Danh sách xã, phường ở Bắc Ninh có thể sáp nhập xã phường tiếp, xã Tuấn Đạo (Bắc Giang cũ) chưa đạt tiêu chuẩn gì?

Sáp nhập xã phường năm 2025 kết thúc, điểm đáng chú ý, trong số ít nhất 23 xã, phường ở Bắc Ninh chưa đạt tiêu chuẩn theo điều 2 của Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV thì có 12 xã, phường thuộc danh sách xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên tối thiểu; có 11 xã, phường thuộc nhóm danh sách xã phường chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô dân số tối thiểu.

Xã Tuấn Đạo thuộc danh sách xã có quy mô dân số thấp ở tỉnh Bắc Ninh (địa phận huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang cũ), chưa đạt tiêu chuẩn theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Ngày 01/7/2025 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính của đất nước khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào vận hành.

Sau một năm triển khai thực hiện, với tinh thần chủ động, đoàn kết và quyết tâm cao, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninh đã từng bước khẳng định hiệu quả của mô hình mới, tạo nên những chuyển biến tích cực trên tất cả các lĩnh vực, góp phần xây dựng quê hương ngày càng đổi mới, phát triển.

Trong đợt sắp xếp đơn vị hành chính của tỉnh Bắc Ninh (sau khi hợp nhất với Bắc Giang), xã Tuấn Đạo là xã duy nhất của tỉnh được giữ nguyên và không thực hiện sắp xếp, sáp nhập do đặc thù địa bàn miền núi khó khăn và diện tích lớn.

Xã Tuấn Đạo là xã vùng cao nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Bắc Ninh (địa phận huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang cũ), cách trung tâm hành chính của tỉnh khoảng 85 km, có diện tích tự nhiên gần 98 km², là một trong những địa phương có diện tích lớn của tỉnh với nhiều tiềm năng nổi bật về phát triển nông - lâm nghiệp, kinh tế đồi rừng và du lịch sinh thái.

Toàn xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninh hiện có 1.658 hộ dân với 6.294 nhân khẩu sinh sống; có 17 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 38% dân số.

Một dấu mốc nổi bật trong năm qua là Đảng bộ xã đã tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Tuấn Đạo lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.

Đại hội đã xác định rõ phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và các giải pháp phát triển địa phương trong giai đoạn mới với quyết tâm xây dựng Tuấn Đạo phát triển toàn diện, bền vững.

Ngay sau đại hội, các nghị quyết đã nhanh chóng được cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch hành động và từng bước đi vào cuộc sống, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.

Xã Tuấn Đạo có nhiều lợi thế, tiềm năng để phát triển kinh tế, đặc biệt là diện tích rừng lớn, giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp hằng năm đạt hàng trăm tỷ đồng.

Với quyết tâm cải thiện đời sống Nhân dân, giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới, cấp ủy, chính quyền và đồng bào các dân tộc trên địa bàn xã thắt chặt đoàn kết, đưa Tuấn Đạo bứt phá trong năm 2026.

Thời gian qua, xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninh tập trung thực hiện một số công trình phục vụ dân sinh như cải tạo, sửa chữa mương phục vụ nước tưới cho cánh đồng gốc Côm, thôn Am Hà với tổng mức đầu tư 365 triệu đồng; duy tu, bảo dưỡng đường bê tông thôn Linh Phú trị giá hơn 1,1 tỷ đồng.

Hay việc địa phương cải tạo, nâng cấp đường bê tông thôn Đồng Tâm hơn 1,6 tỷ đồng; cải tạo, sửa chữa đường bê tông thôn Đồng Xuân đi thôn Đông Bảo Tuấn 2,4 tỷ đồng… đều có dấu ấn tự nguyện hiến đất của đồng bào các dân tộc.

Hiện trên địa bàn xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninh có 3 sản phẩm đạt OCOP 3 sao gồm: Mật ong, hương nến và miến dong; các sản phẩm này đều được đánh giá cao về chất lượng, góp phần khẳng định thương hiệu địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Địa phương cũng trồng quay vòng được 700 ha cây lấy gỗ; khai thác rừng trồng khoảng 607 ha, giá trị sản xuất lâm nghiệp, dịch vụ lâm nghiệp, lâm sản đạt gần 97 tỷ đồng…

Đến nay, hơn 4,15 nghìn ha rừng tự nhiên và hơn 4,31 nghìn ha rừng trồng trên địa bàn xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninh đã được giao khoán cụ thể cho các hộ gia đình, cá nhân.

Việc giao đất, giao rừng gắn với quyền lợi đã giúp độ che phủ rừng của xã đạt gần 72%.

Người dân không còn nhìn rừng như một nguồn tài nguyên để khai thác tận diệt, mà coi rừng là "báu vật", là lá chắn phòng chống thiên tai và là "kho dược liệu" để làm giàu.

Xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninhcó thể phải xây dựng phương án sáp nhập xã phường lần thứ 2 do chưa đạt tiêu chuẩn quy mô dân số

Xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninh sau sáp nhập xã phường 2025 có quy mô dân số 6.294 người, còn thiếu ít nhất gần 10.000 người đối với quy mô dân số của một xã khu vực đồng bằng, trung du, không thuộc diện là xã đặc thù.

Sáp nhập xã phường 2025 trên địa bàn 2 tỉnh Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh cũ cũng như trên địa bàn các tỉnh, thành phố khác trên cả nước được thực hiện và hoàn thành trước thời điểm thực hiện sáp nhập, hợp nhất các tỉnh, thành phố; thời điểm 34 tỉnh, thành phố mới đi vào hoạt động kể từ ngày 1/7/2025.

Đây là thời điểm chưa có Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, trong đó có đơn vị hành chính cấp xã.

Các tỉnh, thành phố tiến hành sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập xã phường theo Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại đơn vị hành chính do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành (sau đó được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 27/2022/UBTVQH15).

Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, trong đó có đơn vị hành chính cấp xã như sau:

Điều 2, Nghị quyết 112 quy định tiêu chuẩn của xã

1. Quy mô dân số:

a) Xã miền núi từ 5.000 người trở lên;

b) Xã ở hải đảo từ 2.500 người trở lên;

c) Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 16.000 người trở lên.

2. Diện tích tự nhiên:

a) Xã miền núi từ 100 km2 trở lên;

b) Xã ở hải đảo từ 15 km2 trở lên;

c) Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 30 km2 trở lên.

3. Có định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm của tỉnh, thành phố.

Điều 3. Tiêu chuẩn của đơn vị hành chính nông thôn có yếu tố đặc thù

1. Tỉnh, xã có 50% dân số là người dân tộc thiểu số ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; cứ thêm 10% dân số là người dân tộc thiểu số thì được giảm thêm 5% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

2. Xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển được xác nhận theo quyết định của cấp có thẩm quyền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại điểm c khoản 1 Điều 2 của Nghị quyết này; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

3. Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, mức tối thiểu của tiêu chuẩn diện tích tự nhiên của tỉnh bằng 50% mức quy định, của xã bằng 70% mức quy định; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

4. Đơn vị hành chính nông thôn có nhiều yếu tố đặc thù thì mỗi tiêu chuẩn chỉ được áp dụng mức giảm tương ứng với một yếu tố đặc thù quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này.

Danh sách 11 xã của tỉnh Bắc Ninh (gồm địa phận tỉnh Bắc Giang cũ) chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô dân số, có thể phải tiếp tục sáp nhập, sắp xếp, hợp nhất lần thứ 2

Lưu ý: Thông tin trên chỉ xét đến tiêu chí dân số và chưa xét đến yếu tố xã, phường đặc thù quy định tại Điều 3 và Điều 6 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 (tỉnh Bắc Ninh sau khi sáp nhập tỉnh Bắc Giang năm 2025 có nhiều xã thuộc địa bàn miền núi ở các huyện cũ như Sơn Động, Lục Ngạn...).

-Số liệu nêu trên được tham khảo tại nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh và Công văn 2896/BNV-CQĐP năm 2025.

-Danh sách 99 xã, phường của Tỉnh Bắc Ninh được quy định chi tiết tại Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15 và được sáp nhập từ tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Bắc Giang theo Nghị quyết 202/2025/QH15.

Sáp nhập xã phường chưa đạt tiêu chuẩn: Không tiến hành đồng loạt

Bộ Nội vụ khẳng định không sắp xếp đồng loạt 705 xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn về dân số, diện tích mà sẽ xem xét đặc điểm từng địa bàn, trong đó có các yếu tố đặc thù.

Tại hội nghị ngành nội vụ sáng 9/7, ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), cho biết cả nước hiện có 705 xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên hoặc quy mô dân số theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trong số này, 17 đơn vị chưa đạt cả hai tiêu chuẩn về diện tích và dân số, 529 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn diện tích và 159 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn dân số.

Tuy nhiên, nhiều xã, phường thuộc khu vực biên giới, vùng sâu, có địa hình phức tạp hoặc mang yếu tố đặc thù về lịch sử, truyền thống, văn hóa. Những đơn vị này có thể không tiếp tục được sắp xếp như các giai đoạn trước.

Với các xã, phường quy mô nhỏ, chưa đạt tiêu chuẩn về dân số hoặc diện tích và không thuộc trường hợp đặc thù, địa phương cần chủ động nghiên cứu phương án điều chỉnh để tăng quy mô.

Các tỉnh, thành cũng có thể đề xuất xây dựng đơn vị hành chính cấp xã với quy mô lớn hơn tiêu chuẩn hiện hành.

Ông Tuấn khẳng định đây không phải đợt sắp xếp đồng loạt 705 xã, phường chưa đạt chuẩn, mà từng trường hợp sẽ được xem xét căn cứ điều kiện, đặc điểm cụ thể của địa bàn.

"Đây là vấn đề lớn, ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ hệ thống chính trị ở địa phương, nhất là cấp xã. Vì vậy, Trung ương sẽ cân nhắc kỹ lưỡng trước khi có kết luận", ông nói.

Đầu tháng 7, tại hội nghị sơ kết một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm định hướng tiếp tục sắp xếp một số đơn vị hành chính cấp xã có quy mô nhỏ, chưa bảo đảm tiêu chuẩn.

Không phải xã, phường chưa đạt chuẩn đều phải sáp nhập

Có thể thấy, việc chưa đạt 1 tiêu chuẩn không đồng nghĩa với việc bắt buộc sáp nhập ngay. Nghị quyết 112 quy định các đơn vị hành chính được hình thành trước ngày 1/1/2026 không phải đánh giá lại theo các tiêu chuẩn tại Chương I của nghị quyết.

Ngoài ra, trong trường hợp cần đáp ứng yêu cầu đặc biệt về quản lý lãnh thổ, bảo vệ chủ quyền quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội hoặc tạo động lực liên kết với trung tâm kinh tế lớn, đơn vị hành chính vẫn có thể được thành lập, nhập, chia, điều chỉnh địa giới mà không áp dụng máy móc toàn bộ tiêu chuẩn thông thường.

Dù vậy, khi địa phương đề xuất sáp nhập, thành lập, chia, giải thể hoặc điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính, hồ sơ vẫn phải đi qua quy trình chặt chẽ.

Đề án phải có căn cứ pháp lý và sự cần thiết; lịch sử hình thành, hiện trạng địa giới, dân cư, hạ tầng; phương án sắp xếp; đánh giá tác động; định hướng phát triển sau sắp xếp; kết luận và kiến nghị.

Hồ sơ kèm theo phải có biểu tổng hợp tiêu chuẩn đơn vị hành chính, bản đồ hiện trạng, bản đồ phương án sắp xếp, số liệu được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Nghị quyết cũng yêu cầu có phim tài liệu dài từ 15 đến 20 phút giới thiệu vị trí, hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng và các nội dung liên quan đến khu vực đề nghị thành lập hoặc sáp nhập.

Sau khi địa phương hoàn thiện hồ sơ, Bộ Nội vụ chủ trì thẩm định trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Trường hợp cần thiết, cơ quan thẩm định có thể tổ chức khảo sát thực tế để đánh giá thêm điều kiện địa lý, dân cư, hạ tầng, truyền thống lịch sử, văn hóa và tác động đến tổ chức bộ máy.

Sau khâu thẩm định, đề án được Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

×