Điện Biên: Làm rõ bất thường nguồn gốc thực phẩm do đơn vị cung cấp đưa vào nhiều trường học ở xã Si Pa Phìn

Phát hiện thực phẩm không rõ nguồn gốc, quy trình cung ứng không đúng hợp đồng

Cả hai HTX kể trên đều đứng tên ông Hà Văn Tài (Sn 1987) làm Giám đốc. Theo hợp đồng Hợp tác xã Công nghệ cao Si Pa Phìn và HTX Nông nghiệp xanh Si Pa Phìn đã ký với các trường, các sản phẩm như thịt lợn, thịt gà, cá phải được giết mổ, sơ chế trực tiếp tại HTX, sau đó làm mát và cung cấp cho các bếp ăn trường học.

Như trong hợp đồng với một trường phổ thông dân tộc nội trú trên địa bàn huyện Nậm Pồ (cũ), phía HTX (Bên B) phải có nghĩa vụ cung cấp loại "thịt lợn, thịt gà được giết mổ tại địa phương".

Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy lại hoàn toàn khác. Cụ thể, thịt gà và cá rô phi được HTX nhập từ một đơn vị tại tỉnh Phú Thọ, sau đó cấp đông và vận chuyển lên Điện Biên.

Khi đến địa phương, số thực phẩm được ngâm nước để rã đông trước khi đưa đi cung cấp cho các trường học. Còn với thịt lợn, HTX không trực tiếp giết mổ mà ký hợp đồng với một số lò mổ tại xã Nà Hỳ (tỉnh Điện Biên), rồi thu gom cung cấp lại cho các trường.

Có thể thấy, quy trình cung ứng thực phẩm đã không tuân thủ đúng những gì đã cam kết trong hợp đồng với các trường học, đặt ra dấu hỏi lớn về tính minh bạch và trách nhiệm của đơn vị cung cấp có đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Trước những bức xúc kéo dài, ngày 1/4, Hiệu trưởng một số trường học tại xã Si Pa Phìn đã tiến hành kiểm tra đột xuất việc chế biến thực phẩm theo hợp đồng đã thỏa thuận giữa HTX và các nhà trường.

Tại thời điểm kiểm tra, đoàn ghi nhận cảnh tượng gà đông lạnh đang được ngâm nước để rã đông, chuẩn bị đưa đi cung cấp cho các trường. Một số lượng lớn gà, cá không được bảo quản, không được đóng gói đang để trong kho lạnh.

Trong biên bản làm việc, Giám đốc HTX Hà Văn Tài thừa nhận đơn vị nhập gà đã giết mổ từ Phú Thọ, sau đó cấp đông và vận chuyển lên, rồi rã đông bằng cách ngâm nước trước khi cung cấp cho các trường. Đơn vị này không cung cấp được xuất xứ hàng hóa, dấu kiểm soát giết mổ hay tem thú y.

Đối với thịt lợn sống và các sản phẩm chế biến từ thịt, HTX Nông nghiệp Xanh Si Pa Phìn đã không thực hiện việc giết mổ tại HTX mà liên danh, liên kết để nhập hàng. Tuy nhiên, ông Hà Văn Tài không cung cấp được giấy tờ liên danh, liên kết tại thời điểm kiểm tra.

Đồng thời, tại thời điểm kiểm tra ông Hà Văn Tài cũng chưa xuất trình được Giấy phép giết mổ của HTX Nông nghiệp xanh Si Pa Phìn.

Giám đốc HTX Si Pa Phìn "né tránh" cung cấp hồ sơ, lộ tên nhân vật bí ẩn

Trước những phản ánh của các trường học, ngày 5/4, khi phóng viên Báo Dân Việt cùng lãnh đạo xã Si Pa Phìn làm việc trực tiếp với ông Hà Văn Tài. Những dấu hiệu bất thường tiếp tục bộc lộ rõ.

Ban đầu, ông Tài thừa nhận những nội dung mà bạn đọc phản ánh đến Báo Dân Việt như: Thịt gà, cá được nhập từ Phú Thọ lên sau đó rã đông bằng cách ngâm nước là đúng. Tuy nhiên, khi được đề nghị cung cấp hồ sơ để kiểm chứng, ông bất ngờ nghe điện thoại và sau đó từ chối hợp tác, không cung cấp thông tin cho phóng viên với lý do “phải có quyết định kiểm tra của xã tôi mới được cung cấp”.

Đáng nói, dù khẳng định mình là Giám đốc HTX, ông Tài lại cho biết việc cung cấp hồ sơ phải theo chỉ đạo của một người tên Chiến. Khi được hỏi, ông Chiến là ai? Ông Tài giải thích HTX thuê ông Chiến làm “tư vấn pháp luật” của HTX và vì thế ông không thể tự quyết.

Không dừng lại ở đó, khi đoàn công tác yêu cầu kiểm tra kho lạnh, ông Tài kiên quyết từ chối mở cửa, tiếp tục viện dẫn ý kiến của ông Chiến.

Theo bà Phạm Thị Ngân, Phó Chủ tịch UBND xã Si Pa Phìn, trước đó vào ngày 1/3/2026, đoàn kiểm tra của UBND xã và các trường học cũng đã làm việc với HTX. Tại thời điểm đó, ông Ngô Xuân Chiến - nguyên Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nậm Pồ (cũ) có mặt và có những động thái gây khó khăn cho đoàn kiểm tra.

Tại buổi kiểm tra, ông Hà Văn Tài, Giám đốc HTX đã thừa nhận: Trong năm 2025, thịt lợn mà HTX cũng cấp cho các nhà trường được nhập từ cơ sở Thuận Loan tại xã Nà Hỳ (tỉnh Điện Biên). Đối với với gà sống, HTX hợp đồng với đơn vị tại Phú Thọ giết mổ, sau đó vận chuyển về cung ứng. Cá cũng được nhập từ một đơn vị ở Phú Thọ

Kết quả kiểm tra khi đó cho thấy HTX không cung cấp được các giấy tờ liên quan đến giết mổ, kiểm dịch động vật và vệ sinh an toàn thực phẩm. Đoàn đã lập biên bản, yêu cầu HTX chấn chỉnh và thực hiện đúng hợp đồng. Tuy nhiên, đến nay, tình hình không những không được cải thiện mà còn diễn biến phức tạp hơn.

Có thể thấy, cả 2 buổi kiểm tra của UBND xã và các trường học, HTX Công nghệ cao Si Pa Phìn đều không cung cấp được các hợp đồng, giấy tờ liên quan đến kiểm dịch động vật, vệ sinh an toàn thực phẩm… đối với đoàn kiểm tra.

Phóng viên đã trao đổi vấn đề này với bà Bùi Thu Hằng, Bí thư Đảng ủy xã Si Pa Phìn. Bà Hằng cho biết: “Trước đây xã cũng nhận được phản ánh của một số trường học nói về HTX cung cấp thực phẩm chưa đúng theo hợp đồng như thịt xay có lẫn phổi, gà, cá đông lạnh, không phải giết mổ tại địa phương. Chúng tôi đã yêu cầu HTX cung cấp thực phẩm đúng theo hợp đồng đã ký với các trường học”.

Không chỉ dừng lại ở dấu hiệu vi phạm trong cung ứng thực phẩm, qua kiểm tra hồ sơ tại các trường, phóng viên còn phát hiện dấu hiệu bất thường trong việc kê khai thuế của HTX.

Cụ thể, từ tháng 10 đến tháng 12/2025, các mặt hàng như thịt lợn, thịt gà, cá, xương lợn… không được tính thuế. Trong khi đó, từ tháng 1/2026 đến nay, HTX mới bắt đầu áp dụng tính thuế đối với các mặt hàng này. Điều này đặt ra nghi vấn về hành vi kê khai không trung thực, thậm chí có dấu hiệu trốn thuế trong một khoảng thời gian dài.

Theo khoản 1 Điều 5 Luật thuế giá trị gia tăng thì Đối tượng không chịu thuế là Sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu.

Trong trường hợp HTX Công nghệ cao Si Pa Phìn nhập thực phẩm ở các địa phương khác về bán cho các trường học sẽ nằm trong diện bắt buộc phải chịu thuế giá trị gia tăng.

Hiện nay, HTX Công nghệ cao Si Pa Phìn đang cung cấp thực phẩm cho 27 trường học trên địa bàn huyện Nậm Pồ (cũ), với quy mô ảnh hưởng đến hơn 10 nghìn học sinh.

Trước thực trạng trên, Báo Dân Việt đề nghị các cơ quan chức năng sớm vào cuộc, kiểm tra toàn diện hoạt động của HTX, làm rõ các dấu hiệu vi phạm trong cung ứng thực phẩm, an toàn vệ sinh và nghĩa vụ thuế.

Những vấn đề này sẽ tiếp tục được Báo Dân Việt làm rõ trong các bài viết tiếp theo.

×