Dự thảo đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân: Cần bổ sung thêm nhiều cơ chế linh hoạt hướng tới người dân

Nhiều chính sách thu hút lao động

Thạc sỹ Quản lý kinh tế Nguyễn Đồng Chiến nhận định, nội dung Dự thảo Nghị định mới đã thể hiện rõ tinh thần đồng hành của cơ quan quản lý với người dân và doanh nghiệp, qua đó hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế bền vững và nâng cao chất lượng đời sống xã hội.

“Cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các quy định về miễn, giảm thuế phù hợp với bối cảnh mới”, Thạc sỹ Nguyễn Đồng Chiến nói.

Số liệu của Cục Thống kê cho thấy so với năm 2016, tại thời điểm 2024, thu nhập bình quân đầu người khu vực thành thị tăng 1,51 lần; chi tiêu bình quân cả nước, khu vực thành thị tăng tương ứng khoảng 1,38 lần và 1,23 lần.

Đồng thời, chỉ số CPI bình quân hàng năm trong giai đoạn 2016-2025 trong khoảng 3-3,6% (trừ năm 2016 là 4,74%).

Căn cứ biến động chi tiêu bình quân, thu nhập bình quân bình quân xã hội và biến động của chỉ số CPI từ thời điểm năm 2016 đến nay, Bộ Tài chính đề xuất nâng khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa phải vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng mới tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của cá nhân. Mức này tăng 1,64 lần so với mức hiện hành, góp phần nâng cao đời sống của người lao động.

Hoặc cũng có thể nhắc đến chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng NƠXH, nhà lưu trú công nhân. Nghị định xác định không tính vào thu nhập chịu thuế khoản lợi ích từ nhà ở do người sử dụng lao động xây cho người lao động sử dụng khi làm việc bao gồm cả tiền điện, nước và các dịch vụ kèm theo (nếu có).

Một điểm đáng chú ý là việc mở rộng đối tượng và các khoản thu nhập được miễn thuế. Cụ thể, Dự thảo đề xuất miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công khi tham gia các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó là các khoản thu nhập đến từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon, hay lãi từ trái phiếu xanh.. Việc mở rộng chính sách ưu đãi thuế với những lĩnh vực mang tính tương lai này được kỳ vọng sẽ góp phần thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy các lĩnh vực kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo.

Cần duy trì tính linh hoạt

Dù được đánh giá có nhiều điểm mới, song các chuyên gia cho rằng Dự thảo nên được bổ sung thêm giải pháp linh hoạt và cần được cân nhắc kỹ lưỡng về tính phù hợp với thực tiễn, nhân văn.

Một trong những nội dung được đưa ra là nâng ngưỡng thu nhập phải khấu trừ thuế từ 2 triệu đồng/lần lên 3 triệu đồng/lần đối với cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng, với mức khấu trừ 10% trên thu nhập trước khi chi trả.

“Việc nâng ngưỡng lên 3 triệu, 5 triệu hay thậm chí 7 triệu đồng/lần cũng không làm thay đổi đáng kể bản chất vấn đề. Quan trọng là cơ chế linh hoạt đối, ưu tiên tính chủ động cho người nộp thuế”, Tổng Giám đốc Thuế Trọng Tín nói.

Ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, Uỷ viên thường trực Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho rằng vấn đến về “ngưỡng” không phải điều quan trọng nhất.

Do đó, ông Được nhấn mạnh, Dự thảo nên tiếp tục duy trì cơ chế cho phép người nộp thuế làm cam kết với đơn vị chi trả thu nhập vãng lai để tạm thời chưa bị khấu trừ thuế. Công cụ này áp dụng trong trường hợp tổng thu nhập cả năm chưa đến ngưỡng phải nộp thuế.

Giải pháp này không chỉ giúp giảm thủ tục hành chính mà còn giảm chi phí xã hội, đảm bảo quyền lợi thực tế cho người nộp thuế.

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas đề xuất mạnh dạn bỏ cách tính khấu trừ 10%. Thay vào đó, nên áp dụng thống nhất biểu thuế lũy tiến đối với mọi khoản thu nhập của cá nhân cư trú.

Theo phân tích của chuyên gia này, phương án đồng nhất theo biểu thuế lũy tiến mang lại nhiều lợi ích như đơn giản hóa cách tính thuế, tránh tình trạng thu nhập được miễn thuế vẫn bị khấu trừ 10%, đồng thời giảm đáng kể các thủ tục như lập cam kết, kê khai phụ lục hay hoàn thuế.

Đặc biệt, cách tính lũy tiến giúp đảm bảo công bằng giữa người thu nhập cao và người thu nhập thấp.

Ông Tuấn lấy ví dụ, ca sỹ một buổi biểu diễn có thể mang về thu nhập vài trăm triệu hay tới vài tỷ đồng, mức tạm thu 10% không gây xáo trộn thu nhập.

Thế nhưng, cách tính này lại gây ảnh hưởng lớn hơn nhiều đối với người thu nhập thấp, khiến dòng tiền sử dụng cho sinh hoạt, tiêu dùng bị vắt nhỏ giọt. Đến cuối năm họ lại phải vất vả làm thủ tục hoàn số tiền ít ỏi, có khi chỉ vài triệu đồng. Chưa kể, còn hàng loạt rủi ro khiến người lao động thu nhập thấp, trung bình không được hoàn thuế.

Có thể thấy, Dự thảo Nghị định đang mở ra nhiều hướng cải cách quan trọng trong chính sách thuế TNCN, với trọng tâm là đơn giản hóa thủ tục, tăng tính công bằng và thích ứng với bối cảnh kinh tế mới. Tuy nhiên, để các chính sách đi vào thực tiễn hiệu quả, vẫn cần tiếp tục lắng nghe, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến từ cộng đồng chuyên gia và người nộp thuế.

×