Đề xuất linh hoạt chuyển đổi nhà ở xã hội và nhà ở thương mại tại TP.HCM: Người dân thêm cơ hội an cư

Thêm dư địa điều tiết nguồn cung nhà ở

Áp lực về nhà ở tại TP.HCM vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi nhu cầu an cư của người dân ngày càng lớn, trong khi nguồn cung, đặc biệt là phân khúc nhà ở xã hội, chưa đáp ứng được kỳ vọng. Trước thực tế đó, việc Chính phủ đề xuất trao cho TP.HCM cơ chế linh hoạt chuyển đổi giữa nhà ở xã hội, nhà ở thương mại và nhà tái định cư được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài, đồng thời tạo thêm cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân.

Thay vì áp dụng cứng nhắc từng loại hình nhà ở theo quy hoạch ban đầu, TP.HCM có thể sớm được trao quyền linh hoạt điều chỉnh công năng các dự án để phù hợp với diễn biến thực tế của thị trường.

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong dự án Luật Phát triển đô thị vừa được Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 28/7. Theo đề xuất, TP.HCM sẽ được quyết định chuyển đổi qua lại giữa nhà ở xã hội, nhà ở thương mại và nhà tái định cư, đồng thời được giao hoặc cho thuê đất để phát triển nhà ở xã hội theo quy hoạch mà không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư như hiện nay.

Đề xuất này được đánh giá là bước đi nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài trong quá trình phát triển đô thị, khi nhiều dự án nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ hay di dời nhà trên và ven kênh rạch vẫn chậm tiến độ vì thiếu cơ chế phù hợp.

Thị trường bất động sản TP.HCM nhiều năm qua ghi nhận nghịch lý khi nhu cầu về nhà ở giá phù hợp luôn rất lớn nhưng không ít quỹ nhà tái định cư hoặc một số dự án lại chưa khai thác hết công suất.

Theo giới chuyên gia, việc cho phép linh hoạt chuyển đổi công năng giữa các loại hình nhà ở sẽ giúp thành phố sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực đất đai và tài sản công, đồng thời hạn chế tình trạng dự án "đóng băng" chỉ vì không còn phù hợp với nhu cầu thực tế.

Nếu được Quốc hội thông qua, TP.HCM cũng sẽ có thêm quyền chỉ định chủ đầu tư đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân hoặc nhà cho thuê trên quỹ đất Nhà nước quản lý. Điều này được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư, qua đó tăng tốc nguồn cung nhà ở chính sách.

Đáng chú ý, dự thảo còn đề xuất người dân bị thu hồi đất có thể mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải tham gia bốc thăm, đồng thời không bị ràng buộc bởi các điều kiện về thu nhập hay tình trạng nhà ở như quy định hiện hành.

Đối với trường hợp được bố trí tái định cư bằng nhà ở xã hội, sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, người dân có thể được phép chuyển nhượng theo cơ chế thị trường. Chính sách này được kỳ vọng sẽ tăng tính thanh khoản, đồng thời tạo sự linh hoạt cho người dân trong quá trình ổn định cuộc sống.

Động lực cho mục tiêu phát triển hơn 181.000 căn nhà ở xã hội

TP.HCM hiện là địa phương được giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội lớn nhất cả nước. Theo kế hoạch đến năm 2030, thành phố phải hoàn thành gần 199.400 căn, riêng giai đoạn 2026-2030 cần đưa vào sử dụng hơn 181.000 căn.

Từ đầu năm đến nay, thành phố đã khởi công 9 dự án với gần 11.000 căn hộ; đồng thời có 19 dự án khác đang được xây dựng, dự kiến cung cấp khoảng 19.000 căn. Trong quý III năm nay, TP.HCM dự kiến tiếp tục khởi công thêm 59 dự án với gần 54.900 căn hộ, phần lớn hướng đến mục tiêu hoàn thành trong năm 2027.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở của người lao động, công nhân và người có thu nhập trung bình vẫn rất lớn, nhiều chuyên gia cho rằng việc trao thêm quyền chủ động cho chính quyền địa phương sẽ giúp thành phố phản ứng nhanh hơn với diễn biến của thị trường, thay vì phải chờ điều chỉnh quy hoạch hoặc thực hiện nhiều thủ tục hành chính kéo dài.

Thực tế, mô hình chuyển đổi linh hoạt này không phải là tiền lệ mới. Trước đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng đã cho phép Hà Nội chuyển một phần quỹ nhà ở xã hội hoặc nhà tái định cư không khai thác hiệu quả sang nhà ở thương mại theo những điều kiện nhất định. Kinh nghiệm này được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở để TP.HCM áp dụng hiệu quả hơn trong bối cảnh quỹ đất ngày càng hạn hẹp và áp lực phát triển đô thị ngày càng lớn.

Nếu được thông qua, cơ chế mới không chỉ giúp TP.HCM chủ động hơn trong phát triển nhà ở mà còn góp phần cân bằng cung - cầu, giảm lãng phí tài sản công và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển theo hướng linh hoạt, phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.

×