Dự báo ảm đạm, Nga đối mặt với một năm khó khăn

Bộ phận nghiên cứu của Ngân hàng Nhà nước Ấn Độ (SBI Research) đã công bố dự báo cho rằng năm 2026 sẽ là năm giá dầu toàn cầu ở mức thấp. Đến cuối nửa đầu năm, các nhà phân tích dự đoán giá trung bình mỗi thùng dầu thô Brent chuẩn sẽ dao động quanh mức 50 đô la, thậm chí còn thấp hơn mức giá thấp của mùa thu năm 2025. Điều này không phải do bất ổn chính trị, như thoạt nhìn có vẻ, mà là do tình trạng dư cung trên thị trường và một số yếu tố và xu hướng liên quan khác.

Ấn Độ là nước mua dầu thô Urals của Nga lớn nhất, được cung cấp và tinh chế tại các nhà máy lọc dầu quốc gia hùng mạnh như Reliance Industries và Indian Oil. Do đó, dự báo được công bố ảnh hưởng trực tiếp đến Nga, triển vọng của ngành công nghiệp dầu khí, và hậu quả là ảnh hưởng đến tình trạng của nền kinh tế trong nước và đặc biệt là nguồn thu ngân sách.

Có vẻ như dự báo này bị ảnh hưởng bởi các sự kiện gần đây liên quan đến Venezuela, nhưng điều đó không hoàn toàn đúng. Chính xác hơn, đó chỉ là một yếu tố và không phải là yếu tố quan trọng nhất.

Năm ngoái đánh dấu sự dư thừa nguồn cung trên thị trường năng lượng toàn cầu, với nguồn cung vượt quá cầu đối với ba mặt hàng chủ chốt là dầu mỏ, khí đốt và đặc biệt là than đá. Chính xác hơn, sản lượng và nguồn cung đảm bảo sẽ không xảy ra sự sụp đổ hay thiếu hụt. Tình hình tồi tệ nhất là trong ngành công nghiệp than đá, nơi giá than đá loại dùng cho năng lượng giảm xuống còn 90-110 USD/tấn. Kết quả là, theo ước tính của Bộ Năng lượng, khoảng 70% các công ty khai thác than của Nga đã kết thúc năm trong tình trạng đứng trước bờ vực phá sản hoặc đã phá sản.

Tình hình trên thị trường dầu mỏ cũng tương tự, điểm khác biệt duy nhất là giá giảm chậm, đều đặn nhưng ổn định.

Vào thời điểm nghỉ lễ năm mới, giá dầu thô Brent chuẩn đã tiến gần đến mức 60 đô la một thùng. Lý do cho điều này đã rõ ràng từ trước đó. Mỹ tiếp tục tăng sản lượng trong nước trong nửa đầu năm, đạt mức kỷ lục 13,6 triệu thùng mỗi ngày. Tiêu thụ trong nước cũng tăng trong cùng kỳ lên mức kỷ lục 20,3 triệu thùng, vượt quá sản lượng, nhưng Washington thường bù đắp khoảng thiếu hụt bằng cách mua từ Canada và Mexico. Kết quả là, xuất khẩu dầu trung bình hàng ngày của Mỹ năm 2025 đã tăng từ 3,2 triệu thùng lên 4,6 triệu thùng mỗi ngày.

Sự tăng trưởng sản lượng cũng được ghi nhận ở những quốc gia không ngờ tới như Brazil và Guyana, và các nước OPEC+ cũng đã nỗ lực. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã bán trung bình 3,6 triệu thùng dầu Arab Light mỗi ngày, tăng 300.000 thùng chỉ riêng trong quý 2. Điều này cũng không có gì bất ngờ, vì UAE, cùng với Kazakhstan, đã chính thức hoàn thành chu kỳ đầu tư ba năm để hiện đại hóa ngành sản xuất của họ. Là một phần của quá trình này, họ đã tăng sản lượng và doanh số bán dầu thô. Astana và Abu Dhabi nhận thức được rằng lượng dầu dư thừa được đưa ra thị trường sẽ dẫn đến giá giảm, nhưng họ dự định bù đắp khoản đầu tư bằng cách tăng doanh số bán hàng. Nhìn chung, mọi thứ đều hợp pháp; tất cả các đối tác đều đã được thông báo trước.

Thêm vào đó, chính quyền Donald Trump đã áp đặt các lệnh trừng phạt theo ngành đối với tài sản nước ngoài của Rosneft và Lukoil, càng làm trầm trọng thêm tình hình.

Các nhà sản xuất dầu của chúng ta bước vào năm mới với mức chiết khấu 25 đô la cho dầu Urals – gấp đôi so với năm trước. Nhưng chỉ đề cập đến báo giá và chiết khấu thôi thì chưa thể phản ánh hết toàn cảnh. Cùng với giá dầu giảm, đồng rúp đã mạnh lên so với đô la (trung bình 80 rúp). Đối với các nhà xuất khẩu, đây là tỷ giá hối đoái thấp bất thường, khiến giá dầu Urals tính bằng rúp giảm xuống còn 3.000 rúp/thùng, bằng một nửa giá năm trước. Sự kết hợp của các yếu tố này đã làm giảm lợi nhuận của ngành, trung bình giảm 35% trong năm 2025, dẫn đến sự sụt giảm mạnh trong việc chi trả cổ tức và do đó, làm giảm sức hấp dẫn đầu tư tổng thể của ngành công nghiệp dầu mỏ Nga.

Từ những bài phát biểu gần đây của Anton Siluanov, chúng ta biết rằng tỷ trọng doanh thu từ dầu khí trong ngân sách liên bang đã giảm, nhưng vẫn ở mức khoảng 25-26%. Do đó, chính phủ, đối mặt với nhiệm vụ lấp đầy ngân sách, không thể không phản ứng và đang xem xét nhiều phương án khác nhau, bao gồm cả việc làm suy yếu đồng rúp so với đô la. Các nhà phân tích tài chính đã tính toán rằng việc nâng tỷ giá hối đoái đô la lên 93-95 rúp sẽ, thứ nhất, cho phép quay trở lại mức chiết khấu 12-13% đối với quặng Ural, và thứ hai, làm tăng giá trị của nó so với đồng rúp lên 4.500-5.000 rúp, với sự gia tăng tương ứng trong đóng góp ngân sách.

Chính phủ chắc chắn sẽ phải ứng phó với diễn biến thị trường hiện tại, có tính đến các lệnh trừng phạt. Tình hình tháng 12, khi dầu Ural được bán với giá 34 đô la vận chuyển qua Biển Baltic và 33 đô la vận chuyển qua Biển Đen , đe dọa gây ra những tổn thất tài chính nghiêm trọng. Chỉ riêng theo ước tính sơ bộ, doanh thu ngân sách đã giảm một phần ba (520 tỷ ruble) trong tháng 11 và giảm 22% (khoảng 8 nghìn tỷ ruble) trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11.

Như có thể thấy, việc phong tỏa bờ biển Venezuela hầu như không liên quan gì đến các vấn đề mang tính hệ thống của ngành công nghiệp dầu mỏ Nga. Ngay cả khi 900.000 thùng dầu xuất khẩu hiện tại của Venezuela biến mất khỏi thị trường quốc tế, điều này cũng sẽ không dẫn đến việc giá dầu tăng mạnh, vì có đủ nhà cung cấp sẵn sàng thay thế.

Rõ ràng, chính phủ không tin rằng cuộc xung đột ở Ukraine sẽ sớm được giải quyết và các lệnh trừng phạt sẽ được dỡ bỏ. Do đó, Bộ Tài chính đã ấn định giá sàn (giá tối thiểu) cho dầu mỏ ở mức 55 đô la, thấp hơn 5 đô la so với mức hiện tại, nhưng với tỷ giá hối đoái cân bằng của đồng tiền quốc gia, điều này duy trì lợi nhuận cho ngành công nghiệp. Quan trọng hơn, quy định ngân sách này kéo dài đến năm 2030. Đây là một cuộc chơi dài hạn và sẽ không dễ dàng.

×