Đừng chỉ ăn quả, lá loại cây này quý như "nhân sâm người nghèo", mọc đầy ở quê nhưng ít ai biết

Ở nhiều vùng quê Việt Nam, cây ớt là hình ảnh vô cùng quen thuộc. Loài cây này thường mọc ven bờ rào, trong vườn nhà hoặc được trồng xen kẽ như một loại gia vị không thể thiếu trong bữa ăn hằng ngày.

Hầu hết mọi người chỉ biết đến quả ớt với vai trò tạo vị cay cho món ăn, nhưng ít ai để ý rằng toàn bộ cây ớt từ cành, lá cho đến rễ đều có những giá trị nhất định trong đời sống và y học dân gian.

Đặc biệt, lá ớt phần thường bị xem là "phụ" lại đang dần được nhìn nhận như một nguyên liệu giàu dinh dưỡng, thậm chí được nhiều người ví von là "nhân sâm của người nghèo" nhờ những công dụng đáng chú ý đối với sức khỏe.

Trong ký ức của nhiều người dân nông thôn, lá ớt không phải là thứ xa lạ. Nó từng được hái về nấu canh, xào hoặc ăn kèm trong những bữa cơm giản dị. Tuy nhiên, theo thời gian, khi thực phẩm công nghiệp và các loại rau củ đa dạng hơn, lá ớt dần bị lãng quên, thậm chí nhiều người coi đó chỉ là phần "phụ phẩm" của cây ớt.

Thế nhưng trong kinh nghiệm dân gian, loại rau này lại được đánh giá là có tính ứng dụng cao trong ẩm thực, đặc biệt là trong các món ăn thanh mát mùa hè. Không chỉ tạo hương vị đặc trưng, lá ớt còn giúp món ăn trở nên dễ ăn hơn trong những ngày nắng nóng.

Không chỉ là nguyên liệu dân gian, loại rau này còn chứa nhiều dưỡng chất quan trọng. Theo một số phân tích dinh dưỡng, trong 100g lá ớt có thể chứa khoảng 233mg canxi một con số khá ấn tượng so với nhiều loại rau thông thường. Bên cạnh đó, lá ớt còn chứa carotene, vitamin C, chất xơ và nhiều hợp chất thực vật có lợi.

Nhờ thành phần phong phú, lá ớt được cho là có thể hỗ trợ tăng cường sức khỏe tổng thể, giúp cải thiện hệ tiêu hóa, kích thích vị giác và hỗ trợ quá trình hấp thu dinh dưỡng.

Ngoài ra, các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên trong lá ớt cũng góp phần bảo vệ cơ thể trước tác động của các gốc tự do yếu tố liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe mãn tính.

Góc nhìn y học cổ truyền về lá ớt

Trong y học cổ truyền, lá ớt có vị hơi đắng, tính mát, thường được nhắc đến với công dụng thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ lợi tiểu. Một số kinh nghiệm dân gian còn cho rằng việc sử dụng lá ớt trong bữa ăn có thể giúp cơ thể "mát hơn" trong những ngày thời tiết oi bức.

Ngoài ra, lá ớt còn được sử dụng như một nguyên liệu hỗ trợ trong một số bài thuốc dân gian nhằm cải thiện tình trạng khó tiêu, đầy bụng hoặc hỗ trợ phục hồi cơ thể sau những rối loạn tiêu hóa nhẹ.

Dù vậy, các chuyên gia vẫn khuyến cáo đây chỉ là kinh nghiệm truyền miệng, không nên xem là phương pháp điều trị thay thế y học hiện đại.

Lá ớt nhiều công dụng

- Trong đời sống dân gian, lá ớt được nhắc đến với khá nhiều công dụng như:

- Hỗ trợ thanh nhiệt, làm mát cơ thể

- Góp phần tăng cường sức đề kháng tự nhiên

- Hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng, khó tiêu

- Có thể được sử dụng trong một số món ăn giúp kích thích ăn ngon miệng

Nhờ những đặc tính này, lá ớt thường được sử dụng nhiều hơn vào mùa hè, khi cơ thể dễ bị nóng trong và mệt mỏi.

Canh tôm lá ớt món ăn dân dã giàu hương vị

Một trong những cách chế biến phổ biến và được nhiều gia đình ưa chuộng là canh tôm lá ớt món ăn vừa đơn giản vừa giàu dinh dưỡng.

Nguyên liệu:

Lá ớt non hoặc bánh tẻ: khoảng 300g

Tôm tươi: 200g

Hành lá, ớt hiểm (tùy khẩu vị)

Gia vị cơ bản: muối, tiêu, nước dùng 

Cách chế biến:

Tôm được làm sạch, bóc vỏ, có thể băm nhỏ hoặc giữ nguyên để tạo độ ngọt tự nhiên cho nước canh. Lá ớt nhặt bỏ phần già, rửa sạch và để ráo.

Trước tiên, phần tôm có thể được xào sơ hoặc nấu cùng nước dùng để tạo vị ngọt tự nhiên. Sau đó cho lá ớt vào nồi, nấu nhanh trên lửa vừa để giữ được màu xanh và độ tươi của lá. Cuối cùng nêm nếm gia vị vừa ăn, thêm hành lá và ớt hiểm để tăng hương vị.

Thành phẩm là món canh có vị ngọt thanh từ tôm, hòa quyện cùng mùi thơm đặc trưng của lá ớt, tạo cảm giác dễ chịu, nhẹ bụng và rất phù hợp trong những ngày nắng nóng.

Ngoài canh, lá ớt còn có thể xào nhanh với tôm hoặc thịt băm, hoặc dùng nhúng lẩu, đều mang lại hương vị lạ miệng và hấp dẫn.

Dù giàu dinh dưỡng, lá ớt cũng cần được sử dụng đúng cách. Do đặc tính mềm, lá rất dễ chín nên không nên nấu quá lâu để tránh bị nát, mất màu và giảm hương vị.

Người dùng nên chọn lá non hoặc bánh tẻ để đảm bảo độ ngon. Lá quá già hoặc héo có thể làm món ăn bị đắng và kém hấp dẫn.

Ngoài ra, cần phân biệt rõ các loại ớt khác nhau, vì mỗi loại sẽ có đặc điểm sinh trưởng và hương vị riêng, phù hợp với từng mục đích sử dụng khác nhau trong ẩm thực.

Từ một bộ phận tưởng chừng bị lãng quên, lá ớt đang dần được nhìn nhận lại như một nguyên liệu dân dã giàu giá trị dinh dưỡng. Không chỉ góp mặt trong những món ăn truyền thống của người Việt, lá ớt còn thể hiện sự phong phú của ẩm thực quê nhà nơi mà những thứ bình dị nhất đôi khi lại chứa đựng giá trị bất ngờ.

Sự trở lại của lá ớt trong bữa ăn gia đình cũng phản ánh xu hướng tìm về thực phẩm tự nhiên, đơn giản nhưng tốt cho sức khỏe một xu hướng ngày càng được nhiều người quan tâm trong đời sống hiện đại.

Trúc Chi (t/h)

×