Doanh nghiệp phát hành tài sản số, tiền thu về kê khai ra sao?

Xếp tài sản mã hóa vào danh mục đầu tư phi tài chính

Một trong những cơ sở thực tiễn được Bộ Tài chính đề cập là phân loại tài sản mã hóa theo bản chất trong Nghị quyết 05/2025/NQ-CP (Nghị quyết 05).

Theo đó, tài sản mã hoá không phải tiền; không phải chứng khoán; không phải tài sản tài chính. Như vậy loại tài sản này chỉ được lưu ký và giao dịch trên sàn được cấp phép, giá trị được xác định theo giao dịch. Đồng thời mang tính chất đầu tư, được định hướng xếp vào nhóm tài sản đầu tư phi tài chính.

Trên cơ sở thực tiễn nêu trên, Bộ Tài chính cho rằng trong thời gian thực hiện thí điểm thị trường tài sản mã hoá tại Việt Nam, việc xây dựng Thông tư hướng dẫn kế toán cho các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hoá tại Việt Nam chủ yếu trên cơ sở tham chiếu, căn cứ vào các nội dung quy định của Nghị quyết 05.

Ngoài ra, các cơ sở khác được Bộ Tài chính sử dụng làm căn cứ nghiên cứu gồm Chuẩn mực kế toán Việt Nam và Chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành, nhằm phù hợp về thị trường tài sản mã hóa có liên quan.

Tại thời điểm nghiên cứu, xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn về kế toán này, thị trường chưa có khuôn khổ pháp lý, quy định về mô hình hoạt động, cơ cấu tổ chức, cơ chế giao dịch, quy chế quản lý tài chính của thị trường tài sản mã hoá và chưa có tổ chức nào được cấp phép tham gia thị trường tài sản mã hoá tại Việt Nam.

Tuy nhiên, để đảm bảo tiến độ, Bộ Tài chính đã chủ động dự thảo Thông tư hướng dẫn kế toán và tổ chức thảo luận nội bộ trên cơ sở bám sát các nội dung quy định tại Nghị quyết, vận dụng các quy định, chuẩn mực pháp luật về quốc tế và trong nước về kế toán theo yêu cầu quản lý thị trường tài sản mã hoá làm cơ sở để hướng dẫn kế toán.

Coi là khoản đi vay khi doanh nghiệp phát hành tài sản mã hoá

Theo Bộ Tài chính, về cơ bản các hoạt động của tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá tương đồng với các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh dịch vụ thông thường. Do đó, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá được áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành kèm theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC, tự thiết kế biểu mẫu chứng từ kế toán, sổ kế toán để phù hợp với đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp.

Đồng thời, để phù hợp với đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý, tổ chức cung cấp dịch vụ được sửa đổi, bổ sung tài khoản kế toán theo quy định của Chế độ kế toán doanh nghiệp.

Một nội dung đáng chú ý khác được đề cập tại dự thảo là quy định đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá. Theo đó, dự thảo đề xuất tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải quản lý tách biệt, tài sản mã hóa của khách hàng với tiền, tài sản mã hóa của tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.

Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa có trách nhiệm quản lý, hạch toán kế toán tách biệt tiền, tài sản mã hóa của khách hàng với tiền, tài sản mã hóa của tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa; mở sổ để theo dõi chi tiết tiền, tài sản mã hóa theo từng đối tượng khách hàng.

Còn đối với tổ chức phát hành tài sản mã hoá, Nghị quyết 05 quy định tổ chức phát hành tài sản mã hóa là doanh nghiệp Việt Nam, đăng ký hoạt động dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần theo Luật doanh nghiệp.

Do Nghị quyết 05 chỉ đề cập tới nguyên tắc triển khai, điều kiện chào bán, phát hành tài sản mã hóa mà chưa có quy định cụ thể về các giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa.

Theo ý kiến của UBCK, việc ghi nhận số tiền thu được từ hoạt động phát hành tài sản mã hoá như một khoản nợ phải trả là phù hợp với bản chất của hoạt động này.

Trên cơ sở đó, dự thảo Thông tư quy định tổ chức phát hành tài sản mã hoá thực hiện chào bán, phát hành tài sản mã hóa thông qua nền tảng phát hành tài sản mã hóa, căn cứ vào bản chất của giao dịch tài sản mã hóa để hạch toán kế toán cho phù hợp.

Tổ chức phát hành tài sản mã hoá hạch toán kế toán hoạt động phát hành tài sản mã hoá tương tự như hoạt động vay vốn của doanh nghiệp.

Về hướng dẫn nguyên tắc kế toán đối với nhà đầu tư, Bộ Tài chính cho hay Nghị quyết 05 quy định đối tượng áp dụng thí điểm bao gồm cá nhân, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam và cá nhân, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Do đó, dự thảo chỉ xây dựng quy định đối với nhóm nhà đầu tư trong nước.

Cụ thể, dự thảo Thông tư quy định nhà đầu tư tham gia đầu tư trên nền tảng giao dịch tài sản mã hoá của tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá được thực hiện hoạt động mua, bán tài sản mã hóa hạch toán kế toán tương tự như hoạt động đầu tư tài chính và căn cứ theo mục đích đầu tư, nắm giữ tài sản mã hoá để hạch toán kế toán cho phù hợp.

×