Giá vải chín sớm Phúc Hòa (Bắc Ninh) phân hóa “sốc”: Hàng đẹp 30.000 đồng/kg, hàng xấu rớt còn 10.000 đồng vẫn khó bán

Phúc Hòa là một trong những vùng trồng vải chín sớm trọng điểm của tỉnh Bắc Ninh, với diện tích khoảng 845 ha. Năm 2026, sản lượng toàn xã ước đạt khoảng 7.500 tấn, giảm tới 50–55% so với năm trước. Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết bất lợi trong giai đoạn phân hóa mầm hoa, khiến tỷ lệ ra hoa, đậu quả thấp.

Đáng chú ý, sâu bệnh – đặc biệt là sâu đục cuống – xuất hiện nhiều, làm giảm chất lượng quả, từ đó kéo theo sự phân hóa mạnh về giá bán ngay từ đầu vụ.

Hàng đẹp hiếm, hàng xấu bị chê: Giá rơi còn 10.000 đồng/kg vẫn khó bán

Thực tế thị trường cho thấy, yếu tố quyết định giá vải năm nay không chỉ là sản lượng mà nằm ở chất lượng và mẫu mã.

Anh Nguyễn Văn Lập – thương lái từ Lào Cai xuống mở điểm cân tại xã Phúc Hòa – cho biết: “Giá thu mua dao động từ 10.000 đến 32.000–33.000 đồng/kg. Hàng đẹp, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc thì giá cao, còn hàng xấu chỉ bán được từ 10.000–15.000 đồng/kg”.

Điều đáng chú ý là nguồn hàng đẹp lại khá ít. “Tỷ lệ vải đẹp chỉ khoảng 30% so với năm ngoái. Hôm nay tôi thu mua được khoảng 10 tấn nhưng chủ yếu là hàng thường. Nếu như năm ngoái, mỗi ngày có thể gom 2–3 xe, thì năm nay nhiều khi chỉ được khoảng 1 xe là đã khó rồi” - anh Lập nói.

Ở góc độ tiêu thụ, chị Đặng Thị Thanh – tiểu thương chuyên thu mua vải đưa về các chợ đầu mối tại Thái Nguyên – cho biết thị trường năm nay khá trầm lắng: “Vải mất mùa, lại bị sâu đầu nhiều. Quả xấu mang ra chợ nhiều người nhìn rồi bỏ, không dám mua”.

Theo chị Thanh, dù có thời điểm giá vải cao gấp 3–4 lần so với năm trước, nhưng tốc độ tiêu thụ vẫn chậm do chất lượng không đồng đều, khiến tiểu thương cũng phải cân nhắc khi nhập hàng.

Ghi nhận thực tế tại các điểm cân ở Phúc Hòa sáng 14/5 cho thấy, những lô vải xấu, quả nhỏ, không đồng đều hoặc bị sâu đầu thường bị ép giá xuống còn 10.000–15.000 đồng/kg. Nhiều hộ dân vì vậy tỏ ra chần chừ, chưa muốn bán, chờ thêm diễn biến thị trường.

Giá cao nhưng không phải ai cũng bán được

Dù mặt bằng giá bán vải chín sớm ở xã Phúc Hoà không quá thấp, nhưng với người trồng vải, bài toán thu nhập năm nay vẫn đầy áp lực do sản lượng sụt giảm mạnh.

Chị Nguyễn Thị Thơ ở thôn Lục Liễu, xã Phúc Hòa cho biết gia đình đã bắt đầu thu hoạch được khoảng một tuần. “Đầu vụ bán được khoảng 35.000 đồng/kg, hiện nay hàng đẹp chỉ còn 29.000 – 30.000 đồng/kg. Thời điểm này vẫn ít xe thu mua nên hàng bán chậm” - chị nói.

Gia đình chị Thơ có gần 200 gốc vải, song năm nay dự kiến chỉ thu được khoảng 4 tấn, giảm hơn một nửa so với năm ngoái. “Quả nhìn chung vẫn khá đẹp, nhưng do mất mùa nên tổng thu không cao” - chị Thơ chia sẻ.

Thực tế chung tại Phúc Hòa cho thấy, giá bán vải chín sớm có thể cao hơn so với năm ngoái, nhưng sản lượng giảm sâu khiến người trồng vẫn “mất thu”.

Tuy vậy, không phải vườn nào cũng gặp khó. Anh Ngô Văn Cường (thôn Quất Du 2) cho biết: “Vườn nhà tôi khoảng 1,2 ha, sản lượng năm nay ước đạt khoảng 80% so với năm ngoái, dự kiến thu hoạch từ ngày 23/5”.

Đáng chú ý, gia đình anh đã ký hợp đồng với doanh nghiệp thu mua vải chín sớm để xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc, với giá khoảng 40.000 đồng/kg. Đây là mức giá cao hơn mặt bằng chung, song yêu cầu về chất lượng cũng khắt khe hơn, đòi hỏi quy trình sản xuất bài bản.

Gấp rút mở đường tiêu thụ: Từ hội nghị lớn đến livestream cùng KOL, TikTok

Trước thực trạng “được giá không đều”, xã Phúc Hòa đã chủ động triển khai nhiều giải pháp như kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã, duy trì 25 mã số vùng trồng xuất khẩu và đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP.

Cùng với đó, hạ tầng phục vụ thu mua như điện, giao thông, điểm cân… cũng được đảm bảo để hỗ trợ người dân tiêu thụ thuận lợi.

Ở quy mô toàn tỉnh, Bắc Ninh đang tăng tốc xúc tiến tiêu thụ vải thiều với hàng loạt hoạt động lớn. Điểm nhấn là Hội nghị xúc tiến tiêu thụ vải và các nông sản chủ lực dự kiến diễn ra ngày 28/5, với sự tham gia của khoảng 500 đại biểu trong và ngoài nước, bao gồm doanh nghiệp logistics, hệ thống phân phối, sàn thương mại điện tử và các đối tác quốc tế, đặc biệt là thị trường Trung Quốc.

Không chỉ dừng ở kết nối truyền thống, tỉnh Bắc Ninh đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong tiêu thụ nông sản. Trong khuôn khổ hội nghị, các phiên livestream quảng bá vải thiều và sản phẩm OCOP sẽ được tổ chức với sự tham gia của KOL, KOC và nền tảng TikTok, nhằm đưa sản phẩm tiếp cận trực tiếp tới người tiêu dùng.

Theo kế hoạch, ngày 20/5 sẽ diễn ra phiên livestream tại xã Nam Dương, giới thiệu vùng trồng, quy trình sản xuất, thu hoạch và kết nối tiêu thụ ngay trên nền tảng số.

Tại Phúc Hòa, chuỗi sự kiện “Đón mùa vải sớm” vào ngày 23/5 với các hoạt động như chạy trải nghiệm qua vùng vải, hái vải, quảng bá “vườn vải đẹp”… cũng được kỳ vọng thu hút du khách, góp phần kích cầu tiêu thụ.

Tỉnh Bắc Ninh cũng đã công nhận 143 vườn vải đẹp năm 2026 tại 15 xã, phường trên địa bàn tỉnh. Việc công nhận các vườn vải đẹp nhằm nâng cao giá trị thương hiệu vải thiều Bắc Ninh; thúc đẩy sản xuất nông nghiệp an toàn, gắn với phát triển du lịch trải nghiệm, xúc tiến thương mại và quảng bá hình ảnh địa phương.

Năm 2026, toàn tỉnh Bắc Ninh có khoảng 29.800 ha vải, sản lượng ước đạt hơn 95.000 tấn; trong đó diện tích vải sớm khoảng 8.200 ha, sản lượng hơn 40.000 tấn. Hiện toàn tỉnh có 243 mã số vùng trồng và 42 cơ sở đóng gói đủ điều kiện phục vụ xuất khẩu sang nhiều thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Australia…

Với việc đồng loạt triển khai các giải pháp từ sản xuất, kết nối thị trường đến ứng dụng công nghệ số, Bắc Ninh kỳ vọng giảm áp lực đầu ra, nâng cao giá trị quả vải và từng bước đưa đặc sản địa phương vươn xa hơn trên thị trường trong nước và quốc tế.

Trong bối cảnh chất lượng phân hóa mạnh, bài toán không còn là “được giá hay không”, mà là ai có hàng đạt chuẩn mới có thể hưởng lợi từ vụ vải năm nay.

×