé tham quan (thời kỳ cao điểm đón 2.000 khách/tháng) và bán chó giống được dùng để duy trì hoạt động trại. Tuy nhiên, ông Tuấn luôn giữ nguyên tắc chỉ bán 30% chó giống, 70% còn lại giữ để tăng đàn.
Đến nay, sau gần 30 năm, tài sản lớn nhất của ông Tuấn không chỉ là thương hiệu "Chó xoáy Phú Quốc" được bảo hộ, mà còn là sự thay đổi trong nhận thức của cộng đồng. 
Từ con số hơn 20 quán thịt chó trên đảo, nay Phú Quốc chỉ còn thưa thớt một vài quán. Đó là minh chứng rõ nét nhất cho thấy, tình yêu và sự trân trọng dành cho loài "quốc khuyển" tinh khôn đã thực sự lan tỏa, đền đáp lại gần 30 năm "Nếm mật nằm gai" của người đàn ông kiên cường.
Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.