Gấp rút hoàn thiện nghị định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao

Sáng 27/1, Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý xây dựng Nghị định quy định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Công nghệ cao (sẽ có hiệu lực vào 1/7/2026) vừa được Quốc hội thông qua, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc kéo dài nhiều năm trong thực tiễn triển khai các khu nông nghiệp công nghệ cao tại địa phương.

Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được quy định trong Luật Công nghệ cao mới nhất

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Long - Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, cho biết trong quá trình xây dựng Luật Công nghệ cao, từng có nhiều ý kiến đề xuất loại bỏ quy định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai tại Việt Nam cũng như yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã kiên trì đề xuất giữ lại nội dung này.

“Chúng ta không chỉ nhìn trong phạm vi trong nước, mà trên thế giới, việc ứng dụng công nghệ cao đã và đang được triển khai rất rộng mở, rất rộng lớn. Qua đó, chúng ta học hỏi những kinh nghiệm của các nước đi trước, nhất là các nước có nền nông nghiệp phát triển, để xây dựng, hình thành các quy định pháp lý và tổ chức triển khai thực hiện”, ông Long cho biết.

Chính từ cách tiếp cận đó, Điều 24 về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đã được đưa vào Luật Công nghệ cao, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc ban hành nghị định hướng dẫn. Hội thảo lần này được tổ chức nhằm lấy ý kiến trực tiếp từ các chuyên gia và các ban quản lý đang vận hành khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, qua đó hoàn thiện cấu trúc, nội dung và các điều khoản then chốt của dự thảo.

Từ thực tiễn địa phương, ông Nguyễn Văn Hưng - Trưởng ban Quản lý Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Phú Yên cho biết, một trong những vướng mắc lớn hiện nay là vị trí pháp lý. Có nơi tổ chức khu nông nghiệp công nghệ cao theo mô hình đơn vị hành chính, có nơi lại là đơn vị sự nghiệp, dẫn đến quyền hạn không rõ ràng, thiếu tính chủ động trong quản lý và điều hành.

Theo ông Hưng, khó khăn tiếp theo là thu hút đầu tư. Khi ban quản lý là đơn vị sự nghiệp, việc kêu gọi doanh nghiệp vào đầu tư gặp nhiều rào cản. Công tác nghiên cứu khoa học, ươm tạo doanh nghiệp và chuyển giao công nghệ cũng chưa phát huy hiệu quả do hạn chế về thẩm quyền nghiệm thu các nhiệm vụ khoa học.

Ông Phạm Đình Dũng - Trưởng ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM cho rằng, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao không thể phát triển dàn trải mà phải gắn với sản phẩm chiến lược cụ thể. Với đặc thù đô thị lớn, TP.HCM chỉ phù hợp với vai trò trung tâm nghiên cứu, trình diễn và thử nghiệm công nghệ; còn sản xuất quy mô lớn cần được liên kết với các địa phương có quỹ đất phù hợp hơn như Tây Ninh, Tây Nguyên hay các tỉnh lân cận.

Thực tế cho thấy, các nhà đầu tư vào khu nông nghiệp công nghệ cao tại TP.HCM thường chỉ cần diện tích nhỏ để nghiên cứu và trình diễn công nghệ. Các sản phẩm sau khi hoàn thiện sẽ được chuyển giao, mở rộng sản xuất tại các địa phương khác thông qua liên kết vùng.

Trong khi đó, ông Phạm Hoàng Minh - Giám đốc Ban Quản lý Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm Bạc Liêu cho biết, Luật Đầu tư và Luật Đất đai hiện chưa có khái niệm “khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao”, khiến các khu này không thể áp dụng đầy đủ các cơ chế về giao đất và chấp thuận chủ trương đầu tư.

Hệ quả là từ năm 2020 đến nay, nhiều dự án tại Bạc Liêu (cũ) không thể triển khai dù có nhu cầu và tiềm năng. Do đó ông Minh mong Nghị định mới sẽ giải quyết những vấn đề trên.

Nghị định quy định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phải có tầm nhìn dài hạn

Vụ trưởng Nguyễn Văn Long cho biết, Luật Công nghệ cao đã được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và giao Chính phủ ban hành quy định chi tiết. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì xây dựng dự thảo nghị định và phải trình Chính phủ vào tháng 5/2026. Thời gian còn lại không nhiều, đòi hỏi các bộ, ngành và địa phương phải tập trung cao độ.

Không chỉ giải quyết những vấn đề trước mắt, dự thảo nghị định còn được đặt trong tầm nhìn dài hạn. Theo định hướng phát triển đất nước đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước công nghiệp phát triển, trong đó nông nghiệp vẫn giữ vai trò trụ cột. Các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được xác định là “đầu tàu” cho đổi mới sáng tạo, nơi thử nghiệm các mô hình, công nghệ mới trước khi nhân rộng ra sản xuất đại trà.

“Quá trình xây dựng nghị định phải bám sát cách tiếp cận theo chỉ đạo của Đảng, đó là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phát triển kinh tế đất nước, trong đó có phát triển ngành nông nghiệp và môi trường. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, cũng như bảo đảm tăng trưởng bền vững của ngành nông nghiệp và môi trường, vai trò của nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là hết sức quan trọng, cần thiết và mang tính cấp bách", ông Long nhấn mạnh.

×