Đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực bứt phá cho tăng trưởng

Tại Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới 21/4, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo không chỉ là xu hướng mà phải trở thành động lực then chốt thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và công nghệ thay đổi sâu sắc mô hình phát triển.

"Nếu khoa học tạo ra tri thức mới, công nghệ tạo ra công cụ mới thì đổi mới sáng tạo chính là cầu nối chuyển hóa tri thức, công nghệ thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị thực tiễn cho xã hội. Đây cũng là yếu tố quyết định khả năng bứt phá của mỗi quốc gia trong kỷ nguyên mới", Thứ trưởng Định nói.

Năm nay, Việt Nam hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả” và “Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực”. Theo đó, đổi mới sáng tạo không thể dừng ở ý tưởng, thay vào đó phải đi tới hành động cụ thể, tạo ra kết quả thực chất và đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước.

Thứ trưởng Định cho biết, thời gian qua, hệ thống chính sách, pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục được hoàn thiện, góp phần hình thành nền tảng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Các trung tâm đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư, chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học tiếp tục được thúc đẩy.

Đáng chú ý, Chương trình phát triển công nghệ chiến lược đang tập trung vào các lĩnh vực nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, vật liệu mới và năng lượng mới, thể hiện bước chuyển từ tư duy phát triển dàn trải sang có trọng tâm, từ tiếp nhận công nghệ sang chủ động làm chủ công nghệ.

Tuy nhiên, trước mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số và yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, Việt Nam không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào lợi thế chi phí thấp hay khai thác tài nguyên, mà phải dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

"Để đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển, cần phát huy hiệu quả vai trò của ba trụ cột: viện nghiên cứu, trường đại học tạo ra tri thức và công nghệ; doanh nghiệp ứng dụng, thương mại hóa công nghệ; Nhà nước kiến tạo thể chế, chính sách và tổ chức thực thi. Khi ba trụ cột này được kết nối hiệu quả, hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia sẽ vận hành thông suốt, tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế", Thứ trưởng Định nhấn mạnh.

Thông điệp được nhấn mạnh tại sự kiện là đổi mới sáng tạo không phải nhiệm vụ riêng của một ngành mà là đổi mới sáng tạo toàn dân, đại chúng, là nhiệm vụ chung của cả quốc gia. Muốn đi nhanh trong thời đại mới, Việt Nam phải tổ chức để mọi nguồn lực sáng tạo được khơi dậy, kết nối và chuyển hóa thành kết quả phát triển cụ thể.

Phát biểu tại sự kiện, bà Pauline Tamesis - Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cho rằng sáng tạo tạo ra tiến bộ, đổi mới sáng tạo định hình tương lai. Và quan điểm này tương đồng với định hướng của Việt Nam trong Nghị quyết số 57-NQ/TW, khi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đặt vào vị trí trung tâm của phát triển.

Thực tiễn cho thấy, đổi mới sáng tạo đang vượt ra khỏi phạm vi phòng thí nghiệm, len vào nhiều lĩnh vực từ nông nghiệp, công nghiệp văn hóa đến hệ sinh thái khởi nghiệp và hợp tác quốc tế.

Để dòng chảy sáng tạo thực sự lan tỏa, cần một hệ sinh thái đồng bộ đúng nghĩa với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp, giới học thuật và cộng đồng sáng tạo, trong đó thế hệ trẻ giữ vai trò then chốt.

"Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá, không chỉ trở thành quốc gia có năng lực đổi mới sáng tạo mà còn có thể tạo dấu ấn trên bản đồ toàn cầu. Điều kiện tiên quyết là đầu tư cho con người, kết nối các nguồn lực tri thức và quan trọng hơn, đưa ý tưởng ra khỏi "ngăn kéo", chuyển hóa thành giá trị cụ thể trong đời sống kinh tế - xã hội", bà Pauline Tamesis cho biết.

×