Độc đáo phong tục "trình thần Đất" ngày Tết của người Nùng ở Lạng Sơn, phải đi cùng nhau không được đến chậm

Người Nùng ở Lạng Sơn có quan điểm khi đến một vùng đất mới thì các gia đình trong cùng dòng họ, trong một chòm xóm sẽ tìm một nơi vắng để đặt Thổ Kỳ, xin phép thần đất và mong được phù hộ cho các gia đình sinh sống thuận hòa, mùa màng tốt tươi.

Tại Thổ Kỳ, các gia đình sẽ cùng nhau chăm nom, hương khói. Trong năm, các gia đình khi có việc thì gia chủ sẽ ra báo cáo Thổ Kỳ trước.

Ngay từ chiều 30 Tết, các gia đình cũng đã cùng nhau ra ngoài Thổ Kỳ để dọn dẹp, chỉnh trang, cắm cây lêu… mọi thứ đều sẵn sàng để cho ngày mùng 2.

Như đã hẹn, đúng 6h30 ông Lý Quốc Hương ở xã Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn, lại cùng 3 gia đình khác là các anh em, con cháu trong cùng họ Lý, mỗi gia đình sẽ mang theo 1 con gà trống thiến, bánh chưng, bánh kẹo và chai rượu để đi cúng thần đất.

Ông Hương cho hay: “Cùng nhau đi cúng Thổ Kỳ vào đúng ngày mùng 2 Tết là văn hóa truyền thống của người Nùng từ bao đời nay. Thổ Kỳ là vị thần cai quản đất đai, nhà cửa, ruộng vườn, cây cối, gia cầm, gia súc… và giữ bình an cho các gia đình.

Điều đặc biệt nhất trong phong tục này chính là sự chính xác về giờ giấc. Người Nùng quan niệm, các gia đình phải có mặt đông đủ, đồng loạt làm lễ thì mới thể hiện được sự đoàn kết, lòng thành kính. Nếu gia đình nào đi muộn sẽ bị coi là thiếu tôn trọng thần linh và có thể gặp điều không may mắn trong năm mới.

Khác với nhóm họ Lý của gia đình ông Hương ở xã Hữu Lũng, tại xã Vân Nham, 43 hộ gia đình người Nùng lại chọn khung giờ "hoàng đạo" là 11h00 trưa để cùng nhau hội tụ về nơi đặt Thổ Kỳ. Dù số lượng gia đình tham gia rất đông, nhưng tuyệt nhiên không ai đến muộn.

Anh Hoàng Đức Ngọc ở xã Vân Nham cho biết: “Năm nào cũng vậy, cứ đúng giờ hẹn là các gia đình sẽ tập trung tại trước Thổ Kỳ để cùng nhau làm lễ cúng. Người Nùng tin rằng khi đến một vùng đất mới, các gia đình cùng dòng họ, chòm xóm sẽ chọn một nơi vắng vẻ, linh thiêng để đặt Thổ Kỳ. Từ đó, đây trở thành địa điểm tâm linh chung, nơi mọi người cùng chăm nom, hương khói.”

Tùy theo từng nơi mà người Nùng sẽ mời thầy, hoặc các gia đình sẽ tự khấn với những lời cầu mong một năm mới bình an, mùa màng thuận lợi, tốt tươi…

Sau khi các nghi lễ kết thúc, không khí trang nghiêm nhường chỗ cho sự náo nhiệt của ngày xuân. Các gia đình cùng nhau hạ lễ, thụ lộc ngay tại chỗ. Những chén rượu ngô thơm nồng được rót tràn, mọi người chúc tụng nhau sức khỏe và chia sẻ những dự định làm ăn trong năm mới.

Phong tục đi cúng Thổ Kỳ không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, cầu mong sự bảo hộ của thần linh mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt. Trong nhịp sống hiện đại, hình ảnh những dòng người Nùng vai vác lễ vật, cùng nhau đi bộ lên đồi cúng thần đúng giờ hẹn đã trở thành nét đẹp văn hóa đặc sắc, góp phần làm phong phú thêm bản sắc lễ hội vùng cao xứ Lạng.

×