Đứng ké vạ vật bờ kênh miền Tây, loại cây dại ra trái đẹp này lại có giá bán 80.000 đồng/ký, "đậm đà" axit kaur-16

Vốn là loài cây mọc hoang dại nơi kênh rạch, ao hồ ở miền Tây, trái bình bát (hay còn gọi là na xiêm) không chỉ là món quà quê mang đậm ký ức tuổi thơ của bao thế hệ mà nay còn trở thành một loại đặc sản mang lại giá trị y học và kinh tế cao.

Bình bát thuộc họ Na (Annonaceae), là loại cây thân gỗ nhỏ có chiều cao trung bình từ 5 đến 7 mét.

Đặc điểm dễ nhận biết của loài cây này là phần thân lúc non thường được phủ một lớp lông tơ, đến khi già mới chuyển sang trơn nhẵn.

Lá bình bát có hình mác nhọn ở đầu, dài khoảng 15cm, mặt trên nổi rõ các đường gân và mặt dưới phủ lớp lông mềm mại.

Với sức sống mãnh liệt, bình bát đặc biệt ưa nước, chịu được đất nhiễm phèn nên thường mọc len lỏi khắp các bờ mương, mé sông.

Cây bình bát đơm hoa, kết trái quanh năm. Hoa bình bát mang sắc vàng rực rỡ, phần đài hoa gồm 3 phiến hình tam giác phủ đầy lông tơ.

Dọc theo các tuyến kênh rạch, ao hồ tại tỉnh Vĩnh Long hay tỉnh Đồng Tháp, đặc biệt vào thời điểm từ tháng 5 đến tháng 8 hàng năm, người ta sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh những cây bình bát bung nở hoa, mang trên cành những chùm quả trĩu trịt.

Trái bình bát lúc non có hình trái tim màu xanh lá mạ cùng mùi hương vô cùng đặc trưng. Khi già và bắt đầu chín, lớp vỏ áo màu vàng ươm, quả tỏa ra một mùi thơm nhẹ nhàng, thoang thoảng.

Phần thịt quả (cơm) có màu vàng nhạt, gồm nhiều lớp xếp chồng lên nhau tương tự như quả na, khi ăn có vị chua thanh xen lẫn chút chát nhẹ.

Không chỉ là một loại trái cây dân dã, bình bát còn chứa đựng nhiều giá trị cho sức khỏe.

Trong quả có chứa axit kaur-16, một hợp chất có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn và vi nấm.

Theo y học cổ truyền, bình bát được ứng dụng làm vị thuốc giúp thanh nhiệt cơ thể, an thần, chữa mề đay, lao phổi và tiêu diệt chấy rận, sâu bọ.

Chia sẻ về thức quà quê này, anh Trịnh Khánh (53 tuổi, ngụ phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long-địa phận thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh cũ) cho biết: "Trái bình bát rất tốt cho cơ thể, giúp thanh nhiệt hiệu quả.

Quả bình bát chín dầm chung với đá, thêm chút đường và sữa đặc sẽ tạo thành món sinh tố giải khát tuyệt vời, xua tan cái oi bức sau những giờ lao động ngoài trời vất vả". anh Khánh nói.

Anh Quốc Thái (ngụ tại xã Cầu Ngang, tỉnh Vĩnh Long-địa phận huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh cũ) chia sẻ niềm vui: "Hiện nay, bình bát đang được thương lái lùng mua với mức giá rất phấn khởi, dao động từ 60.000 đến 80.000 đồng/kg".

Dẫu vậy, do bình bát có hương vị hơi ngai ngái, đậm chất hoang dã nên cũng có một số người cảm thấy không quen và kén thưởng thức. 

Từ một loài cây mọc hoang dại nơi bờ mương, góc rạch, bình bát giờ đây đã vươn mình trở thành một thức quà quê trân quý.

Dẫu hương vị ngai ngái đặc trưng có phần kén khách, nhưng với những người con miền Tây, ly dầm bình bát thanh mát không chỉ là thức uống xua tan đi cái nắng oi ả ngày hè, mà còn là miền ký ức mộc mạc, bình dị.

Hơn thế nữa, với giá trị y học và mức giá thu mua cao như hiện nay, loài cây bám rễ sâu vào đất phèn quê hương này không chỉ làm dịu lòng người bằng hương vị hoài niệm, mà còn hứa hẹn mang lại niềm vui no ấm cho bà con miệt vườn

×