Điểm đặc biệt của Chiến lược An ninh quốc gia: Lần đầu mở rộng mọi không gian phát triển

Sáng 29/7, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa XIV.

Tại Hội nghị, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, đã quán triệt chuyên đề Nghị quyết về Chiến lược An ninh quốc gia. Đây là một trong những nghị quyết chiến lược được Trung ương thông qua nhằm cụ thể hóa mục tiêu Đại hội XIV, trong đó Ban Chấp hành Trung ương quyết định công bố toàn văn Nghị quyết Chiến lược An ninh quốc gia để tạo thuận lợi cho việc quán triệt và triển khai trên phạm vi cả nước.

Xuất hiện nhiều thách thức an ninh mới

Theo báo cáo, sau 5 năm thực hiện tư duy mới về bảo vệ an ninh quốc gia theo Nghị quyết Đại hội XIII và 7 năm triển khai Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia năm 2019, Việt Nam đạt nhiều kết quả quan trọng, trở thành một trong những quốc gia được đánh giá cao về hòa bình, ổn định và an toàn, trở thành nguồn cảm hứng của nhiều quốc gia, dân tộc .

Tuy nhiên, công tác bảo vệ an ninh quốc gia vẫn còn nhiều hạn chế. Bốn nguy cơ mà Đảng đã chỉ ra chưa được đẩy lùi triệt để; an ninh chính trị nội bộ, an ninh kinh tế, an ninh mạng, quản lý cán bộ và các yếu tố liên quan nước ngoài còn tồn tại sơ hở; bảo đảm an ninh trên các không gian mới như không gian tầm thấp, không gian vũ trụ, biển và đại dương cơ bản chưa được triển khai; tiềm lực bảo đảm an ninh, trật tự trong ứng phó với các tình huống phức tạp diện rộng và các vấn đề an ninh phi truyền thống chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, tình hình thế giới được đánh giá biến động mạnh nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh, với cạnh tranh giữa các nước lớn mở rộng sang không gian mạng, vũ trụ và biển; sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử cùng các hình thái chiến tranh mạng, chiến tranh thông tin, chiến tranh nhận thức đặt ra những thách thức chưa từng có đối với an ninh quốc gia.

Theo báo cáo, trong bối cảnh mới, an ninh quốc gia không chỉ dừng ở việc phòng ngừa, xử lý các nguy cơ mà còn phải trở thành nền tảng kiến tạo phát triển, bảo đảm hệ thống chính quyền vận hành liên tục, hạ tầng thiết yếu không bị tê liệt, nền kinh tế không bị đứt gãy và xã hội không rơi vào rối loạn trong mọi tình huống.

Không đánh đổi an ninh lấy tăng trưởng

Nghị quyết xác định 6 quan điểm chỉ đạo, tiếp tục khẳng định nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia; Nhà nước quản lý thống nhất; Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt; kết hợp chặt chẽ giữa an ninh với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại.

Điểm mới nổi bật là Nghị quyết xác định giữ vững an ninh quốc gia là điều kiện tiên quyết để phát triển nhanh, bền vững; an ninh phải góp phần kiến tạo nguồn lực, động lực phát triển và phát triển là nền tảng của an ninh bền vững.

Khái niệm an ninh cũng được mở rộng, không chỉ bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ và chủ quyền quốc gia mà còn bảo vệ toàn bộ các yếu tố cấu thành năng lực phát triển, sự vận hành ổn định của hệ thống kinh tế, xã hội và công nghệ; yêu cầu mọi chiến lược phát triển phải góp phần tăng cường năng lực bảo vệ quốc gia, không đánh đổi an ninh lấy tăng trưởng.

Nghị quyết đồng thời đưa ra cách tiếp cận "an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo". Trong đó, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an ninh công nghệ được xác định là trung tâm; an ninh con người là mục tiêu; tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia được coi là vấn đề an ninh quốc gia.

Một điểm mới khác là chuyển từ tư duy "bảo vệ lĩnh vực" sang "bảo vệ hệ thống", từ quản lý từng nguy cơ sang quản trị tương tác giữa các nguy cơ; lấy "xây" làm cơ bản, "chống" làm thường xuyên; xử lý từ sớm, từ gốc để không hình thành các "điểm nóng".

Mở rộng mục tiêu bảo vệ an ninh trên các không gian mới

So với Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia trước đây, Nghị quyết lần này bổ sung nhiều nội dung mới trong mục tiêu tổng quát.

Ngoài mục tiêu bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ và lợi ích quốc gia - dân tộc, Nghị quyết bổ sung yêu cầu bảo vệ an ninh con người, an ninh chế độ, an ninh thể chế, an ninh trên mọi lĩnh vực và không gian; ngăn ngừa nguy cơ mất ổn định từ không gian mạng, không gian vũ trụ, không gian tầm thấp, biển và đại dương; chủ động ứng phó với các mối đe dọa tổng hợp, các thách thức an ninh phi truyền thống và các hình thái xâm phạm an ninh mới.

Nghị quyết cũng xác định 7 mục tiêu cụ thể, trong đó có bảo vệ tuyệt đối lãnh đạo cấp cao, cán bộ chiến lược và đội ngũ tinh hoa; bảo vệ an ninh trên mọi lĩnh vực theo nguyên tắc "phát triển đến đâu, an ninh đến đó"; xây dựng nền an ninh nhân dân hiện đại; tăng cường năng lực ứng phó với mọi thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống; đẩy mạnh hội nhập quốc tế về an ninh.

Theo lộ trình đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu hoàn thành cải cách quản trị quốc gia hiện đại, xây dựng hệ thống giám sát rủi ro và cảnh báo sớm về an ninh; xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; hoàn thành chuyển đổi mật mã kháng lượng tử cho hạ tầng số trọng yếu; xây dựng mạng chủ quyền quốc gia và bảo vệ hệ thống dữ liệu bằng công nghệ mật mã kháng lượng tử.

Đến năm 2045, mục tiêu là phát triển toàn diện năng lực của hệ thống an ninh quốc gia; bảo vệ vững chắc an ninh từ sớm, từ xa trên mọi lĩnh vực và không gian; đưa bảo vệ an ninh con người thuộc nhóm dẫn đầu khu vực và thế giới; lực lượng Công an nhân dân cùng các lực lượng khác đủ năng lực xử lý mọi nguy cơ, khủng hoảng và hình thái xâm phạm an ninh mới.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Nghị quyết đề ra 9 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm.

Trong đó, tập trung tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; nâng cao năng lực dự báo chiến lược; chủ động bảo vệ an ninh từ sớm, từ xa; xử lý các yếu tố tiềm ẩn về an ninh ngay từ cơ sở; bảo vệ an ninh kinh tế, năng lượng, nguồn nước và môi trường; nâng tầm đối ngoại, hội nhập quốc tế về an ninh; nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống.

Đáng chú ý, lần đầu tiên Nghị quyết xác định các nhóm nhiệm vụ riêng về bảo vệ an ninh chế độ, an ninh thể chế; bảo đảm an ninh trên các không gian và lĩnh vực mới nổi; chủ động ứng phó với các hình thái xâm phạm an ninh mới và xây dựng lộ trình bảo đảm an ninh con người toàn diện, coi sức mạnh lòng dân là một trụ cột của Chiến lược An ninh quốc gia.

Theo báo cáo, Bộ Chính trị đã ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết với các nhiệm vụ cụ thể theo phương châm "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả.

Báo cáo nêu, Đảng ủy Quốc hội cần khẩn trương thể chế hóa các chủ trương của Trung ương; Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình, kế hoạch hành động với lộ trình và trách nhiệm rõ ràng; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, giám sát và tạo đồng thuận trong quá trình triển khai các chính sách về an ninh quốc gia.

×