Đưa sỹ quan quân đội về cấp xã: Lực lượng vũ trang chính quy nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai từ cơ sở

Đưa sỹ quan quân đội về cấp xã, công tác phòng, chống thiên tai từ cơ sở được tăng cường mạnh mẽ

Biến đổi khí hậu khiến thiên tai ngày càng diễn biến cực đoan, khó lường, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sinh hoạt, sản xuất của người dân.

Trong bối cảnh đó, việc phát huy hiệu quả phương châm "4 tại chỗ", đặc biệt là huy động các lực lượng sẵn có ở địa phương là yêu cầu thiết yếu để nâng cao năng lực ứng phó. Trong đó, quân đội và dân quân tự vệ luôn giữ vai trò nòng cốt, xung kích, trực tiếp tham gia sơ tán người dân, cứu hộ, cứu nạn, bảo vệ địa bàn và hỗ trợ khắc phục hậu quả sau thiên tai.

Tuy nhiên, để phương châm "4 tại chỗ" thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh việc chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư và hậu cần, các địa phương cần nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành và khả năng huy động các lực lượng ngay từ cấp cơ sở.

Yêu cầu này càng trở nên cấp thiết tại những địa bàn thường xuyên đối mặt với thiên tai, nơi mà các quyết sách phải được đưa ra ngay trong "giờ vàng" để bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, điển hình như xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La.

Nằm bên con sông Nậm Mu, Chiềng Lao (trước đây thuộc địa phận huyện Mường La, tỉnh Sơn La) là xã miền núi giáp ranh với các tỉnh Lai Châu, Lào Cai.

Đặc thù địa hình chủ yếu là núi cao, chia cắt phức tạp, độ dốc lớn khiến địa phương thường xuyên đối mặt với nguy cơ sạt lở taluy dương, lũ quét và sạt lở đất. Mỗi khi xảy ra mưa lớn kéo dài, nhiều tuyến đường độc đạo dẫn vào các bản vùng sâu có thể bị chia cắt, cô lập, gây nhiều khó khăn cho việc tiếp cận cứu hộ.

Trên thực tế, mỗi mùa mưa lũ về, xã Chiềng Lao lại một trong những "điểm nóng" về lũ quét, sạt lở đất. Trong nhiều năm qua, thiên tai không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn cướp đi sinh mạng của nhiều người dân.

Ngay trong đợt mưa lũ vào đầu tháng 7 vừa qua, do ảnh hưởng của lũ quét, ước tính ban đầu, xã Chiềng Lao thiệt hại khoảng 150 triệu đồng, 0,78ha diện tích lúa và hoa màu bị ảnh hưởng...

Trước những thách thức ấy, vai trò xung kích của lực lượng quân đội và dân quân trong công tác phòng chống thiên tai càng được khẳng định.

Khẳng định vai trò của lực lượng quân đội, dân quân, ông Vũ Minh Thái - Chủ tịch UBND xã Chiềng Lao cho biết, việc bố trí sỹ quan quân đội chính quy đảm nhiệm chức danh tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, trong đó Chỉ huy trưởng quân đội cấp xã là sỹ quan chính quy, là bước đi chiến lược quan trọng nhằm chính quy hóa lực lượng vũ trang ở cơ sở.

Mô hình mới này giúp tăng cường năng lực quản lý nhà nước về quốc phòng, nâng cao khả năng tác chiến phòng thủ và ứng phó thiên tai ngay từ cấp cơ sở.

Theo Chủ tịch UBND xã Chiềng Lao (tỉnh Sơn La), cụ thể hóa phương châm "4 tại chỗ", trong thời gian qua, xã Chiềng Lao tập trung củng cố nền tảng nội lực vững chắc ngay từ cơ sở để không bị động trước các sự cố thiên tai.

Đặc biệt, về nguồn nhân lực, hiện xã đã kiện toàn đồng bộ Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự phòng chống, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn. Các thành viên trực tiếp phụ trách, bám nắm từng bản vùng xung yếu.

Đến nay, 100% bản trên địa bàn xã đều đã thành lập Đội xung kích phòng, chống thiên tai với lực lượng nòng cốt là dân quân tự vệ, công an xã và đoàn viên thanh niên, sẵn sàng ứng trực khi có mưa lũ. Địa phương cũng thường xuyên tổ chức tập huấn, diễn tập, tuyên truyền kỹ năng ứng phó lũ quét, sạt lở và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các lực lượng nhằm rút ngắn thời gian xử lý trong "giờ vàng".

Nếu chủ trương sỹ quan quân đội về cấp xã, tăng cường Ban Chỉ huy quân sự cấp xã mới, được triển khai, từ góc độ chính quyền địa phương, ông Vũ Minh Thái nhận định, chủ trương này sẽ góp phần tinh gọn tổ chức, nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự ngay từ cơ sở.

"Đặc biệt, trong công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và xử lý các tình huống khẩn cấp, sự hiện diện của đội ngũ chỉ huy quân sự chính quy, được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp sẽ giúp UBND xã điều hành, hiệp đồng giữa các lực lượng quân sự, công an và dân quân tự vệ chặt chẽ, cơ động hơn, qua đó nâng cao khả năng phản ứng nhanh ngay từ những giờ đầu xảy ra sự cố.

Chủ trương cũng này phù hợp với xu thế chung. Trong bối cảnh sắp xếp các đơn vị hành chính, khi nhiều xã sau sáp nhập có quy mô diện tích và dân số lớn hơn trước, việc nâng cao năng lực chỉ huy quân sự tương đương cấp tiểu đoàn là hoàn toàn cấp thiết", Chủ tịch UBND xã Chiềng Lao cho hay.

Bố trí sỹ quan quân đội chính quy đảm nhiệm chức danh tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, nâng cao tính chuyên nghiệp trong tổ chức lực lượng vũ trang cơ sở, xử lý tình huống kịp thời

Cũng là một trong những địa phương thường đối mặt với nguy cơ thiên tai, xã Giao Minh (tỉnh Ninh Bình) nhất trí cao với chủ trương đưa sỹ quan quân đội về cấp xã, tăng cường Ban Chỉ huy quân sự cấp xã mới.

Trao đổi với phóng viên báo Dân Việt, ông Bùi Thanh Phong - Phó Chủ tịch UBND xã, Phó Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã Giao Minh (Ninh Bình) khẳng định, việc bố trí sỹ quan quân đội chính quy đảm nhiệm chức danh tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, trong đó Chỉ huy trưởng quân đội cấp xã là sỹ quan chính quy, là chủ trương rất cần thiết và phù hợp với yêu cầu thực tiễn hiện nay, đặc biệt đối với các địa phương vùng ven biển như xã Giao Minh.

Sau sáp nhập, xã Giao Minh hiện quản lý hơn 11,4 km đê điều, gần 985 ha nuôi trồng thủy sản, nhiều hộ dân sinh sống ngoài đê...

Đây là những yếu tố khiến địa phương luôn đối mặt với nguy cơ thiên tai, đặc biệt là bão, triều cường và mưa lớn. Vì vậy, xã Giao Minh luôn xác định phòng, chống thiên tai là nhiệm vụ thường xuyên, không đợi đến khi có bão mới triển khai mà luôn chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện và phương án ứng phó từ sớm.

Phó Chủ tịch UBND xã Giao Minh cho biết, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quy mô địa bàn và phạm vi quản lý của xã cũng lớn hơn trước, trong khi yêu cầu ứng phó với thiên tai, tìm kiếm cứu nạn ngày càng cao. Điều đó đòi hỏi công tác chỉ huy, điều hành phải thực sự nhanh, thống nhất và chuyên nghiệp.

Cũng theo lãnh đạo xã Giao Minh, thực tế thời gian qua, lực lượng quân sự xã luôn phát huy tốt vai trò nòng cốt trong công tác phòng, chống thiên tai, phối hợp chặt chẽ với công an, biên phòng, lực lượng xung kích ở cơ sở và các thôn.

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến cực đoan, khó lường, việc bố trí sỹ quan quân đội chính quy đảm nhiệm các chức danh chỉ huy quân sự cấp xã sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, năng lực chỉ huy và khả năng hiệp đồng giữa các lực lượng ngay từ cơ sở.

"Đối với địa phương ven biển như Giao Minh, khi xảy ra bão mạnh, nước dâng, sự cố đê điều hoặc các tình huống tìm kiếm cứu nạn, những quyết định trong "thời điểm vàng" có ý nghĩa rất quan trọng.

Việc có đội ngũ sỹ quan chính quy sẽ góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp trong tổ chức lực lượng, xử lý tình huống theo đúng quy trình và huy động hiệu quả các nguồn lực tại chỗ theo phương châm "4 tại chỗ", hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản", ông Phong nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Giao Minh, để chủ trương phát huy hiệu quả cao nhất, việc bố trí sỹ quan quân đội chính quy đảm nhiệm chức danh tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, trong đó Chỉ huy trưởng quân đội cấp xã là sỹ quan chính quy, cần được triển khai đồng bộ với đầu tư trang thiết bị, nâng cao chất lượng huấn luyện, tăng cường diễn tập và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các lực lượng.

Khi các yếu tố này được kết hợp đồng bộ, năng lực phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn ở cấp cơ sở sẽ được nâng lên rõ rệt, góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân trước những diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp.

×