Du lịch xanh ở Đà Nẵng (gồm địa phận Quảng Nam cũ)-“tấm vé” nâng tầm điểm đến, giảm áp lực rác thải nhựa

Từ chiếc mẹt tre làng mộc đến bài toán kinh tế "con số biết nói"

Dưới cái nắng vàng hanh hao của miền Trung, làng mộc Kim Bồng (phường Hội An, TP Đà Nẵng) đón những đoàn khách quốc tế bằng một bầu không khí khác lạ. Không có tiếng lạo xạo của những vỏ chai nhựa vứt lăn lóc, cũng chẳng có bóng dáng của những chiếc túi nilon bay phất phơ theo gió. Thay vào đó là hình ảnh những người thợ mộc niềm nở mời khách bát nước chè xanh đựng trong ly thủy tinh mát lạnh, những sản vật địa phương, được bày biện chỉn chu trên mẹt tre lót lá chuối tươi.

Bà Bùi Thị Kim Cúc, Chủ nhiệm Hợp tác xã Nông nghiệp sinh thái và du lịch cộng đồng Kim Bồng, chia sẻ: "Chúng tôi không làm màu, đây là kết quả của nhiều năm kiên trì giáo dục môi trường. Ban đầu, người dân còn ngại vì dùng đồ nhựa tiện quá, rẻ quá. Nhưng khi thấy khách Tây họ quý cái ly thủy tinh, họ trân trọng cái mẹt tre, người dân mới hiểu: Sống xanh chính là cách để giữ nồi cơm của chính mình."

Thực tế, đối với nhóm khách hàng từ các quốc gia phát triển, việc giảm thiểu rác thải nhựa không còn là một "điểm cộng" ưu tiên mà đã trở thành "tiêu chuẩn tối thiểu". Họ sẵn sàng chi trả cao hơn để lưu trú tại những nơi cam kết bảo vệ hệ sinh thái.

Nhưng du lịch xanh không chỉ là câu chuyện của những làng nghề nhỏ lẻ, nó đang trở thành một cuộc tính toán kinh tế sòng phẳng tại các "ông lớn" trong ngành lưu trú. Ông Vương Đình Mạnh, Tổng Giám đốc La Siesta Hoian Resort & Spa, đưa ra một phân tích đầy sức nặng về tài chính. Trước đây, một resort quy mô 100 phòng có thể tiêu thụ hàng nghìn chai nhựa mỗi tháng cho các dịch vụ buồng phòng và hội nghị.

Con số chi phí lên tới 193 triệu đồng mỗi năm chỉ riêng cho việc mua nước đóng chai nhựa. Tuy nhiên, sau khi quyết liệt chuyển đổi sang hệ thống chai thủy tinh tái sử dụng và trạm lọc nước tại chỗ, chi phí này đã giảm xuống chỉ còn khoảng 120 triệu đồng.

Dù đã có những "đốm sáng" đầy hy vọng, nhưng nhìn vào bức tranh tổng thể, ngành du lịch Việt Nam vẫn đang đứng trước những rào cản mang tính hệ thống. Theo bà Quách Thị Xuân, Giám đốc Quốc gia Việt Nam, Tổ chức Môi trường Thái Bình Dương (Pacific Environment), rác thải nhựa có ảnh hưởng rất lớn đến ngành du lịch.

"Cộng đồng du lịch đóng vai trò là 'người gác cổng', nếu chúng ta không thay đổi tư duy từ khai thác sang bảo tồn, chúng ta đang tự sát về mặt thương hiệu," bà Xuân nhấn mạnh.

Tương lai của du lịch: Khi "xanh" là màu của sự thịnh vượng

Nhìn rộng ra thế giới, xu hướng du lịch bền vững đã không còn là một trào lưu nhất thời. Những điểm đến như Bali (Indonesia) hay các hòn đảo tại Thái Lan đã từng phải đóng cửa để "chữa lành" hệ sinh thái sau thời gian dài bị tàn phá bởi rác thải nhựa và sự quá tải khách, bài học đó vẫn còn nguyên giá trị thời sự đối với Việt Nam.

Phát triển du lịch xanh không chỉ là việc đặt một biển báo "cấm vứt rác" hay thay ống hút nhựa bằng ống hút giấy. Đó là sự thay đổi trong tư duy của cả một bộ máy vận hành: Từ người quản lý tầm vĩ mô đến anh lái tàu, chị tạp vụ trong resort. Khi doanh nghiệp gắn kết được lợi ích của mình với lợi ích của cộng đồng địa phương, khi người dân bản địa trở thành những "đại sứ xanh" bảo vệ chính mảnh đất mình sinh sống, đó mới là lúc du lịch thực sự bền vững.

Ông Văn Bá Sơn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng cũng nhìn nhận ngành du lịch hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong chuyển đổi xanh như sử dụng nhựa dùng một lần, phân loại rác tại nguồn chưa được thực hiện đồng bộ; hạ tầng xử lý chất thải, giao thông ít phát thải và năng lượng tái tạo chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng du lịch… Đà Nẵng định vị phát triển du lịch xanh là trụ cột, lấy đầu tư hạ tầng bền vững, giao thông công cộng và tái cấu trúc dòng khách làm nền tảng.

Cuộc đua nâng cao sức cạnh tranh giữa các điểm đến trong khu vực đang diễn ra vô cùng gay gắt. Một bãi biển xanh ngắt không rác thải, một khu rừng nguyên sinh được bảo tồn nghiêm ngặt hay một ngôi làng cổ không bóng dáng nhựa dùng một lần sẽ là những "thỏi nam châm" mạnh mẽ nhất thu hút du khách bền bỉ hơn bất kỳ chiến dịch quảng cáo hào nhoáng nào.

Kết lại, "xanh hóa" ngành du lịch là một hành trình dài hơi, đầy thách thức nhưng không có đường lui. Khi chúng ta chung tay giảm áp lực rác thải nhựa, không chỉ là chúng ta đang cứu lấy ngành du lịch, mà chính là đang giữ gìn những giá trị tinh túy nhất của thiên nhiên và văn hóa để trao truyền lại cho thế hệ mai sau.

Trong tương lai không xa, những điểm đến như Đà Nẵng, Hội An sẽ không chỉ được biết đến bởi vẻ đẹp di sản hay những bãi biển lọt top thế giới, mà còn bởi danh hiệu "điểm đến không rác nhựa" một minh chứng cho sự văn minh và tầm nhìn bền vững của con người Việt Nam.

×