Đề xuất hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử

Dự kiến áp dụng quy định mới từ 1/1/2026

Bộ Tài mới đây đã có văn bản gửi các Bộ, cơ quan ngang Bộ; cơ quan thuộc Chính phủ; Ủy ban TW MTTQ Việt Nam; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đề nghị góp ý dự thảo Nghị định quy định việc kê khai, tính thuế và khấu trừ thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chuyển đổi phương pháp khoán thuế từ ngày 1/1/2026 theo thủ tục rút gọn (Dự thảo Nghị định).

Ý kiến được đề nghị gửi về Cục Thuế, Bộ Tài chính để tổng hợp, hoàn thiện trước ngày 9/12/2025. Dự kiến Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định để triển khai áp dụng từ ngày 1/1/2026 theo quy định tại Luật Quản lý thuế.

Một trong những điểm đáng chú ý tại Dự thảo Nghị định là quy định về đối tượng bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử.

Cụ thể, tại Điều 3 Dự thảo Nghị định quy định bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu hằng năm dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Tuy nhiên, trường hợp đáp ứng điều kiện về cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử, cơ quan thuế khuyến khích và hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đăng ký sử dụng. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện từ thì thực hiện khai và nộp thuế trước khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh giao dịch bán hàng hóa, cung cập dịch vụ.

Tại Điều 4, với nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN sẽ áp dụng chính sách ưu tiên đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho nhóm kinh doanh nhỏ, siêu nhỏ.

Cụ thể, thực hiện kê khai doanh thu 1 lần/năm, chậm nhất là ngày 31/1 năm sau. Việc kê khai doanh thu nhằm xác định đúng đối tượng thuộc diện không chịu thuế GTGT và không chịu thuế TNCN. Cơ quan thuế thực hiện rà soát cơ sở dữ liệu của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh của năm 2025 để hướng dẫn để áp dụng từ ngày 1/1/2026 với hộ, cá nhân kinh doanh trong năm 2025 có doanh thu thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, phải nộp thuế TNCN. Áp dụng bao gồm cho cả trường hợp nộp thuế theo phương pháp khoán và phương pháp kê khai.

Còn với hộ, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN thì thực hiện khai doanh thu của năm 2026 chậm nhất là ngày 31/1/2027, áp dụng với cả hai phương pháp khoán và kê khai.

Tăng sức ép với cơ quan thuế do dư địa quản lý lớn

Bộ Tài chính cho hay, căn cứ tình hình thực tiễn công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cho thấy có sự phân hóa rõ rệt về quy mô doanh thu, phương thức kinh doanh và mức độ rủi ro thuế. Đặc biệt trong bối cảnh ngành thuế đã và đang triển khai chuyển đổi số toàn diện, áp dụng rộng rãi hóa đơn điện tử, khai thuế điện tử, Etax mobile, kết nối dữ liệu liên ngành, ứng dụng quản lý rủi ro và phân tích dữ liệu lớn.

Trong những năm qua, đặc biệt từ năm 2023 đến nay, công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tổng số hộ kinh doanh trên toàn quốc tính đến cuối năm 2024 là khoảng 3,6 triệu hộ, trong đó có 2,2 triệu hộ đang hoạt động ổn định và 1,3 triệu hộ có doanh thu trên ngưỡng chịu thuế, chiếm 59% tổng số hộ kinh doanh.

Thu từ khu vực hộ kinh doanh năm 2024 đạt 25.953 tỷ đồng (tăng 20% so với năm 2023); 6 tháng đầu năm 2025 đạt 17.100 tỷ đồng, bằng 131% cùng kỳ năm trước, cho thấy tiềm năng và dư địa quản lý lớn.

Công tác phối hợp liên ngành giữa ngành Thuế với Bộ Công an, UBND các tỉnh, thành phố, các hiệp hội và tổ chức nghề nghiệp được tăng cường, qua đó đã bổ sung vào diện quản lý thuế hơn 254.000 hộ kinh doanh, truy thu và xử lý vi phạm với số thuế tăng thu hơn 1.783 tỷ đồng.

Cùng với đó, chuyển đổi số được đầy mạnh, có 98% hộ kinh doanh kê khai thuế điện tử; hơn 110.000 hộ sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, trong đó có trên 20.000 hộ khoán tự nguyện tham gia. 6 tháng đầu năm 2025 đã có 13.699 hộ khoán chuyển sang nộp thuế theo phương pháp kê khai và 1.474 hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Những con số này cho thấy nhận thức và khả năng tuân thủ pháp luật của hộ kinh doanh ngày càng được cải thiện, tạo nền tảng thuận lợi để xây dựng và ban hành Nghị định riêng về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, phù hợp với thực tiễn, hướng tới công bằng, minh bạch và hiện đại hóa quản lý thuế.

Đánh giá về tác động của Nghị định, Bộ Tài chính cho rằng hộ kinh doanh tự kê khai thuế giúp cơ quan thuế kiểm soát chính xác doanh thu thực tế, hạn chế thất thu thuế. Bên cạnh đó là góp phần bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh, tránh hiện tượng hộ kinh doanh quy mô lớn được ưu đãi hơn doanh nghiệp nhỏ đang chịu nhiều nghĩa vụ hon.

Tuy nhiên, về thủ tục hành chính việc này cũng sẽ làm tăng chi phí tuân thủ đối với hộ kinh doanh phải thuê kế toán, lưu giữ chứng từ, khai thuế định kỳ (năm 2 lần, năm 4 lần và khai quyết toán thuế TNCN). Cùng đó, số hộ kinh doanh chuyển sang chế độ kê khai sẽ làm tăng khối lượng công việc, từ đó gây ra nguy cơ quá tải cho cơ quan thuế.

×