Đề xuất xếp nhà ở xã hội vào diện dự án cấp bách: TP.HCM muốn gỡ nút thắt để tăng nguồn cung nhà ở

Trong báo cáo gửi Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết thành phố đang đề xuất Chính phủ xem xét đưa các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê vào danh mục dự án cấp bách. Đây được xem là giải pháp nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục đầu tư, cơ chế và nguồn vốn trong bối cảnh nhu cầu nhà ở của người dân ngày càng lớn.

Theo Sở Xây dựng, hiện thành phố vẫn đang tiến hành điều tra xã hội học để đánh giá đầy đủ thực trạng và nhu cầu về nhà ở cho thuê của các nhóm dân cư. Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở để xác định chỉ tiêu phát triển quỹ nhà ở cho thuê phù hợp với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội cũng như biến động về dân số và lao động trên địa bàn.

Cơ quan này cho rằng việc xây dựng chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê cần dựa trên hệ thống dữ liệu đầy đủ và chính xác. Tuy nhiên, quá trình thu thập, tổng hợp thông tin vẫn đang được thực hiện nên chưa đủ cơ sở để xác định quy mô phát triển một cách khả thi.

TP.HCM đề xuất cơ chế đặc biệt để thúc đẩy nhà ở xã hội, nhà cho thuê. Ảnh: BCM

Một khó khăn khác là khung pháp lý dành cho loại hình nhà ở cho thuê vẫn chưa hoàn thiện. Hiện các quy định chủ yếu tập trung vào nhà ở xã hội cho thuê hoặc nhà ở thương mại cho thuê, trong khi chưa có những chính sách đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư các dự án nhà cho thuê quy mô lớn.

Để giải quyết bài toán này, TP.HCM kiến nghị Bộ Xây dựng tham mưu Chính phủ sớm hoàn thiện cơ chế phát triển nhà ở cho thuê, đồng thời bổ sung các chính sách ưu đãi về tài chính, tín dụng và đầu tư nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phân khúc còn nhiều dư địa này.

Đáng chú ý, thành phố đề xuất thống nhất xếp dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê vào nhóm dự án cấp bách. Khi đó, nhà đầu tư sẽ không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư mà chỉ cần thực hiện thủ tục giao hoặc công nhận chủ đầu tư trước khi triển khai các bước tiếp theo như lập quy hoạch chi tiết 1/500, giao đất, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc xin giấy phép xây dựng.

Song song đó, TP.HCM kiến nghị được sử dụng ngân sách để đầu tư hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội thiết yếu cả bên trong lẫn bên ngoài các dự án nhà ở cho thuê. Thành phố cũng đề xuất được quyết định các chỉ tiêu quy hoạch, dân số và kiến trúc phù hợp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án.

Về chính sách ưu đãi, Sở Xây dựng đề nghị miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các dự án nhà ở cho thuê trong suốt thời gian khai thác.

Ngoài ra, thành phố cũng kiến nghị xây dựng một gói tín dụng ưu đãi riêng cho nhà ở xã hội cho thuê, nhà lưu trú công nhân và các dự án nhà ở cho thuê với lãi suất khoảng 3-4%/năm hoặc chỉ cao hơn lãi suất huy động từ 1,5-2%. Thời hạn vay được đề xuất kéo dài 15-20 năm, ân hạn 3 năm, đồng thời hỗ trợ từ 70-80% lãi suất vay thương mại trong giai đoạn đầu tư và khai thác, đặc biệt trong 10 năm đầu sau khi dự án đi vào hoạt động.

Một số đề xuất khác cũng được TP.HCM đưa ra như cho phép doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thuê đất trong khu công nghiệp để đầu tư nhà lưu trú công nhân; các dự án nhà ở thương mại dành từ 50% quỹ nhà trở lên để cho thuê sẽ được hưởng chính sách ưu đãi tương tự dự án nhà ở xã hội.

Đối với quy hoạch và đất đai, thành phố đề nghị được linh hoạt hơn trong việc xác định các chỉ tiêu quy hoạch đối với khu đất đã phù hợp quy hoạch chung, đồng thời cho phép UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư đối với một số khu đất đủ điều kiện mà không phải thực hiện các thủ tục đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư như hiện nay.

Động thái của TP.HCM được đánh giá diễn ra trong bối cảnh thị trường bất động sản đang thiếu nghiêm trọng nguồn cung nhà ở có giá phù hợp, đặc biệt tại các đô thị lớn. Trong khi phân khúc cao cấp liên tục được bổ sung, nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của người lao động, công nhân và người trẻ.

Nếu các kiến nghị được Chính phủ chấp thuận, quá trình chuẩn bị đầu tư nhiều dự án có thể được rút ngắn đáng kể nhờ cắt giảm các thủ tục hành chính, đồng thời giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp thông qua ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng. Đây cũng được kỳ vọng sẽ khuyến khích nhiều doanh nghiệp chuyển hướng đầu tư sang phân khúc phục vụ nhu cầu ở thực thay vì chỉ tập trung vào các dự án thương mại.

Ở góc độ thị trường, việc hình thành quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm bất động sản mà còn giúp ổn định thị trường lao động, nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở của người dân và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của TP.HCM trong những năm tới. Nếu cơ chế mới sớm được ban hành, đây có thể trở thành một trong những bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển nhà ở của thành phố, đồng thời tạo thêm động lực phục hồi cho thị trường bất động sản sau giai đoạn thiếu hụt nguồn cung kéo dài.

×