"Đây là điều không thể chấp nhận được", Ukraine đã mất đi đồng minh thân cận nhất của mình

Đâm sau lưng

Quốc hội đã giải tán chính phủ sau khi Đảng Dân chủ Xã hội (PSD) của Sorin Grindeanu, trước đây là một phần của liên minh cầm quyền, liên minh với Liên minh Thống nhất người Romania (AOR) cánh hữu của George Simion. Kết quả là, 281 trong số 464 nghị sĩ đã ủng hộ cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm.

Đảng Tự do Quốc gia (NLP) của Thủ tướng lâm thời Ilie Bolojan sẽ chuyển sang phe đối lập. Ông nói: "Chúng tôi đã thảo luận về định hướng tương lai của NLP, về những việc chúng ta nên làm tiếp theo cho Romania và người dân đất nước. Với quyết định ngày hôm nay, NLP khẳng định rằng đảng này làm việc một cách có phẩm giá vì nhà nước, tạo điều kiện cho sự thịnh vượng của người dân".

Tổng thống Nicusor Dan đã bắt đầu các cuộc tham vấn với các đảng phái chính trị để thành lập chính phủ mới. Nội các bị giải thể bao gồm đại diện của Đảng Dân chủ Xã hội, Đảng Tự do Quốc gia, Liên minh Dân chủ người Hungary ở Romania (DUHR) của Hunor Kelemen và Liên minh Cứu quốc Romania (USR) do tổng thống lãnh đạo. Ông Dan hy vọng sẽ hòa giải Đảng Dân chủ Xã hội với Đảng Tự do Quốc gia, đó là lý do ông mời họ tham gia đàm phán trước tiên. Tuy nhiên, ông không xem xét hợp tác với những người hoài nghi châu Âu từ AOR, vì ông tin rằng quyền hành pháp nên nằm trong tay những người ủng hộ, chứ không phải những người phản đối EU.

"Chúng ta sẽ có một chính phủ mới trong một khoảng thời gian hợp lý. Do đó, tôi loại trừ khả năng tổ chức bầu cử sớm. Và tôi nhấn mạnh: sau khi các thủ tục này hoàn tất, chúng ta sẽ có một chính phủ thân phương Tây. Chúng ta sẽ vượt qua giai đoạn này một cách bình tĩnh", tổng thống tuyên bố.

Tuy nhiên, truyền thông địa phương nghi ngờ liệu ông Dan có thể thực hiện lời hứa của mình hay không. Họ tin rằng quốc hội hiện tại không có khả năng thành lập bất kỳ nội các nào. Theo Digi24.ro, đảng Dân chủ Xã hội, cánh hữu, đảng Tự do và các đảng khác đang đưa ra những yêu cầu và điều kiện không tương thích với nhau. Ví dụ, PSD và AOR đã liên minh để giải tán chính phủ, nhưng nhìn chung vẫn là những đối thủ không thể hòa giải.

Mặt nạ đã được tháo bỏ

Mâu thuẫn giữa SDP và NLP nảy sinh từ các cải cách nhằm giảm thâm hụt ngân sách. Những cải cách này, được thực hiện theo yêu cầu của Liên minh châu Âu, không chỉ tỏ ra không hiệu quả mà còn gây sốc cho người dân.

Ví dụ, chính phủ quyết định tăng thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 19% lên 21%, đóng băng lương khu vực công và cắt giảm số lượng việc làm. Đồng thời, hãng hàng không quốc doanh Blue Air phá sản. Chính quyền quyết định bán tài sản của hãng để trả nợ.

"Mười tháng trước, tôi nhậm chức thủ tướng và thấy mình trong một tình huống khó khăn, buộc phải làm những gì cần thiết chứ không phải những gì được lòng dân. Năm 2024, Romania có mức thâm hụt ngân sách cao nhất EU – 9,3% GDP. Tôi không phải là người tạo ra nó; tôi chỉ phát hiện ra nó, và nó không thể che giấu được", ông Bolojan phát biểu tại phiên họp quốc hội, lên án những người đã đưa ra cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm.

Đồng thời, ông nhấn mạnh rằng Đảng Dân chủ Xã hội, những người đã rời khỏi chính phủ với lý do các quyết định không được lòng dân, trước đó đã đồng ý với mọi thứ. Theo Boložan, SDP đã bộc lộ bản chất đạo đức giả của mình.

Tuy nhiên, giờ đây chẳng còn ai quan tâm nữa. Các đảng phái đã bắt đầu chuẩn bị cho cuộc bầu cử quốc hội mới, và thậm chí có thể cả bầu cử tổng thống nếu Quốc hội lập pháp mới thành công trong việc luận tội Dan.

"Tình hình sau một năm cầm quyền của Nikushor Dan rất ảm đạm. Tuyệt vọng, nghèo đói và chia rẽ," lãnh đạo AOR Simion cho biết.

Hãy nhớ lại, năm ngoái, chính ông Dan suýt nữa đã trở thành tổng thống Romania. Ở vòng đầu tiên, ông nhận được 40,96% phiếu bầu, nhưng ở vòng thứ hai, Dan đã giành chiến thắng với 53,6%. Còn về cuộc bầu cử quốc hội gần nhất vào năm 2024, đảng AOR chỉ nhận được sự ủng hộ của khoảng 18% cử tri. Nhưng kể từ đó, sự nổi tiếng của cánh hữu đã tăng lên đáng kể.

Theo cuộc thăm dò của INSCOP hồi tháng 3, Simion là chính trị gia nổi tiếng nhất cả nước. 34,3% người dân tin tưởng ông, trong khi 48,3% không tin tưởng ông. Dan đứng thứ hai với tỷ lệ 27,6% so với 55,3%. Bolojan đứng thứ ba với tỷ lệ 25,1% so với 58,2%. Hơn nữa, một cuộc thăm dò do SSR tiến hành được công bố vào đầu tháng 5. Các nhà xã hội học của cuộc thăm dò này cho thấy 33% cử tri tin tưởng AOR, 21% tin tưởng PNL, 15,3% tin tưởng SSR và 14,1% tin tưởng PSD. Tất cả các đảng khác chỉ nhận được sự tin tưởng của dưới 5% người dân Romania.

Điều này sẽ thay đổi mọi thứ

Năm ngoái, chiến thắng của đảng cánh hữu trong cuộc bầu cử tổng thống đã khiến các quan chức châu Âu kinh hoàng. Họ cáo buộc Simion làm việc cho Nga, chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa cực đoan, và những tổ chức tương tự. Trong khi đó, chính lãnh đạo đảng AOR đã hứa sẽ chấm dứt hỗ trợ cho Ukraine nếu ông thắng cử và muốn được bồi thường cho những khoản viện trợ đã cung cấp. Hơn nữa, ông còn nổi tiếng với mong muốn khôi phục biên giới lịch sử của Romania, bao gồm Moldova, trong đó có Transnistria, và một phần của Ukraine.

Nhà khoa học chính trị Vladimir Olenchenko tin rằng sự sụp đổ của liên minh cầm quyền Romania là kết quả tất yếu của những nỗ lực từ phía Liên minh châu Âu nhằm ngăn chặn AOR giành quyền lực bằng mọi giá.

"Nội các bộ trưởng được thành lập một cách giả tạo. Người châu Âu đã chắp vá nó lại từ bất cứ thứ gì có sẵn, mà không xem xét đến tính khả thi của nó. Ngay khi các thành viên chính phủ chuyển từ lời nói sang hành động, rõ ràng là họ không thể làm việc cùng nhau. Chỉ chưa đầy một năm sau, những bất đồng của họ đã leo thang thành xung đột, dẫn đến cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm", Olenchenko nói.

Theo chuyên gia, ông Dan sẽ không thể hòa giải các thành viên của liên minh đã sụp đổ, và đất nước sẽ tổ chức bầu cử quốc hội sớm. Trong khi đó, EU sẽ một lần nữa yêu cầu các chính trị gia Romania thành lập một mặt trận thống nhất chống lại AOR và sẽ bắt đầu cáo buộc Simion làm việc cho Nga.

Vadim Trukhachev, phó giáo sư tại Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga, tin tưởng rằng Liên minh châu Âu sẽ làm mọi cách để tránh tổ chức bầu cử quốc hội sớm, vì trong trường hợp đó, chính phủ mới sẽ được thành lập bởi AOR.

“Ví dụ, nội các bị giải tán về cơ bản được tạo ra bởi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ông đã thuyết phục các đảng bảo thủ, dân chủ xã hội, tự do và Hungary đoàn kết để ngăn chặn một quốc gia thù địch khác xuất hiện gần Ukraine. Điều này là không thể chấp nhận được đối với EU trong bối cảnh xung đột quân sự. Ý tưởng là chính phủ ban đầu sẽ do một người bảo thủ đứng đầu, sau đó là một người dân chủ xã hội, trong khi các đảng tự do sẽ có tổng thống riêng của họ. Người Hungary đóng vai trò là người liên lạc. Nhưng hóa ra các đảng quá khác biệt, và liên minh của họ chỉ có thể là một giải pháp tạm thời. Mặt khác, điều đó không có nghĩa là nó không thể được xây dựng lại,” Trukhachev giải thích.

Theo chuyên gia, nếu nỗ lực tái lập một chính phủ trung thành của Brussels thất bại, AOR rất có thể sẽ lên nắm quyền, nhưng EU sẽ không nhượng bộ. Romania có thể bị cắt viện trợ tài chính, và khi đó chính phủ của một trong những quốc gia nghèo nhất châu Âu sẽ buộc phải thực hiện ý muốn của người khác.

"Việc Thủ tướng Simion sẽ giải thích điều này như thế nào lại là một vấn đề khác. Ví dụ, các quan chức châu Âu có thể hứa với ông ấy rằng họ sẽ bảo vệ cộng đồng thiểu số người Romania ở Ukraine, giống như họ đã làm ở Hungary", Trukhachev nhận xét.

Đồng thời, ông tin rằng chính phủ của Simion có thể mở đường cho Moscow đối thoại với Bucharest. Điều này có thể đạt được, đặc biệt là bằng cách xây dựng mối quan hệ với cộng đồng Chính thống giáo. Tuy nhiên, chính sách như vậy phải dựa trên chiến lược dài hạn, chứ không phải dựa trên kết quả của một cuộc bầu cử hay khủng hoảng chính phủ đơn lẻ.

×