Đường Hồ Chí Minh trên đất Pháp

Tên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được đặt cho nhiều con đường tại các thuộc địa cũ của Pháp để vinh danh vị lãnh tụ đầu tiên của nước Việt Nam sau khi giành độc lập 1945 và cuộc kháng chiến trường kỳ 9 năm để làm nên một Điện Biên Phủ lừng lẫy 5 châu, chấn động địa cầu năm 1954.

Ở Pháp hiện có 9 đường được đặt tên Hồ Chí Minh. Nếu ở Ý có hơn 30 con đường Hồ Chí Minh là điều dễ hiểu, nhưng ở Pháp - nước thua trận ở Việt Nam, và nhiều tù binh Pháp trở về sau trận Điện Biên Phủ, việc đặt tên cho con đường liên quan đến Việt Nam là vấn đề tranh cãi lớn.

Đặt tên Hồ Chí Minh, Việt Nam, Điện Biên Phủ chính là biểu tượng đề cao hòa bình, xóa bộ chế độ thực dân, hòa hợp các dân tộc trên thế giới. Ngay ở gần cảng La Réunion (Réunion, vùng lãnh thổ hải ngoại của Pháp) có "Quảng trường Nguyễn Văn Trỗi"- mang tên người thợ điện Việt Nam đã đặt mìn ám sát phái đoàn quân sự Mỹ tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi tại TP.HCM).

Rồi những đường Việt Nam ở các quần đảo, vùng lãnh thổ hải ngoại thuộc Pháp như Réunion, Guadeloupe, Martinique… Hơn 200 con đường liên quan đến Việt Nam không chỉ là ký ức chiến tranh, của các cựu chiến binh Pháp, còn là sự vinh danh cho hòa bình của những người Pháp tiến bộ.

Nhiều con đường Tonkin, Lạng Sơn, Tây Sơn, Hà Nội, Sài Gòn... gợi nhớ đối với các cựu chiến binh Pháp những địa danh mà họ từng đến trong thời xâm chiếm thuộc địa. Họ không hiểu rằng, mỗi khi người Việt đi qua những con đường liên quan đến Việt Nam như đường Tây Sơn ngay gần trung tâm thủ đô Paris (cụ thể là quận 16) sang trọng nối gần ra Khải Hoàn Môn lại gợi nhớ đến anh hùng áo vải Quang Trung – Nguyễn Huệ đã lãnh đạo phong trào Tây Sơn thống nhất đất nước và đánh thắng quân xâm lược ngoại bang.

Cuốn sách "Mối quan hệ Pháp - Việt qua tên những con đường" của tác giả Trần Thu Dung (NXB Đà Nẵng), với sự hỗ trợ của Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp, giúp cho những người muốn hiểu thêm quan hệ Pháp - Việt tồn tại từ hai thế kỷ. Từ một nước thuộc địa đến một Việt Nam có tên trên bản đồ thế giới, là cả một cuộc chiến đấu bền bỉ đòi hỏi biết bao sự đổ máu, hy sinh của người Việt.

Trong hành trình giành độc lập và khẳng định vị thế ấy, có công lao to lớn của Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ Đảng, vị Chủ tịch nước, biểu tượng sinh động nhất cho khát vọng tự do, là tấm gương đạo đức sáng ngời, là cội nguồn mọi thắng lợi của đất nước Việt Nam.

Dạo chơi nước Pháp, chúng tôi có ghé qua con đường mang tên Hồ Chí Minh ở Lanester, Persan (thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp)… Những quán ăn mang tên Việt rất dễ dàng đặt như "Phở Hà Nội, Bà Nội, Ngon Ngon, Mắm… vì quán mang tính cá nhân, tự do đặt tên. Việc vinh danh chính khách phải được đa số đồng thuận trong Hội đồng thành phố. Những tên đường phải do tập thể và quyết định của tòa thị chính.

Việc tên đường Hồ Chí Minh vẫn được giữ sau gần 50 năm kể từ khi đặt tên và bác bỏ các đơn kiện đã chứng minh sự vinh danh hòa bình trên toàn thế giới, và khép lại quá khứ, hướng tới tương lai, hòa hợp hai dân tộc. Hội Ái hữu Pháp Việt ra đời với hơn 1.000 người Pháp ở trên khắp nước Pháp tham dự, và các cuộc triển lãm cho các họa sĩ từ Việt Nam qua Pháp, hay các buổi hòa nhạc, múa rối nước ở Paris, do một số hội đoàn văn hóa tổ chức (như Aurore Ánh Sáng, CCAVF…) đã chứng minh sự hòa hợp không chỉ qua phát triển kinh tế mà qua chiếc cầu nối văn hóa. Những con đường hoài niệm quá khứ và tình yêu, dấu ấn một cuộc đời hay một nước liên quan... như đường Việt Nam, đường Hồ Chí Minh ở Lanester, Persan, Vénissieur… mà có thể bắt gặp các cô gái gốc Việt mặc áo dài tung tăng hãnh diện đi dạo chơi, gây tò mò và thu hút khách qua đường, càng thấy yêu Việt Nam.

Bác sĩ nhi khoa Gildas Tréguier đã bỏ thời gian đến gặp chúng tôi ở ngay con đường mang tên Hồ Chí Minh của TP.Lanester mà ông đang sống. Ông từng 30 năm giúp đỡ bà mẹ và trẻ em Việt. Vị bác sĩ vui vẻ kể về lịch sử vùng Bretagne liên quan đến vị vua yêu nước Hàm Nghi bị Pháp lưu đầy, kể về Việt Nam- đất nước mà ông tự hào đến giúp đỡ sau chiến tranh...

Những con đường và tên đường “biết nói”. Mỗi con đường và tên đường mang theo kỷ niệm và truyền tải một thông điệp. Tên đường cho phép chúng ta «dạo chơi » ngoài thời gian, trở về quá khứ. Những tấm biển chỉ đường đã góp phần vào một bức tranh rộng lớn, giới thiệu văn hóa và những biểu tượng mà xã hội muốn đề cao.

Việc tên đường Hồ Chí Minh vẫn được giữ sau gần 50 năm kể từ khi đặt tên và bác bỏ các đơn kiện đã chứng minh sự vinh danh hòa bình trên toàn thế giới, và khép lại quá khứ, hướng tới tương lai, hòa hợp hai dân tộc. Đến những con đường Việt Nam, đường Hồ Chí Minh ở Lanester, Persan, Vénissieur…, có thể bắt gặp các cô gái gốc Việt mặc áo dài tung tăng hãnh diện đi dạo chơi, gây tò mò và thu hút khách qua đường, càng thấy yêu Việt Nam.

×