“Đệ nhất công thần” diệt Thái Bình Thiên Quốc: Lập đại công, nửa tháng sau chết một cách đáng xấu hổ

“Đệ nhất công thần” diệt Thái Bình Thiên Quốc: Lập đại công, nửa tháng sau chết một cách đáng xấu hổ

Vào cuối triều Thanh, khi phong trào Thái Bình Thiên Quốc bùng nổ và càn quét khắp Trung Hoa, triều đình đứng trước nguy cơ sụp đổ. Trong bối cảnh ấy, Tăng Quốc Phiên đã xây dựng tại quê nhà Hồ Nam một đội quân địa phương nổi tiếng mang tên Tương quân. Sau nhiều năm chinh chiến đẫm máu, lực lượng này cuối cùng đã tiêu diệt được Thái Bình Thiên Quốc, giúp triều Thanh kéo dài thêm hơn nửa thế kỷ.

Trong dân gian khi đó từng lưu truyền câu nói:

“Tăng Quốc Phiên dựa vào Tăng Quốc Thuyên, còn Tăng Quốc Thuyên dựa vào Lý Thần Điển”.

Tăng Quốc Thuyên là em trai thứ chín của Tăng Quốc Phiên, nổi tiếng có tài cầm quân. Còn Lý Thần Điển chính là một trong những mãnh tướng xuất sắc nhất dưới quyền Tăng Quốc Thuyên, thường xuyên đảm nhiệm vai trò tiên phong trong những trận công thành ác liệt và lập được vô số chiến công.

Lý Thần Điển là người Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, sinh năm 1838. Năm 18 tuổi, ông gia nhập Tương quân. Từ những ngày đầu, ông đã nổi tiếng gan dạ, thường là người đầu tiên lao lên tuyến đầu mỗi khi giao chiến. Ông giữ chức chỉ huy doanh quân mang tên “Cát Tự Doanh”, một đơn vị tinh nhuệ của Tương quân.

Trong một trận đánh, Tăng Quốc Thuyên bị thương ngã ngựa giữa vòng vây địch quân. Chính Lý Thần Điển đã phi ngựa xông vào cứu chủ tướng, giúp ông thoát chết trong gang tấc.

Khi Tương quân tiến công thành An Khánh, danh tướng Thái Bình Thiên Quốc là Anh vương Trần Ngọc Thành cùng Phụ vương Dương Phụ Thanh đã huy động hàng vạn quân bao vây nhiều lớp. Trận chiến kéo dài từ sáng sớm đến tận giữa trưa mà vẫn chưa phân thắng bại.

Thấy tình thế nguy cấp, Lý Thần Điển cưỡi ngựa lao lên phía trước, hô lớn:

“Tình thế đã đến lúc quyết định thành bại, thắng thua chỉ trong trận này!”

Lời hiệu triệu ấy khiến sĩ khí quân Tương bùng lên dữ dội. Các tướng sĩ liều chết xung phong, cuối cùng phá được thành An Khánh. Với chiến công đặc biệt xuất sắc, Lý Thần Điển được thăng chức Tham tướng và được ban danh hiệu “Cương Dũng Ba Đồ Lỗ”, tức “dũng sĩ cương mãnh”.

Năm 1862, Tăng Quốc Thuyên bắt đầu chiến dịch bao vây Thiên Kinh (Nam Kinh ngày nay), thủ đô của Thái Bình Thiên Quốc.

Thế nhưng sau hơn hai năm công kích liên tục, quân Thanh vẫn chưa thể phá được thành. Quân Tương dần mệt mỏi, sĩ khí ngày càng suy giảm.

Trong lúc ấy, Lý Thần Điển đưa ra một kế hoạch táo bạo:

“Quân ta đã chiến đấu quá lâu. Nếu không sớm phá thành, e rằng sẽ sinh biến. Xin đào thêm địa đạo tại khu Long Bối Tử”.

Tăng Quốc Thuyên nhận thấy đây là phương án khả thi nên lập tức phê chuẩn.

Sau đó, Lý Thần Điển cùng phó tướng Ngô Tông Quốc dẫn quân đào địa đạo ngày đêm dưới chân thành gần khu vực Thái Bình Môn. Đến ngày 15 tháng 7 năm 1864, công trình hoàn tất. Một lượng lớn thuốc nổ được chôn dưới lòng đất.

Lý Thần Điển cùng chín tướng lĩnh khác còn lập quân lệnh trạng, thề sống chết phải phá được thành.

Ngày hôm sau, quân Thanh cho kích nổ địa đạo.

Một tiếng nổ long trời lở đất vang lên.

Hơn hai mươi trượng tường thành bị đánh sập.

Lý Thần Điển dẫn đầu đoàn quân xung kích, lao qua lỗ hổng đầu tiên, mở đường cho đại quân tràn vào Thiên Kinh.

Những trận chiến đường phố đẫm máu sau đó kéo dài nhiều ngày. Đến ngày 21 tháng 7, phần lớn lực lượng Thái Bình Thiên Quốc trong thành đã bị tiêu diệt.

Sau 14 năm tồn tại và từng làm rung chuyển 18 tỉnh của Trung Quốc, Thái Bình Thiên Quốc chính thức sụp đổ.

Luận công ban thưởng sau chiến thắng, Lý Thần Điển được xem là đệ nhất công thần trong trận hạ Thiên Kinh.

Ông được phong Nhất đẳng Tử tước, ban Hoàng mã quái, cùng Song nhãn hoa linh, những vinh dự cực kỳ cao quý dưới triều Thanh.

Thế nhưng điều khiến người đời ngỡ ngàng là chỉ chưa đầy nửa tháng sau khi lập đại công, vị danh tướng trẻ tuổi này lại bất ngờ qua đời.

Khi ấy ông mới 27 tuổi.

Trong chính sử, nguyên nhân cái chết được ghi lại vô cùng ngắn gọn:

“Thần Điển đột nhiên phát bệnh. Do ỷ vào sức khỏe cường tráng nên không chịu nghỉ ngơi. Không lâu sau mất trong quân doanh, hưởng dương 27 tuổi”.

Theo cách giải thích chính thức, nhiều năm chinh chiến liên miên khiến cơ thể ông suy kiệt. Sau chiến thắng Thiên Kinh, bệnh tật bất ngờ bộc phát và cướp đi mạng sống của vị tướng trẻ.

Tuy nhiên, trong nội bộ Tương quân lại xuất hiện những lời đồn đại hoàn toàn khác.

Một số ghi chép dã sử và nghiên cứu của các học giả đời sau cho rằng cái chết của Lý Thần Điển không hẳn vì bệnh tật, mà có liên quan đến việc phóng túng quá độ sau khi chiếm được Thiên Kinh.

Từ lâu, vùng Giang Nam vốn nổi tiếng với những mỹ nhân xinh đẹp.

Ngay trong thời gian công thành, Lý Thần Điển từng sử dụng khẩu hiệu:

“Giết sạch yêu nam, bắt hết mỹ nữ”.

Khẩu hiệu ấy vừa mang màu sắc tuyên truyền chiến tranh, vừa phản ánh tâm lý của không ít binh sĩ thời bấy giờ.

Sau khi Thiên Kinh thất thủ, Tăng Quốc Thuyên cho phép quân sĩ cướp bóc trong vòng bảy ngày.

Kết quả là trong thành diễn ra những cảnh tượng hỗn loạn và bi thảm.

Theo nhiều giai thoại dân gian, Lý Thần Điển đã tìm được hàng chục cung nữ từng phục vụ trong Thiên Vương phủ của Hồng Tú Toàn.

Các câu chuyện dã sử kể rằng ông đắm chìm trong tửu sắc ngày đêm, hoàn toàn buông lỏng bản thân sau chiến thắng.

Thậm chí có lời đồn cho rằng để duy trì sức lực, ông còn liên tục sử dụng các loại thuốc cường dương. Việc hưởng lạc quá độ khiến cơ thể vốn đã kiệt quệ sau nhiều năm chinh chiến nhanh chóng suy sụp.

Một giai thoại khác còn kể rằng có lần Tăng Quốc Thuyên đi ngang qua doanh trại của Lý Thần Điển và tiện ghé vào thăm.

Khi bước vào, ông nhìn thấy vị công thần này đang nằm ngủ trong tình trạng không mảnh vải che thân, xung quanh là nhiều mỹ nữ ăn mặc hở hang.

Tăng Quốc Thuyên ban đầu vô cùng tức giận.

Tuy nhiên, nghĩ đến việc Lý Thần Điển vừa là người đầu tiên xông vào Thiên Kinh, vừa là công thần số một của chiến dịch, ông cuối cùng đành lặng lẽ rời đi mà không trách phạt.

Dĩ nhiên, những câu chuyện trên chủ yếu xuất hiện trong dã sử và truyền thuyết dân gian. Chúng không có đủ chứng cứ để khẳng định là sự thật lịch sử.

Tác phẩm “Trung Hưng Tướng Soái Biệt Truyện” lại đưa ra cách giải thích khác. Sách viết:

“Ban đêm lao lực quá mức, hôm sau phát sốt. Lại không chú ý điều dưỡng nên qua đời”.

Nói cách khác, nguyên nhân cái chết có thể xuất phát từ việc làm việc và chiến đấu quá sức trong thời gian dài, cộng thêm thời tiết nóng bức và tình trạng sức khỏe suy giảm nghiêm trọng.

Dẫu vậy, những lời đồn về việc tửu sắc quá độ vẫn luôn bám theo tên tuổi của Lý Thần Điển suốt nhiều thế hệ.

Có ý kiến cho rằng Tăng Quốc Phiên vì muốn bảo vệ danh tiếng của Tương quân nên đã cố tình báo cáo lên triều đình rằng ông qua đời vì bệnh.

Dù nguyên nhân thực sự là gì, triều Thanh vẫn dành cho ông sự tưởng thưởng hết sức trọng hậu.

Ngoài tước vị Nhất đẳng Tử tước, triều đình còn ban Hoàng mã quái, Song nhãn hoa linh và cho xây đền thờ tại nhiều nơi như Cát An, An Khánh và Giang Ninh để tưởng niệm công lao của ông.

Nhìn lại cuộc đời Lý Thần Điển, không ai có thể phủ nhận ông là một mãnh tướng hiếm có, người đã góp công lớn nhất trong việc phá vỡ cánh cổng cuối cùng của Thái Bình Thiên Quốc.

Thế nhưng số phận của ông cũng trở thành đề tài khiến hậu thế tiếc nuối.

Từ một chàng trai 18 tuổi gia nhập quân ngũ, trở thành vị tướng trẻ tuổi nhất lập đại công trong cuộc chiến quyết định vận mệnh triều Thanh, rồi đột ngột qua đời ngay khi vinh quang vừa đạt đến đỉnh cao.

Nếu những lời đồn trong dân gian là thật, thì đó cũng là một bài học quen thuộc của lịch sử: biết bao anh hùng hào kiệt từng vượt qua muôn vàn chiến trận, nhưng cuối cùng lại không vượt qua được cám dỗ của chính bản thân mình.

Bởi như người xưa vẫn nói:

“Anh hùng khó qua ải mỹ nhân”.

Và câu chuyện của Lý Thần Điển, dù thực hư thế nào, vẫn là một trong những giai thoại gây tranh cãi nhất xoay quanh ngày tàn của Thái Bình Thiên Quốc.

×