Điện khí LNG: Tháo gỡ điểm nghẽn để bảo đảm an ninh năng lượng

Đà Nẵng cần thêm nguồn điện nền ổn định

Theo ông Nguyễn Văn Trừ, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.Đà Nẵng, nguồn phát điện tại chỗ hiện chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu thực tế của thành phố. Áp lực về nguồn điện được dự báo tiếp tục gia tăng khi Khu công nghiệp sinh thái Hòa Ninh, quy mô hơn 400ha, tổng vốn đầu tư 6.204 tỷ đồng, đã khởi công ngày 29/7/2026.

Đây là khu công nghiệp định hướng thu hút các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và trung tâm dữ liệu – những ngành có yêu cầu rất cao về chất lượng, độ ổn định và độ tin cậy của nguồn điện.

Trước yêu cầu bổ sung nguồn điện nền ổn định tại chỗ, Đà Nẵng đang đề xuất đưa dự án Nhà máy điện khí LNG Hòa Ninh giai đoạn 1, công suất 1.500MW, tổng vốn đầu tư khoảng 1,59 tỷ USD, từ danh mục dự phòng giai đoạn 2031-2035 theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh sang danh mục ưu tiên triển khai trước năm 2030.

Thành phố đồng thời kiến nghị nâng công suất kho LNG Liên Chiểu từ mức quy hoạch 0,5-1 triệu tấn/năm lên 1-2 triệu tấn/năm trong giai đoạn 2026-2030 và 3-5 triệu tấn/năm sau năm 2030. Cùng với đó là xây dựng tuyến đường ống dẫn khí từ kho LNG đến nhà máy để bảo đảm chuỗi hạ tầng được triển khai đồng bộ.

Ông Phan Thái Bình Phó Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng nhấn mạnh, nếu được triển khai phù hợp, dự án LNG Hòa Ninh không chỉ đáp ứng nhu cầu điện của Đà Nẵng mà còn góp phần tăng cường năng lực cung ứng điện cho khu vực miền Trung, hỗ trợ cân bằng hệ thống điện quốc gia và mở thêm dư địa phát triển các ngành công nghiệp, logistics và dịch vụ năng lượng.

Đà Nẵng đề nghị các cơ quan Trung ương nghiên cứu sớm, chủ động và đồng bộ, xem xét đưa dự án LNG Hòa Ninh từ nguồn dự phòng sang nguồn ưu tiên; đồng thời gắn dự án với hạ tầng LNG tại cảng Liên Chiểu và hệ thống truyền tải liên kết vùng.

Tuy nhiên, khoảng cách từ quy hoạch đến vận hành thực tế vẫn còn không nhỏ. Dự án hiện nằm trong danh mục dự phòng giai đoạn 2031-2035, trong khi kho LNG Liên Chiểu theo quy hoạch ban đầu chỉ có công suất 0,5-1 triệu tấn/năm, chưa đủ đáp ứng nhu cầu nhiên liệu cho một nhà máy điện công suất 1.500MW. Hệ thống đường ống dẫn khí và lưới truyền tải giải tỏa công suất cũng chưa được đồng bộ.

LNG không chỉ là câu chuyện xây nhà máy

PGS.TS Trần Đình Thiên nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng bài toán năng lượng Việt Nam đang đứng trước sự thay đổi kép về quy mô và cơ cấu. Nhu cầu điện tăng nhanh, trong khi yêu cầu giảm phát thải và "sạch hóa" hệ thống điện ngày càng cao.

Trong bối cảnh đó, LNG có thể đóng vai trò quan trọng khi vừa bổ sung nguồn công suất chắc chắn trong bối cảnh nguồn khí trong nước suy giảm, vừa có khả năng điều chỉnh nhanh để hỗ trợ hấp thụ nguồn năng lượng tái tạo. Theo phân tích của ông Thiên, điện khí LNG có mức phát thải thấp hơn điện than khoảng 35%.

Tuy nhiên, ông Thiên cảnh báo giá trị thực của 1MW điện không nằm ở con số được ghi trong quy hoạch mà ở khả năng nguồn điện đó có thể "sẵn sàng phát đúng lúc, đúng nơi".

Nghịch lý của điện LNG là chi phí cố định rất cao, trong khi số giờ vận hành có thể giảm khi năng lượng tái tạo được ưu tiên huy động. Nếu thị trường chỉ thanh toán theo lượng điện thực phát, các nhà máy LNG – dù có vai trò bảo đảm an ninh hệ thống – có nguy cơ không thu hồi đủ chi phí đầu tư.

Do đó, ông Thiên cho rằng cần có cơ chế tách bạch giữa thanh toán cho công suất sẵn sàng và điện năng thực phát; đồng thời mở rộng cạnh tranh đối với các nguồn lưu trữ và dịch vụ phụ trợ hệ thống.

PGS.TS Trần Đình Thiên đề xuất chuyển từ tư duy "giải cứu dự án" sang "mua đúng năng lực hệ thống". Theo đó, cần thẩm định lại toàn bộ 22.524MW điện LNG theo nhu cầu thực tế, xác định rõ vai trò của từng dự án trước khi phân bổ nguồn lực.

Ông cũng đề xuất phát triển 2-3 trung tâm LNG dùng chung theo trục Bắc - Trung - Nam, thay vì mỗi nhà máy phải xây dựng một cảng và kho LNG riêng, qua đó giảm chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng.

Trong khi đó, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng vốn và thị trường là hai nút thắt lớn nhất. Các dự án LNG cần vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi dài nhưng dòng tiền chưa đủ rõ ràng.

Ông kiến nghị xây dựng PPA đủ điều kiện vay vốn, minh bạch cơ chế giá và chia sẻ rủi ro; đồng thời đa dạng hóa nguồn vốn và bảo đảm tiếp cận công bằng hạ tầng kho, cảng, đường ống.

Đối với miền Trung, chuyên gia này cho rằng cần chuyển từ tư duy "mỗi địa phương một dự án LNG" sang xây dựng hạ tầng năng lượng dùng chung theo vùng, trong đó Đà Nẵng có thể đóng vai trò điều phối, dịch vụ, công nghệ và tài chính, góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng liên kết.

×