Giá phân bón tăng vọt, nông dân Tây Ninh ủ cá làm phân bón cho lúa, tiết kiệm tiền triệu mỗi hecta

Nông dân Tây Ninh tự làm phân bón trồng lúa khi giá vật tư tăng cao

Trước áp lực giá phân bón tăng cao trong những năm gần đây, nhiều nông dân trồng lúa ở Tây Ninh đã tìm cách thích ứng bằng việc tự sản xuất phân hữu cơ tại chỗ. Cách làm này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần cải thiện đất và hạn chế sâu bệnh.

Tại xã Mộc Hóa (Tây Ninh), ông Trần Văn Nghị – một nông dân có 70ha lúa – là người tiên phong áp dụng phương pháp tự chế phân bón hữu cơ để phục vụ sản xuất. Quyết định này được ông đưa ra khi giá phân bón hóa học tăng mạnh, khiến chi phí canh tác lúa ngày càng cao và nguy cơ thua lỗ hiện hữu.

Tự chế phân cá ủ để giảm chi phí

Theo ông Nghị, thành phần chính của loại phân bón hữu cơ tự làm là cá ủ. Để bón cho khoảng 1,5–2ha lúa, ông trộn 500kg cá với 1 tấn tro trấu và 1 bao phân VL07. Hỗn hợp này được trộn và ủ trong khoảng 1–1,5 tháng trước khi đem rải trên ruộng.

Sau khi ủ xong, các thành phần được trộn đều với tro trấu để tạo thành phân bón hữu cơ hoàn chỉnh. Theo tính toán của ông Nghị, chi phí cho mỗi mẻ phân như vậy khoảng 3 triệu đồng.

Trong khi đó, nếu sử dụng hoàn toàn phân bón hóa học, mỗi hecta lúa nông dân phải chi khoảng 7 triệu đồng tiền phân. Như vậy, cách làm này giúp giảm gần một nửa chi phí đầu vào cho người trồng lúa.

Không chỉ tiết kiệm chi phí, phân cá ủ còn mang lại nhiều lợi ích khác. Theo ông Nghị, loại phân này chứa lượng đạm tự nhiên cao, giúp cây lúa phát triển ổn định và duy trì dinh dưỡng lâu trong đất. Đồng thời, khi sử dụng phân hữu cơ, tình trạng sâu bệnh trên ruộng lúa cũng giảm đáng kể.

“Nông dân chỉ cần phun vôi là có thể hạn chế bệnh nấm như đạo ôn trên cây lúa”, ông Nghị cho biết.

Năng suất vẫn ổn định, nông dân chủ động hơn

Điều khiến nhiều nông dân quan tâm là năng suất lúa khi sử dụng phân hữu cơ tự chế. Theo ông Nghị, vụ lúa đông xuân khi áp dụng phương pháp này, năng suất vẫn đạt khoảng 7 tấn/ha, tương đương khi dùng phân hóa học.

Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp tăng cao, mô hình tự chế phân bón đang được nhiều nông dân quan tâm. Hiện nay, giá phân bón trên thị trường vẫn ở mức khá cao. Chẳng hạn, urê phổ biến khoảng 660.000–690.000 đồng/bao 50kg; NPK 16-16-8 khoảng 700.000–820.000 đồng/bao; DAP dao động 1,25–1,3 triệu đồng/bao.

Chi phí đầu vào tăng trong khi giá lúa không tăng tương ứng khiến lợi nhuận của người trồng lúa bị thu hẹp. Đầu tháng 3/2026, giá lúa đông xuân tại Tây Ninh dao động khoảng 5.500–7.600 đồng/kg tùy giống. Trong đó, IR4625 khoảng 7.400–7.600 đồng/kg, Đài Thơm 8 và OM18 khoảng 6.300–6.600 đồng/kg, còn IR50404 khoảng 5.500–5.700 đồng/kg.

Ông Nghị cho rằng nếu giá phân bón tiếp tục ở mức cao, nhiều nông dân trồng lúa có thể đối diện nguy cơ thua lỗ, đặc biệt ở vụ hè thu khi năng suất thường thấp hơn, chỉ khoảng 3–3,5 tấn/ha.

Dù vậy, việc tự làm phân hữu cơ cũng có những khó khăn nhất định. Theo ông Nghị, nguồn cá nguyên liệu để ủ phân không phải lúc nào cũng dồi dào. Vì vậy, ông đang tính toán nuôi cá rô phi để chủ động nguồn nguyên liệu lâu dài.

Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp biến động, những sáng kiến như tự chế phân bón hữu cơ đang trở thành hướng đi giúp nông dân giảm chi phí, duy trì sản xuất và nâng cao tính bền vững cho nghề trồng lúa.

×