Đối thoại với nông dân Sơn La: Gỡ “nút thắt” khoa học công nghệ, mở đường cho nông nghiệp

Hỗ trợ nông dân nâng cao sản xuất

Ngày 31/12, UBND tỉnh Sơn La đã tổ chức hội nghị đối thoại giữa Chủ tịch UBND tỉnh với nông dân năm 2025.

Dự hội nghị có lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh; đại diện các sở, ban, ngành; cùng đông đảo cán bộ, hội viên nông dân, HTX, doanh nghiệp tiêu biểu đại diện cho hơn 170.000 nông dân trên toàn tỉnh.

Trong không khí cởi mở, thẳng thắn và trách nhiệm, hội nghị đã ghi nhận các câu hỏi, kiến nghị trực tiếp xoay quanh các vấn đề “nóng” của nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Đáng chú ý, nhiều ý kiến thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới các nghị quyết mới của Trung ương như Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân – những chính sách được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho nông nghiệp Sơn La trong giai đoạn tới.

Một trong những vấn đề được nhiều nông dân quan tâm là việc ứng dụng thương mại điện tử, bán hàng online và phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng. Ông Nguyễn Văn Ánh, hội viên nông dân tổ 3, phường Chiềng Cơi, tỉnh Sơn La thẳng thắn nêu thực tế: Nhiều hội viên muốn bán nông sản trên mạng nhưng lo sợ bị lừa đảo, “bom hàng”, giả mạo fanpage.

Ông Ánh đề nghị tỉnh có giải pháp hỗ trợ cụ thể, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn về thương mại điện tử, kỹ năng livestream bán hàng, marketing số, xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương; mở các lớp đào tạo về du lịch cộng đồng.

Trả lời vấn đề này, ông Trần Xuân Việt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La cho biết, hoạt động bán nông sản, sản phẩm OCOP và dịch vụ du lịch trên nền tảng số thời gian qua diễn ra rất sôi động nhưng còn manh mún, thiếu liên kết và tiềm ẩn nhiều rủi ro về an ninh mạng.

Theo ông Việt, không ít đối tượng đã lợi dụng sự thiếu kinh nghiệm của người dân để lập fanpage giả mạo, thậm chí có lượng tương tác cao hơn trang chính thống, nhằm bán nông sản, sản phẩm OCOP hoặc nhận đặt phòng khách sạn, homestay. Các đối tượng này thường yêu cầu khách hàng chuyển tiền đặt cọc gần như toàn bộ giá trị dịch vụ qua các đường link lạ, sau đó chiếm đoạt tài sản.

Để khắc phục tình trạng này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La đang triển khai một nền tảng số tập trung, thông minh, tích hợp đầy đủ các chức năng từ thanh toán trực tuyến, quản lý giấy phép kinh doanh đến xác thực địa chỉ, điểm đến du lịch. Nền tảng được tích hợp công nghệ AI, có khả năng hạn chế tối đa tình trạng giả mạo, và sẽ được tập huấn, hướng dẫn triển khai rộng rãi ngay trong tháng 1 tới.

Không chỉ dừng lại ở chuyển đổi số, ông Trần Xuân Việt nhấn mạnh vai trò then chốt của đào tạo nguồn nhân lực. Trong năm 2025, Sở đã tổ chức các lớp đào tạo nhân viên du lịch, du lịch khởi nghiệp và nghiệp vụ du lịch. Sang năm 2026, các chương trình này sẽ tiếp tục được triển khai bài bản hơn, thông qua văn bản gửi trực tiếp tới cấp xã, phường và các điểm du lịch.

Liên quan đến vấn đề tiêu thụ nông sản, ông Quàng Văn Trung, Giám đốc HTX An Phú (phường Chiềng An, tỉnh Sơn La) đặt câu hỏi về các giải pháp thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa nông dân, HTX với doanh nghiệp chế biến và tiêu thụ, nhằm đảm bảo đầu ra ổn định, giá cả hợp lý.

Trả lời nội dung này, ông Trần Dũng Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cho biết, những năm qua ngành nông nghiệp Sơn La ghi nhận sự phát triển đột biến, với tốc độ tăng trưởng được đánh giá cao trên cả nước. Tăng trưởng không chỉ thể hiện ở sản lượng mà còn ở giá trị, góp phần nâng cao thu nhập, đời sống của người dân khu vực nông thôn.

Điểm đáng mừng là tư duy sản xuất của nông dân, HTX và doanh nghiệp đã có sự chuyển biến rõ rệt. Nếu trước đây, các kiến nghị chủ yếu xoay quanh câu hỏi “trồng cây gì, nuôi con gì”, thì nay người dân quan tâm nhiều hơn tới nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng chuỗi giá trị, quản lý mã số vùng trồng, hướng tới xuất khẩu chính ngạch.

Sơn La hiện là một trong những vùng nguyên liệu nông sản lớn nhất miền Bắc. Tuy nhiên, 70–80% sản lượng nông sản vẫn tiêu thụ ở dạng tươi, tỷ lệ chế biến sâu còn thấp, khiến giá trị gia tăng chưa cao.

Để giải bài toán này, tỉnh Sơn La đang xây dựng nghị quyết mới về phát triển nông nghiệp bền vững gắn với chế biến. Nhà nước đóng vai trò “bà đỡ” thông qua doanh nghiệp và HTX, với các chính sách hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, tem nhãn, truy xuất nguồn gốc, cấp mã số vùng trồng; đồng thời tạo cơ chế thuận lợi về đất đai, tín dụng để thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến tại chỗ.

Có thể ví nông nghiệp Sơn La như một “vựa trái cây khổng lồ” đã đủ tiềm lực vươn ra thị trường lớn. Vấn đề còn lại là phải xây dựng được những “con tàu chế biến” đủ mạnh, thay vì chỉ xuất khẩu bằng những “chiếc ghe bán tươi” nhỏ lẻ, dễ tổn thương trước biến động thị trường.

Tại hội nghị, nhiều ý kiến cũng tập trung vào vấn đề vốn và hạ tầng. Ông Quàng Văn Công, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, Chủ tịch Hội Nông dân xã Yên Châu kiến nghị tỉnh quan tâm bố trí nguồn vốn chính sách để nông dân đầu tư chăm sóc vườn cây, xây dựng kho, xưởng chế biến.

Theo ông Trần Dũng Tiến, nguồn vốn vay cho nông nghiệp, nông thôn hiện không thiếu. Ngân hàng Chính sách xã hội đang là kênh cho vay chủ lực với nguồn vốn dồi dào. “Nút thắt” lớn nhất nằm ở phương án sản xuất, kinh doanh. Người dân cần có kế hoạch đầu tư cụ thể, khả thi để tiếp cận vốn. Ngành nông nghiệp đã bố trí các điểm tư vấn, tổ hỗ trợ kỹ thuật nhằm giúp bà con xây dựng phương án bài bản, đúng trọng tâm.

Về nước tưới, ông Cà Văn Yêu, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường, Chủ tịch Hội Nông dân phường Chiềng Sinh, tỉnh Sơn La cho biết: Nhiều diện tích sản xuất vẫn phụ thuộc vào nước mưa, đề nghị tỉnh sớm có giải pháp căn cơ.

Ông Trần Dũng Tiến cho biết, hiện khoảng 90% diện tích sản xuất nông nghiệp của tỉnh phụ thuộc vào nước mưa. Việc đầu tư thủy lợi cần nguồn vốn rất lớn, chủ yếu do Trung ương đảm nhiệm. Trong quy hoạch tỉnh (Quyết định số 1617), Sơn La đã đưa dự án cấp nước khu vực Chiềng Ngần với tổng mức đầu tư khoảng 200 tỷ đồng vào danh mục ưu tiên, dự kiến triển khai trong thời gian tới.

Phát huy vai trò các cấp Hội Nông dân

Ngoài những câu hỏi đã trả lời tại hội nghị đối thoại, còn các ý kiến, câu hỏi chưa trả lời trực tiếp sẽ được Hội Nông dân tỉnh tổng hợp, gửi đến các sở, ngành và xin ý kiến Chủ tịch UBND tỉnh để có văn bản trả lời gửi đến nông dân.

Hội nghị đối thoại là diễn đàn quan trọng, dân chủ để nông dân, các cấp Hội Nông dân trong tỉnh, hội viên nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, các HTX, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn trực tiếp phản ánh tâm tư, nguyện vọng với UBND tỉnh về những thành tựu đã đạt được; nêu những khó khăn, vướng mắc và đề xuất, kiến nghị cơ chế, chính sách liên quan đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La nhấn mạnh: Yêu cầu cấp thiết phải kịp thời tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp nhằm tạo điều kiện cho nông dân, HTX và doanh nghiệp phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế – xã hội của tỉnh theo hướng bền vững.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La đề nghị cấp ủy, chính quyền cơ sở tiếp tục quán triệt, triển khai hiệu quả các nghị quyết của Đảng, Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; đồng thời duy trì các diễn đàn đối thoại.

Đối với các sở, ngành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La yêu cầu nghiêm túc tiếp thu kiến nghị của nông dân, rà soát, tham mưu điều chỉnh chính sách cho sát thực tiễn; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển vùng sản xuất tập trung và chuỗi giá trị nông sản.

Phối hợp chặt chẽ trong tiêu thụ, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật.

Ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cũng đề nghị Hội Nông dân các cấp tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt, đồng hành cùng nông dân trong phát triển kinh tế tập thể, chuyển đổi số, bảo vệ quyền lợi hội viên, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh.

×