Dấu ấn nghị trường của 4 đại biểu Quốc hội tự ứng cử khóa XV, có 2 vị Giáo sư nổi tiếng

Ngày mai 15/3, cử tri cả nước sẽ đi bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, ngày hội lớn của dân tộc.

Nhìn lại nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, có 4 người tự ứng cử và trúng cử. Trong số đó, có những gương mặt đã quen thuộc với cử tri qua những kỳ họp Quốc hội như Giáo sư Nguyễn Anh Trí, Giáo sư Hoàng Văn Cường, Luật sư Trương Trọng Nghĩa và một nữ đại biểu là bà Khương Thị Mai. Sự hiện diện của các vị đại biểu mang đến cho nghị trường những góc nhìn đa chiều từ y tế, kinh tế, pháp quyền cho đến tiếng nói thực tiễn từ khối doanh nghiệp.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Anh Trí nguyên là Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương. Ông là một trong số ít những người tự ứng cử và trúng cử đại biểu Quốc hội trong 2 khóa liên tiếp tại TP.Hà Nội. Nhắc đến ông, cử tri nhớ ngay đến những phát biểu tâm huyết về vấn đề y tế và xã hội.

Trong những giai đoạn cam go của đất nước, ông từng đề nghị ra Nghị quyết khẩn cấp về phòng, chống đại dịch Covid-19. Ông liên tục cất tiếng nói bảo vệ người yếu thế khi kiến nghị Quốc hội sớm miễn viện phí cho bệnh nhân ung thư, bệnh nhân chạy thận.

Đặc biệt, ông là người khởi xướng và kiên trì theo đuổi việc đề nghị xây dựng dự án Luật Chuyển đổi giới tính để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho cộng đồng người chuyển giới.

Ngoài lĩnh vực y tế, ông còn có những phát biểu mạnh mẽ yêu cầu đánh giá toàn diện tác động của hệ thống các thủy điện nhỏ nhằm bảo vệ sự an toàn cho vùng hạ du.

Trên phương diện kinh tế vĩ mô, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, là một gương mặt tự ứng cử trúng cử khóa ĐBQH khóa XV tại TP Hà Nội (khóa XIV, ông được giới thiệu ứng cử và trúng cử).

Trên nghị trường, ông đóng vai trò là một chuyên gia kinh tế mang đến những góc nhìn đa chiều, sắc sảo. Dấu ấn của ông trải dài qua các phiên thảo luận về ngân sách, quy hoạch, quản lý đất đai. Điển hình là những đề xuất thẳng thắn yêu cầu phải trao cho TP.HCM một thể chế thực sự mới và vượt trội thay vì tiếp tục liệt kê các "ưu đãi nhỏ lẻ".

Trong quản lý hạ tầng, ông nêu bật quan điểm cần có cơ chế đặc thù khai thác quỹ đất hai bên đường vành đai để nhà nước thu hồi giá trị địa tô tăng thêm, tạo nguồn lực phát triển; vấn đề đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam; đồng thời luôn có những nhận định khách quan về nỗ lực kiểm soát nợ công của Chính phủ qua các nhiệm kỳ.

Vị Giáo sư này cũng có rất nhiều ý kiến tâm huyết trong xây dựng các chính sách liên quan đến ngành giáo dục như Luật Nhà giáo; Nghị quyết về các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035...

Luật sư Trương Trọng Nghĩa, Đoàn Luật sư TP.HCM cũng là gương mặt kỳ cựu trên nghị trường khi tham gia đại biểu Quốc hội 3 khóa liên tiếp, trong đó ở khóa XV ông tiếp tục trúng cử với tư cách người tự ứng cử.

Ông nổi tiếng với các phát ngôn thẳng thắn, tâm huyết về tư pháp, chủ quyền và phát triển kinh tế. Những phát biểu của ông thường mang tính phản biện cao, tập trung vào bảo vệ người dân, doanh nghiệp và lợi ích quốc gia, như: "Công lý không bao giờ được phép là đối tượng mua bán" hay cảnh báo về Luật đặc khu.

Cử tri từng ấn tượng mạnh với chất vấn quyết liệt của ông xoay quanh trách nhiệm của lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh trong sự cố môi trường Formosa hay lời cảnh báo sâu sắc về an ninh quốc gia liên quan đến thời hạn giao đất tại các đặc khu kinh tế.

Cuối năm 2025, khi thảo luận về vấn đề tiền lương, ông Nghĩa thẳng thắn cho rằng "không để cán bộ công chức thuộc tầng lớp nghèo trong xã hội".

Vị Luật sư không ứng cử đại biểu Quốc hội khoá XVI, vì vậy khi phát biểu trong kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khoá XV ông từng chia sẻ chân thành: “Trong 5 phút thật khó để nói hết những điều tâm huyết của mình, nhưng tôi sẽ cố gắng, vì đây là nhiệm kỳ cuối của tôi”.

Khác với 3 vị nam đại biểu đều là người tái cử, bà Khương Thị Mai trúng cử lần đầu tại Quốc hội khóa XV và cũng là nữ doanh nhân duy nhất tự ứng cử thành công.

Từng giữ chức vụ Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình), sau khi nghỉ hưu bà đảm nhận vai trò Giám đốc điều hành Công ty TNHH Nhôm NamSung Việt Nam. Bà quyết định tự ứng cử và trúng cử đại biểu Quốc hội tại chính quê hương Nam Định cũ.

Tại nghị trường, bà Mai đã góp nhiều tiếng nói về các vấn đề an sinh xã hội, nổi bật là những kiến nghị khi xây dựng Luật Nhà ở sửa đổi, yêu cầu luật hóa chính sách xây dựng nhà lưu trú, nhà ở xã hội để đảm bảo nơi an cư cho công nhân tại các khu công nghiệp.

Tiếp nối tinh thần dân chủ và sự thành công của các đại biểu tự ứng cử khóa trước, bước sang kỳ bầu cử Quốc hội khóa khóa XVI, danh sách chính thức sau hội nghị hiệp thương lần ba tiếp tục ghi nhận 5 gương mặt tự ứng cử.

Đáng chú ý, cả 5 ứng cử viên này phần lớn là các doanh nhân và người làm việc trong khu vực tư nhân.

Cụ thể, tại TP.HCM có hai người là ông Nguyễn Vinh Huy (Công chứng viên) và bà Nguyễn Ngọc Hương (Giám đốc doanh nghiệp xuất nhập khẩu); tại Vĩnh Long có ông Nguyễn Tấn Thụ (Giám đốc doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi); tại Cần Thơ có ông Nguyễn Thành Phúc (Giám đốc trung tâm dạy nghề) và tại An Giang có ông Nguyễn Mạnh Hùng (Phó Giám đốc doanh nghiệp).

Đến nay, các ứng cử viên này đã thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định, gồm nộp hồ sơ ứng cử, kê khai lý lịch, tài sản, thu nhập cá nhân và tham gia các bước lấy ý kiến nhận xét, tín nhiệm của cử tri nơi cư trú và nơi công tác.

Theo cơ quan có thẩm quyền, tại nơi sinh sống, cả 5 ứng cử viên đều nhận được sự tín nhiệm của cử tri nơi cư trú.

Việc liên tiếp có những cá nhân ưu tú tự ứng cử và nhận được sự tín nhiệm của cử tri không chỉ cho thấy sự cởi mở, minh bạch trong công tác bầu cử mà còn minh chứng cho niềm tin của nhân dân vào những người có thực tài, dám dấn thân.

Dù là các trí thức, luật sư hay những doanh nhân trưởng thành từ thực tiễn khu vực tư nhân, sự góp mặt của họ trên nghị trường đã và đang góp phần làm cho tiếng nói của cơ quan lập pháp cao nhất ngày càng đa dạng, sát thực tiễn, hòa chung với hơi thở và khát vọng phát triển của đất nước.

×