Đánh thuế tài sản số: Đưa dòng tiền 220 tỷ USD vào khuôn khổ?

Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn trong quản lý tài sản số khi Bộ Tài chính lấy ý kiến dự thảo chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa. Đề xuất đánh thuế 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng với nhà đầu tư cá nhân và 20% thuế thu nhập doanh nghiệp với tổ chức được xem là bước thử nghiệm quan trọng để đưa thị trường tài sản số vào khuôn khổ pháp lý.

Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam chính thức được thí điểm trong 5 năm, tính từ 9/2025. Việc chào bán, phát hành, giao dịch và thanh toán tài sản mã hóa được thực hiện bằng VND. Theo dữ liệu Chainalysis, dòng vốn liên quan đến tài sản mã hóa tại Việt Nam đạt khoảng 220 tỷ USD trong giai đoạn 7/2024 – 6/2025, cao hơn nhiều so với vốn FDI đăng ký cùng thời kỳ.

Đánh thuế tài sản số: Mảnh ghép còn thiếu trong quản lý kinh tế số

Ông Phan Đức Trung – Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA).

Ông Phan Đức Trung – Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho rằng vấn đề quan trọng không phải thuế cao hay thấp mà là tìm điểm cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Theo ông, mức thuế 0,1% phù hợp trong giai đoạn đầu vì giúp Nhà nước có công cụ quản lý, trong khi vẫn giữ động lực cho nhà đầu tư tham gia thị trường chính thức thay vì giao dịch ngoài hệ thống. Bởi nếu chính sách thuế quá cao, dòng vốn có thể chuyển sang các nền tảng quốc tế, khiến cơ quan quản lý khó kiểm soát rủi ro rửa tiền hoặc thất thu ngân sách.

Ông Trung cũng nhận định rằng chính sách thuế với tài sản số không chỉ đơn thuần là bài toán về tỷ lệ thu mà còn gắn với việc tạo lập một môi trường đầu tư cạnh tranh, minh bạch và hợp lý. Vì thế, cơ chế thuế trong lĩnh vực này cần tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh phù hợp, nhất là trong bối cảnh các sàn giao dịch tài sản số đang dần hình thành và đi vào vận hành.

Trong khi đó, luật sư Hoàng Việt (Đoàn luật sư TP.Hà Nội) nhấn mạnh, mức thuế 0,1% đối với giao dịch chuyển nhượng tài sản số không tạo áp lực quá lớn lên nhà đầu tư, nhưng vẫn đủ để thiết lập nguyên tắc quản lý và trách nhiệm nghĩa vụ thuế đối với một loại tài sản mới.

Khi đã có cơ chế thu thuế, tài sản mã hóa về bản chất được thừa nhận là một loại tài sản có giá trị kinh tế, từ đó làm nền tảng để xây dựng các quy định liên quan như bảo vệ nhà đầu tư, xử lý tranh chấp hay quản lý rủi ro tài chính.

Theo luật sư Việt, mức thuế tính trên doanh thu chuyển nhượng cũng giúp đơn giản hóa việc kê khai, giảm nguy cơ gian lận do khó xác định giá vốn trong các giao dịch crypto vốn có tính xuyên biên giới và biến động nhanh. Điều này đặc biệt phù hợp với giai đoạn thí điểm, khi hệ thống giám sát và dữ liệu thị trường chưa hoàn thiện.

Tuy nhiên luật sư Việt cũng lưu ý rằng chính sách thuế cần đi cùng với khung pháp lý tổng thể về định danh tài sản số, quản lý sàn giao dịch và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Nếu chỉ có thuế mà thiếu các quy định nền tảng khác, thị trường vẫn có thể tồn tại rủi ro và khó phát triển bền vững.

Có 17 triệu người Việt sở hữu tài sản tiền mã hóa.

Cũng chia sẻ về vấn đề này, chuyên gia tiền điện tử Trịnh Cảnh cho biết, điểm tích cực là chính sách giúp khuyến khích nhà đầu tư chuyển sang giao dịch trên các nền tảng được quản lý thay vì thị trường phi chính thức. Khi dòng tiền đi qua các sàn có kiểm soát, thị trường sẽ minh bạch hơn, giảm rủi ro lừa đảo và thao túng giá, vốn là vấn đề từng khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân thua lỗ.

Ông Cảnh cũng cho rằng thuế chỉ là một phần của hệ sinh thái quản lý. Điều quan trọng hơn là Việt Nam cần sớm hoàn thiện khung pháp lý về lưu ký tài sản số, chuẩn hóa hoạt động sàn giao dịch và quy định rõ trách nhiệm bảo vệ tài sản người dùng. Nếu làm tốt, Việt Nam có thể trở thành điểm đến mới của dòng vốn crypto trong khu vực, nhất là khi nhu cầu tài sản số tại Đông Nam Á vẫn đang tăng mạnh.

Trong bối cảnh dòng vốn crypto tại Việt Nam đã đạt quy mô hàng trăm tỷ USD mỗi năm, các chuyên gia đồng tình việc xây dựng khung thuế và pháp lý minh bạch được xem là điều kiện cần để thị trường phát triển bền vững. Điều này giúp vừa quản lý hiệu quả rủi ro tài chính mới, vừa tận dụng làn sóng tài sản số để thúc đẩy kinh tế số trong thập kỷ tới.

×