Đề xuất làn vượt xe trên cao tốc: Kinh nghiệm quốc tế cho thấy điều gì?

Đề xuất làn sát dải phân cách giữa thành làn vượt xe

Cục Cảnh sát giao thông (CSGT), Bộ Công an đã cho biết đã thống nhất với Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng) về các giải pháp quy hoạch hạ tầng giao thông, thiết kế công trình và tổ chức giao thông nhằm nâng cao an toàn, hiệu quả khai thác trên các tuyến đường bộ.

Cụ thể, Cục CSGT đề xuất nghiên cứu bố trí làn sát dải phân cách giữa thành làn vượt xe.

Theo phương án này, phương tiện chỉ được chuyển sang làn này khi cần vượt xe phía trước đang chạy chậm hơn (nhưng không dưới tốc độ tối thiểu).

Sau khi vượt xong, tài xế bắt buộc phải chuyển về làn bên phải và tuân thủ đầy đủ quy định về chuyển làn, phương tiện không được chạy liên tục trên làn vượt.

Đề xuất trên đang nhận được nhiều ý kiến băn khoăn từ dư luận.

Trao đổi với PV Dân Việt, TS. Trần Hữu Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông (Bộ Xây dựng), cho biết nhiều người đặt câu hỏi liệu quy định này có thể áp dụng đối với hệ thống cao tốc 2 làn xe, vốn vẫn chiếm tỷ lệ lớn ở nước ta hiện nay.

Đánh giá về đề xuất của Cục CSGT, TS. Trần Hữu Minh khẳng định: "Hoàn toàn có thể áp dụng".

Theo đó, làn bên phải dành cho các phương tiện lưu thông bình thường, và làn trái chỉ dùng để vượt, vượt xong lại quay trở lại làn phải. Tất nhiên, khi chuyển làn phải tuân thủ đầy đủ các quy tắc như quan sát, bật tín hiệu, kiểm tra gương và chỉ chuyển làn khi bảo đảm an toàn; tuyệt đối không cắt đầu phương tiện khác.

Có nhiều ý kiến lo ngại rằng quy định này sẽ làm lãng phí một làn xe, dẫn đến ùn tắc, TS. Trần Hữu Minh nhấn mạnh: "Hoàn toàn không lãng phí".

Lý giải về quan điểm trên, TS. Trần Hữu Minh chia sẻ, bản chất của cao tốc 2 làn là thiết kế cho mức lưu lượng giao thông chưa quá lớn. Nếu xảy ra ùn tắc kéo dài, đó là tín hiệu hạ tầng đã mãn tải và cần nâng cấp lên 4 làn xe tiêu chuẩn.

Ngược lại, sự lãng phí và nguy hiểm lớn nhất hiện nay là tình trạng xe đi chậm nhưng lại "ôm" sát làn trái. Khi đó, làn vượt bị vô hiệu hóa, buộc các phương tiện khác phải lạng lách, vượt về bên phải.

"Việc này phá vỡ dòng chảy giao thông, tạo ra các xung đột về tốc độ và là nguyên nhân gây ra các vụ tai nạn thảm khốc liên hoàn trên cao tốc", TS. Trần Hữu Minh cho hay.

Theo TS. Trần Hữu Minh, đề xuất của Cục CSGT thực chất chỉ là việc đưa trật tự giao thông về đúng nguyên lý cơ bản nhất: Đi chậm phải về bên phải. Đó là điều rất đúng đắn và cần thiết.

TS. Trần Hữu Minh tin tưởng rằng, nếu chúng ta áp dụng nghiêm quy tắc này và có hệ thống camera đo lường, tốc độ lưu thông trung bình trên các tuyến cao tốc sẽ được cải thiện rõ rệt, và quan trọng nhất: Sinh mạng của người tham gia giao thông sẽ được bảo vệ tốt hơn rất nhiều.

Kinh nghiệm quốc tế đã chứng minh

Nhấn mạnh về việc phân làn vượt xe, TS. Trần Hữu Minh cho biết: "Đây là một đề xuất rất thực tiễn, cấp thiết và chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả cao trong việc tổ chức lại giao thông hiện nay".

Đối chiếu với thông lệ quốc tế, quy tắc giao thông này đã được áp dụng từ lâu và mang tính bắt buộc tại hàng loạt quốc gia như Anh, Đức, Pháp, Mỹ, Canada, hay Ý... đều quy định rõ: Làn sát dải phân cách là làn dành riêng cho việc vượt xe.

Kinh nghiệm quốc tế đã chứng minh quy tắc này mang lại tác động kép, theo ông Minh.

Về mặt năng lực thông hành: Nghiên cứu tại Mỹ và nhiều nước châu Âu, khi các xe tuân thủ "chỉ dùng làn trái để vượt", hiện tượng "nút thắt cổ chai di động" (do hai xe chạy song song cùng tốc độ) bị triệt tiêu, hiện tượng liên tục đan xen chuyển làn cũng giảm, tất cả các yếu tố này giúp công suất khai thác của cao tốc tăng lên đáng kể.

Về mặt an toàn: Tỷ lệ tai nạn do lạng lách, chuyển làn đột ngột giảm từ 10 - 20% theo thống kê từ các cơ quan an toàn giao thông quốc tế, từ đó giúp kéo giảm tai nạn giao thông trên cao tốc.

Cụ thể, trên đường cao tốc một chiều có 3 làn xe + 1 làn khẩn cấp, họ phân luồng rất rõ: Làn ngoài cùng bên phải (sát làn khẩn cấp) dành cho xe tải, xe khách đi ở tốc độ thấp, thường quy định rõ luôn chậm hơn tốc độ giới hạn trên đường của xe con từ 20 đến 40 km/h (Ví dụ: Xe con 120 thì xe khách xe tải tối đa chỉ 80 - 90). Các xe con muốn đi chậm cũng phải đi vào làn này.

Làn ở giữa dành cho xe con lưu thông bình thường. Và làn trong cùng bên trái (sát dải phân cách) chỉ dành cho vượt xe. Khi vượt xong, phương tiện bắt buộc phải trở lại làn giữa để nhường không gian an toàn.

×