Đề xuất tăng vốn đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng thêm hơn 86.700 tỷ đồng

Chiều 16/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và cho ý kiến về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đồng thời xem xét việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Đề xuất đầu tư công tuyến Vành đai 5 gần 288.300 tỷ đồng

Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, dự án đường Vành đai 5 được đầu tư nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, giảm chi phí logistics, mở rộng không gian phát triển kinh tế và tạo động lực tăng trưởng cho khu vực.

Theo đề xuất, tuyến đường có chiều dài khoảng 349km, đi qua 7 địa phương gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Tuyến chính được xây dựng theo tiêu chuẩn cao tốc 6 làn xe với tốc độ thiết kế 100-120km/giờ; hệ thống đường song hành tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60-80km/giờ.

Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 288.268 tỷ đồng, trong đó phần tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng sử dụng ngân sách trung ương, còn đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng từ ngân sách địa phương. Sau khi phân tích các phương án đầu tư, Chính phủ đề xuất thực hiện dự án theo hình thức đầu tư công và tổ chức thu phí hoàn vốn sau khi công trình hoàn thành.

Thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản thống nhất với sự cần thiết đầu tư dự án. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, cập nhật số liệu để hoàn thiện tổng mức đầu tư, bảo đảm tính chính xác và khả thi.

Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban yêu cầu làm rõ sự chênh lệch giữa chiều dài 272km theo quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ và phạm vi đầu tư thực tế 349km.

Đối với hướng tuyến mới qua tỉnh Thái Nguyên, cần chứng minh hiệu quả kinh tế mang lại lớn hơn phần chi phí phát sinh và tránh lãng phí tài sản hạ tầng hiện hữu.

Riêng phương án xây dựng đường trên cao tại Ninh Bình và một số khu đô thị, khu công nghiệp cần được so sánh toàn diện với phương án đi thấp, đánh giá đầy đủ tác động về tiếng ồn, cảnh quan, chia cắt không gian, chi phí vòng đời và khả năng phát triển đô thị hai bên tuyến.

Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng dự kiến tăng vốn hơn 86.700 tỷ đồng

Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết dự án đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15. Tuy nhiên, trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi đã xuất hiện nhiều yếu tố mới nên cần điều chỉnh chủ trương đầu tư để nâng cao hiệu quả, bảo đảm an toàn và tính bền vững.

Chính phủ đề xuất điều chỉnh đoạn tuyến chính từ ga Nam Hải Phòng đến ga Lạch Huyện thành tuyến nhánh; bổ sung đoạn đường sắt Yên Viên - Gia Lâm dài khoảng 8,4km cùng hai tuyến nhánh kết nối với hệ thống đường sắt hiện hữu. Đồng thời, đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng được điều chỉnh từ đầu tư đường đơn theo phân kỳ sang đầu tư đường đôi; bổ sung hạng mục di dời các công trình điện trên 110kV thuộc hai dự án do TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản.

Theo tính toán cập nhật, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 289.975 tỷ đồng, tăng 86.744 tỷ đồng so với mức vốn Quốc hội đã phê duyệt trước đó.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá việc Chính phủ trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư là đúng quy định của Luật Đầu tư công và phù hợp thẩm quyền. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện căn cứ xác định tổng mức đầu tư, làm rõ nguyên nhân tăng, giảm của từng khoản mục chi phí và bổ sung các giải pháp kiểm soát vốn trong quá trình triển khai nhằm hạn chế phát sinh điều chỉnh sau này.

Thường trực Ủy ban không đồng tình với đề xuất đưa chi phí di dời các công trình điện từ 110kV trở lên của hai dự án độc lập do TP Hà Nội làm chủ đầu tư vào tổng mức đầu tư của dự án đường sắt, cho rằng nội dung này chưa phù hợp với quy định của Luật Đầu tư công.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết đầu tư dự án Vành đai 5 nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông quốc gia, tăng cường kết nối vùng và tạo động lực phát triển cho Thủ đô cùng các địa phương lân cận.

Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đồng tình với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư, bao gồm cả phương án tăng tổng mức đầu tư.

“Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận định đây là việc làm bất đắc dĩ nhưng rất cần thiết để đảm bảo cơ sở pháp lý, tính khả thi và đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng chiến lược”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục làm rõ hiệu quả kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của dự án Vành đai 5, khả năng mở rộng không gian phát triển dọc tuyến, cơ cấu nguồn vốn và khả năng cân đối ngân sách nhằm tránh biến động lớn trong quá trình triển khai.

Đối với dự án đường sắt, Chính phủ cần phân tích rõ nguyên nhân điều chỉnh, đánh giá tác động đến quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia, cụ thể hóa lộ trình chuyển đổi sang năng lượng sạch, nhận diện các rủi ro trong huy động vốn, bảo đảm quyền lợi của người dân trong công tác bồi thường, tái định cư và quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương.

Đồng thời, Chính phủ khẩn trương báo cáo cấp có thẩm quyền về việc điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư trước khi trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp gần nhất.

×