Định hướng 18 đô thị trong “chùm đô thị hướng tâm” của Hà Nội

Hà Nội định hình “chùm đô thị hướng tâm” trong tầm nhìn phát triển 100 năm

Theo định hướng Quy hoạch tổng thể TP. Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội không phát triển đơn lẻ mà được đặt trong một cấu trúc vùng rộng lớn, vận hành theo mô hình “chùm đô thị hướng tâm”.

Ở trung tâm của mô hình này, Hà Nội giữ vai trò đô thị hạt nhân, trung tâm đầu não về chính trị, kinh tế, khoa học - công nghệ và kết nối quốc tế. Bao quanh là hệ thống các đô thị thuộc những địa phương lân cận, được quy hoạch như các đô thị vệ tinh và đô thị đối trọng.

Hướng Bắc, TP. Thái Nguyên được xác định là trung tâm y tế, giáo dục - đào tạo chất lượng cao của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, góp phần giảm tải cho hệ thống bệnh viện, trường đại học tại Hà Nội.

Trong khi đó, Sông Công và Phổ Yên phát triển theo hướng công nghiệp hiện đại, gắn với tổ hợp công nghệ cao, đặc biệt là Samsung. Trục cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên giúp khu vực này kết nối trực tiếp với Sóc Sơn, hình thành chuỗi sản xuất công nghiệp điện tử - bán dẫn mang tính vùng.

Hướng Đông Bắc, TP. Bắc Ninh cùng Từ Sơn và Thuận Thành đóng vai trò trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ và bảo tồn làng nghề truyền thống.

Hướng Đông Nam, khu vực Văn Giang tập trung phát triển chuỗi đô thị sinh thái, thương mại - dịch vụ cao cấp kết nối trực tiếp với Gia Lâm qua sông Bắc Hưng Hải, góp phần giãn dân cho nội đô. Trong khi đó, Mỹ Hào và khu vực Phố Nối là trụ cột công nghiệp - dịch vụ dọc Quốc lộ 5. Riêng đô thị Hưng Yên (Phố Hiến) được định vị là đô thị văn hóa - lịch sử ven sông Hồng, gắn với phát triển du lịch đường sông kết nối Hà Nội.

Hướng Nam, khu vực Duy Tiên phát triển công nghiệp, liên thông với Phú Xuyên tạo thành vành đai sản xuất phía Nam Thủ đô. Phủ Lý giữ vai trò trung tâm y tế cấp vùng với cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức, đồng thời là cửa ngõ giáo dục - dịch vụ, giảm áp lực trực tiếp cho các bệnh viện tuyến cuối tại Hà Nội. Xa hơn, Ninh Bình và Tam Điệp được xác định là các đô thị du lịch, văn hóa tâm linh.

Hướng Tây, khu vực Vĩnh Yên được định hướng là trung tâm nghỉ dưỡng gắn với công nghiệp sạch; Phúc Yên giữ vai trò cửa ngõ, phát triển công nghiệp ô tô - xe máy, kết nối trực tiếp với Mê Linh và Sóc Sơn. Việt Trì được xây dựng như “thành phố lễ hội về cội nguồn”, liên kết với Ba Vì - Sơn Tây qua cầu Văn Lang, hình thành quần thể du lịch văn hóa - tâm linh Đền Hùng - Tản Viên Sơn.

Hướng Đông, TP. Hải Dương được xác định là trung tâm dịch vụ hỗ trợ công nghiệp trên hành lang Quốc lộ 5 và cao tốc 5B, kết nối Hà Nội với hệ thống cảng biển. Chí Linh phát triển theo hướng đô thị du lịch tâm linh - sinh thái, với trọng tâm là Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Bên cạnh không gian đô thị, quy hoạch còn dành một cấu phần quan trọng cho vùng phát triển mở rộng và vành đai sinh thái bảo vệ Thủ đô, với quy mô khoảng 130.000 - 140.000 ha. Đây là vùng đệm nhằm kiểm soát phát triển, bảo vệ môi trường và tạo dư địa dài hạn cho Hà Nội.

Cụ thể, vùng đệm phía Tây và Tây Bắc trải dài từ sườn Tây núi Ba Vì sang khu vực sông Đà, Thanh Thủy (Phú Thọ), Lương Sơn (Hòa Bình) và liên kết với đô thị Vĩnh Yên. Vùng đệm phía Nam kết nối từ Hương Sơn dọc hành lang sông Đáy tới Tam Chúc (Hà Nam), Bái Đính – Tràng An (Ninh Bình).

Trong khi đó, vùng đệm phía Đông và Đông Nam hình thành dọc hai bên tuyến Vành đai 4 Vùng Thủ đô, thuộc địa phận Bắc Ninh (Thuận Thành, Gia Bình) và Hưng Yên (Văn Giang, Yên Mỹ).

Tổng thể quy hoạch cho thấy Hà Nội đang được đặt vào một cấu trúc phát triển vùng quy mô lớn, nơi vai trò “đầu não” được san sẻ bằng mạng lưới các đô thị vệ tinh, hướng tới mục tiêu phát triển cân bằng, bền vững trong dài hạn.

×